background image

 
 
 
 
 

INSTYTUT MATERIAŁÓW INŻYNIERSKICH 

I BIOMEDYCZNYCH 

                  Zakład Technologii Procesów Materiałowych, Zarządzania 

i Technik Komputerowych w Materiałoznawstwie 

Wydział Mechaniczny Technologiczny 

POLITECHNIKA ŚLĄSKA 

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH 

Przedmiot: 
PODSTAWY NAUKI O MATERIAŁACH

 

Kod przedmiotu:  
ZCPT14P00D11, ZCPT14P00Z11, 
MCPT14P00D11, MCPT14P00W11, 
ECPT14P00D11, ECPT14P00W11,
 
ECPT14P00Z11, ABPT13P00D11, 
ABPT13P00W11 
Kod ćwiczenia: PNMADY000102, PNMAWM000102, 
PNMAZT000102 
Nr ćwiczenia: 2 

Temat: 
METODY BADAŃ WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH 
MATERIAŁÓW INŻYNIERSKICH 

Kierunek: ZiIP, ZZiIP, 
MiBM, WMiBM, ETI, 
WETI, ZETI, AiR, 
WAiR, 

Specjalizacja: 

 

1. 

Zadanie 

Zapoznanie się z metodami badań własności mechanicznych materiałów inżynierskich 

 

2. 

Wyposażenie stanowiska 

• 

Prezentacja multimedialna przedstawiająca metody badań  własności mechanicznych materiałów inżynierskich oraz 

program do automatycznego egzaminowania, 

• 

Twardościomierz firmy ZWICK ZHR4150 TK z systemem komputerowym, 

• 

Młot wahadłowy typu Charpy’ego, 

• 

Zestawy próbek do pomiaru twardości oraz próby udarności ze stali maszynowej do ulepszania cieplnego C60, 
niestopowej narzędziowej C90U, konstrukcyjnej S235JRG1 i konstrukcyjnej w stanie ulepszonym cieplnie S550Q oraz 
ze stopów aluminium EN AC – AlSi11 i EN AW – AlSi10,  

• 

Wykresy powstałe w trakcie statycznej próby rozciągania w/w materiałów,  

• 

Komplet norm do pomiaru twardości metodą Rockwella, statycznej próby rozciągania oraz próby udarności. 

 

3. 

Przebieg ćwiczenia 

• 

Wykonaj pomiary twardości metodą Rockwella badanych materiałów, 

• 

Na wykresach w układzie współrzędnych: siła obciążająca F w funkcji wydłużenia próbki 

∆L, zarejestrowanych 

w trakcie statycznych prób rozciągania, zaznacz wielkości: F

m

, F

eL

, F

eH

, F

p0,2

, F

p0,05

, F

u

• 

Na podstawie wykresów powstałych w trakcie statycznych prób rozciągania przeprowadzonych w temperaturze  

pokojowej badanych stali wyznacz granice plastyczności i granice wytrzymałości na rozciąganie, 

• 

Na podstawie pomiarów badanych próbek przed i po statycznej próbie rozciągania oblicz wydłużenie 

i przewężenie, 

• 

Przeprowadź badania udarności analizowanych materiałów. 

 

4. 

Uwagi do sprawozdania 

• 

Opisz i porównaj metody pomiaru twardości,  

• 

Zestaw tabelarycznie i porównaj wyniki własności mechanicznych badanych próbek, 

• 

Na podstawie otrzymanych wyników scharakteryzuj badane materiały,  

• 

Opracuj wnioski. 

 

LITERATURA PODSTAWOWA: 

[1]  Dobrzański L.A.: Materiały inżynierskie i projektowanie materiałowe. Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo, 

WNT, Warszawa-Gliwice, 2006 

Literatura uzupełniająca: 

[1]  Dobrzański L.A.: Metody badań metali i stopów. Badania własności mechanicznych i fizycznych, WNT, 

Warszawa, 1987 

[2]  Norma PN – EN 10002 – 1 + AC1 : 1998 Metale. Próba rozciągania. Metody badań w temperaturze otoczenia 
[3]  Norma PN – EN ISO 6508-1 Metale, Pomiar twardości metali sposobem Rockwella 
[4]  Norma PN – EN ISO 14556 : 2002U Próba udarności

 

 

Opracował: 

mgr inż. Anna Włodarczyk,  

mgr inż. Mariusz Krupiński 

Sprawdził:  

dr inż. Daniel Pakuła 

Zweryfikował: 

dr inż. Waldemar Kwaśny 

Zatwierdził:  

dr h.c. prof. dr hab. inż.  

Leszek A. Dobrzański 

Uwagi: