HYDRLOGIA wykład 3 

9.11.2012r.

1. Jak i do czego człowiek wykorzystuje wodę?

 Do picia
 Do produkcji żywności (w tym do rolnictwa)
 Ablucja
 Do produkcji energii:

 Chłodnice w elektrowniach i innych zakładach przemysłowych

Taki kształt (katenoida) chłodnicy, bo:

- najmniejsze opory powietrza

- najmniejsza powierzchnia łącząca dwa okręgi o dwóch różnych promieniach

 Koła wodne

 Zbiorniki wodne

Zadania zbiorników wodnych:

 Produkcja energii elektrycznej
 Zaopatrzenie w wodę (lewobrzeżna Warszawa zaopatrywana przez zbiornik w

Wieliszewie, nie przez Filtry Warszawskie):
- do picia
- do rolnictwa (produkcja żywności)
- do produkcji przemysłowej

 Ochrona przeciwpowodziowa

1

 Wędkarstwo   /   gospodarka   rybna   (tylko   wtedy,   kiedy   woda   nie   jest

wykorzystywana do celów pitnych)

 Rekreacja / żeglarstwo

2. Konflikty o wodę

a) Konflikty na tle ilości wody (niedostatek wody, wody graniczne)
b) Konflikty na tle jakości wody (użytkownicy w górze i dole rzeki)
c) Konflikty   na   tle   wykorzystania   zasobów   wodnych   (użytkownik   –   energetyka,

użytkownik – ekologia)

d) Konflikty na tle dynamiki zasobów (przerwanie wałów przeciwpożarowych, dolina

Rospudy)

Ad.a)

Konflikt Izrael – Palestyna – problem z rzeką Jordan

Izraelczycy odprowadzają rzekę, powodując, że Jordan na terenie autonomii palestyńskiej jest

„strumyczkiem”. Izraelczycy zaproponowali rozwiązanie – budowę 60 fabryk wody (odsalających

wodę morską), oddając kilka stacji na wyłączność Palestynie.

Konflikty na wodach granicznych. Dwa rodzaje granic:

 Np. Niemcy – Polska – granica zawsze wyznaczana jest w nurcie rzeki, w wyniku czego tyle

samo przepływu rzeki należy do obu państw. W przypadku Granicy polsko – niemieckiej
jest inaczej. Po II wojnie światowej Polska zabrała całą rzekę, tylko zachodni brzeg Odry
należy   do   Niemiec.   W   efekcie   Niemcy   wrzucają   do   rzeki   zanieczyszczenia,   a   cała
odpowiedzialność za jej oczyszczenie leży w rękach Polaków.

2

 Jedno państwo ma źródło rzeki, drugie – przebieg (np. republiki byłego ZSRR) – posiadacze

źródeł   odprowadzają   wodę   do   zbiorników,   skąd   odpływa   ona   dalej   na   ich   terenie.   Do
drugiego właściciela często dopływa zbyt mała ilość tej wody

Ad.b) 

Posiadacze źródeł rzek nie dbają o czystość rzeki, przerzucając dbanie o czystość rzeki, przerzucając
odpowiedzialność za oczyszczenie na posiadacza dalszej części tej rzeki (np. konflikt polsko-czeski –
rozwiązaniem okazała się budowa oczyszczalni w Dolinie Ostrawskiej).

Ad.c)

Energetyka   vs.   ochrona   przeciwpowodziowa   –   energetycy   chcieliby,   aby   zbiornik   zawsze   był
wypełniony do oporu – istnieje wówczas duża potencjalna energia zamieniona na jej inny rodzaj.
Ochrona przeciwpowodziowa wymaga opróżnienia zbiornika.

Obecnie wydane są odpowiednie rozporządzenia kto i kiedy wykorzystuje zbiornik (Zalew Zegrzyński
na co dzień wykorzystywany jest przez energetyków).

Ad.d)

Konflikty tego rodzaju pojawiają się, gdy przepływy są ogromne, ale też wówczas, gdy są niewielkie.

Przerwanie   wałów   przeciwpowodziowych   –   czynność,   jaką   wykonuje   się,   kiedy   wiadomo,   że
wezbranie   spowoduje   przelanie   wału   (pewne   obszary  przy  wałach   –   poldery  –   utrzymywane   są
w stanie, w którym gotowe są do zalania – lasy, łąki etc. – mało wartościowe tereny). Jest o mało
efektywne   ze   względu   na   chłonięcie   tych   terenów   (w   porównaniu   do   działania   wałów
przeciwpowodziowych poldery są w stanie przechować dużo mniej wody, dlatego przerwanie wałów
przeciwpowodziowych następuje bardzo rzadko).

Dolina Rozpudy – związana z budową obwodnicy Augustowa; Rozpuda płynie na osadach torfowych,
żyją tam organizmy, których nie ma nigdzie w Polsce. Rośliny torfowe w warunkach beztlenowych
obumierają. Most bez przęseł nie był możliwy do zbudowania. Ekolodzy zrobili z tego aferę, bo
podpory do mostu miały powstać poprzez przewiercenie polodowcowej warstwy podziemnej, w celu
oparcia podpór na bardziej stałej warstwie (warstwa polodowcowa nie dałaby rady utrzymać takiego
obciążenia). Okazuje się, że przepływ wody spod warstwy polodowcowej mógłby wpłynąć na zmianę
chemizmu w torfowisku Rozpudy, w efekcie w ciągu 15 lat zmieniając całą gospodarkę ekologiczną
na tum obszarze).

3