background image

Rozciąganie i ściskanie

Tensor naprężenia:

σ=

[

σ

0 0

0 0 0
0 0 0

]

σ=

P

A

[

N

m

2

]

=[

MPa]

Tensor odkształcenia (materiał izotropowy):

ε=

[

σ

1
E

0

0

0

−σ

ν

E

0

0

0

−σ

ν

E

]

gdzie: 

E – moduł Younga (moduł sztywności podłużnej) [Pa]
ν – współczynnik Poissona [-]

Moduł   Younga   jest   miarą   sztywności   materiału   na   obciążenia   normalne   (rozciągające   lub 
ściskające).   Tangens   kąta   nachylenia   pierwszego   prostoliniowego   odcinka   (zakres   sprężysty) 
krzywej opisującej zależność między naprężeniem i odkształceniem jest równy modułowi Younga. 
Współczynnik   Poissona   określa,   jaki   jest   stosunek   odkształceń   poprzecznych   do   kierunku 
obciążenia (zwężenie próbki przy rozciąganiu) do odkształceń na kierunku obciążenia.

Warunki projektowania:

σ<

f

d

f

d

-  wytrzymałość  obliczeniowa  na   rozciąganie   /   ściskanie.   Jest   równa f

d

=

f

k

γ

,   gdzie

γ>

1 jest   cząstkowym   współczynnikiem   bezpieczeństwa   zależnym   od   materiału,   elementu   i 

warunków wykonania i warunków pracy elementu, zaś

f

k

jest wytrzymałością charakterystyczną 

wyznaczaną na podstawie badań – rzeczywista wytrzymałość materiału jest statystycznie na 95% równa 
bądź wyższa od wytrzymałości charakterystycznej.

Wytrzymałość ta w przypadku materiałów sprężysto-plastycznych odpowiada najczęściej umownej granicy 
sprężystości

R

e

(odpowiadającej trwałemu odkształceniu plastycznemu równemu np. 0,02% lub 0,05%) 

albo umownej granicy plastyczności

R

p

(odpowiadającej trwałemu odkształceniu plastycznemu równemu 

np. 0,2%). W przypadku materiałów kruchych jest to graniczne naprężenie zrywające.

background image

Przy zadanym obciążeniu P – minimalny wymagany przekrój pręta dla zadanego materiału

A>

P
f

d

Deformacja pręta w stanie jednoosiowym

ε

xx

(

x) =

u
x

() =

0

x

ε

xx

(

)d C

u(x) – przemieszczenie punku o współrzędnej x wzdłuż osi x

Stałą całkowania wyznacza się z warunków brzegowych (podporowych).