background image

Astronomiczne miary odleglości

…możemy powiedzieć, że coś jest od nas oddalone o jedną sekundę świetlną, czyli zmierzyć odległość 

w sekundach. I tak na przykład 1 sekunda świetlna to 300 000 km, czyli odległość jaką światło 
pokonuje w czasie właśnie sekundy. Z jednostką roku świetlnego spotykamy się już dość 
powszechni. Jednak nie wszyscy wiedzą, że z równym powodzeniem funkcjonują tez takie 
jednostki jak dzień czy minuta świetlna. Używane są dla określenia odległości w kosmosie, a 
więc najczęściej stosowane przez astronomów i pisarzy science fiction. Jednostki astronomiczne 
to; parsek, rok świetlny, jednostka astronomiczna (AU), minuta świetlna i wspomniana już sekunda 
świetlna.
Jeżeli czas jest po prostu dodatkowym wymiarem, to naturalne jest mierzenie go takimi samymi 
jednostkami jak odległość. Przelicznikiem pomiędzy odległością a czasem jest prędkość światła.
Rok świetlny to odległość jaką pokonuje światło w próżni w odstępie czasu pomiędzy dwoma 
najbliższymi sobie momentami przejścia Słońca przez punkt równonocy wiosennej, czyli podczas 
jednego roku zwrotnikowego. Wynosi on 365,2422 średnich dób słonecznych, jest krótszy od roku 
gwiazdowego na skutek precesji osi Ziemi. Odległość od Ziemi do gwiazdy Alfa Centaur wynosi 
4,34 roku świetlnego, oznacza to, że wiązka światła z gwiazdy dociera do Ziemi w czasie 4,34 roku 
przebywając w tym czasie drogę 41,06•1012 km.
Dzień świetlny to odległość, którą przebywa światło w ciągu jednego dnia w próżni i wynosi 25 
902 068 371 200 metrów, 25.902.068.371,2 kilometrów, czyli około 26 Tm.(tera , czyli 10 do 12 
potęgi). Średnica Ziemi to zaledwie 12.745,591 km.
Godzina świetlna to odległość, którą przebywa światło w próżni w ciągu jednej godziny. Według 
obecnej definicji metra, długość ta wynosi 1 079 252 848 800 metrów, czyli 1.079.252.848,8 
kilometrów, czyli około 1,08 Tm.
Minuta świetlna to odległość, jaką przebywa światło w próżni w przeciągu jednej minuty, wynosi 
17 987 547 480 metrów, czyli 1.798.754,48 kilometrów, czyli około 18 Gm. (giga, czyli 10 do 9 
potęgi)
Jedna sekunda odpowiada mniej więcej drodze jaka w tym czasie przebywa światło, czyli 
300.000.000 metrów. Taką jednostkę długości  nazywamy sekundą świetlną. Dla odmiany 
jednemu metrowi odpowiada mniej więcej 30 nanosekund. Jednostka czasu długości 30 
nanosekund nazywa się metrem świetlnym. .
1 parsek to odległość, z jakiej połowa wielkiej osi orbity ziemskiej (tj. jednostka astronomiczna) jest 
widoczna jako łuk o długości 1 sekundy. Odległość wyrażona w parsekach jest odwrotnością 
paralaksy heliocentrycznej (paralaksa) danego obiektu (wyrażonej w sekundach łuku). Dla 
wyrażenia większych odległości stosuje się kps (kiloparseki) i Mps (megaparseki). Jednostkę 
wprowadzono w XIX w., nazwa powstała ze zbitki słów „paralaksa” i „sekunda”.
Średnia odległość Ziemi od Słońca, czyli jedna jednostka astronomiczna, wynosi 8,317 minut 
świetlnych.
1 rok świetlny = 0,3066 pc = 63241 j.a. = 9,4607×1015 m


Document Outline