01_L_-B_R-1-s01-s11

Podstawy logistyki

Fr(Beier ederick J., Rutkowski Krzysztof - Logistyka. SGH, 1996 (ISBN 83-86689-06-4)), 1996, 2004

ZAŁ

CZONE MATERIAŁY S

WYŁ

CZNIE DLA CELÓW DYDAKTYKI.

TYLKO DLA GRUP, Z KTÓRYMI MAM WYKŁADY
NIE WOLNO ICH POWIELA

ANI ROZPOWSZECHNIA

!!!

Jerzy Kwa

nikowski

Nieco inaczej o logistyce

Logistyka - jedna z najbardziej dynamicznie rozwijaj

cych si

nauk

przede wszystkim w USA, Unii Europejskiej, Japonii).

Przedmiot zainteresowania:

procesy sprawnego i efektywnego zarz

dzania przepływami:

•

materiałów (surowców, półproduktów i zespołów) do produkcji,

•

materiałów podczas produkcji,

•

wyrobów gotowych,

•

(odpadów poprodukcyjnych i po-konsumpcyjnych)

•

zwi

zanych z nimi informacji.

Podstawowe obszary (rodzaje) działalno

ci o ró

nej skali wielko

ci, a wi

i znaczeniu dla firmy) obj

te s

analizami logistycznymi i zarz

dzaniem

logistycznym:

−

obsługa klienta,

−

transport,

−

składowanie i utrzymywanie zapasów,

−

realizacja zamówie

−

prognozowanie popytu,

−

procesy zaopatrzenia (zakupu) i dystrybucji (sprzeda

y),

−

lokalizacja zakładów produkcyjnych i składów

(magazynów),

−

pakowanie (ł

czenie, dzielenie, ... ładunków),

−

serwis po sprzeda

y (zaopatrywanie w cz

ęś

ci),

−

obsługa zwrotów i czynno

ci reparacyjne,

−

gospodarowanie odpadami

−

.przepływ informacji.

Podstawy logistyki

KONCEPCJA I ROZWÓJ LOGISTYKI

1. Uwagi wst

pne

Podstawowa prawda ekonomiczna:

zasoby i konsumenci tych zasobów

znacznie rozproszeni geograficznie.

Konsument nie mieszka te

w pobli

u miejsc lokalizacji

przedsi

biorstw produkuj

cych wyroby i usługi.

Cel mened

erów odpowiedzialnych za (logistyk

)

pokonanie luki przestrzenno-czasowej dziel

cej poda

i popyt:

produkty (towary, usługi) musz

dotrze

do klientów

−

w odpowiednim czasie (wtedy, gdy ci ich potrzebuj

−

w odpowiednie miejsce (tam, gdzie ich potrzebuj

−

w takiej ilo

ci i w takim stanie, w jakim s

zapotrzebowane,

−

za rozs

cen

Przy rozpatrywaniu i spełnianiu tych potrzeb musz

uwzgl

dnione

koszty tych dostaw.

Realizacja:

z reguły logistyk,

sto cały wyodr

bniony pion logistyczny przedsi

biorstwa

lub wynaj

ta firma logistyczna (outsourcing)

Podstawy logistyki

Instrumenty realizacji tych zada

transport,

zapasy,

składy,

obieg informacji

pojawiły si

(w przeszło

ci) du

o wcze

niej ni

koncepcje logistyczne,

lecz do lat pi

ęć

dziesi

tych nie było

adnej dominuj

cej filozofii

dotycz

cej przepływów towarowych w gospodarce.

Sfer

zarz

dzania przepływami towarowymi dzielono mi

dzy ro

ne piony

funkcjonalne, na przykład

−

transport w dziale produkcji,

−

zapasy w dziale marketingu, finansów i/lub produkcji,

−

realizacja zamówienia w pionie ksi

gowo

ci lub sprzeda

Rzadkie były próby koordynacji i zarz

dzania przepływami rzeczowymi w

sposób kompleksowy (cało

ciowy).

Typowy był (dla tradycyjnych przedsi

biorstw)

podział decyzji i odpowiedzialno

ci za to mi

dzy poszczególne piony

funkcjonalne przedsi

biorstwa,

co prowadziło do wielu konfliktów oraz do podejmowania decyzji

suboptymalnych.

Podstawy logistyki

Od lat 50-tych pojawiaj

(najpierw w USA) koncepcje mened

erskie

pogrupowania działa

zwi

zanych z przepływami produktów

w celu kompleksowego zarz

dzania nimi.

Rodz

cej si

nauce o zarz

dzaniu przepływami towarów i usług

dzy punktem pochodzenia a punktem ostatecznej konsumpcji

nadawano wiele nazw:

Physical Distribution, Physical Distribution

Management, Distribution Engineering, Materials

Management, Marketing Management, Distribution,

Business Logistics, Business Logistics

Management, Distribution Logistics, Logistics,

Logistical Management czy Industrial Logistics.

Z rywalizacji poj

ciowej zwyci

sko wyszedł termin logistyka,

staj

c si

symbolem jednej z najbardziej dynamicznie

rozwijaj

cych si

nauk ostatnich dziesi

cioleci.

Dotyczy to w conamniej równym stopniu logistyki jako rodzaju usług.

2. Definicje logistyki

ródłosłowu szuka si

w greckich słowach

logos, logicos (liczenie, sztuka liczenia; prawidłowo my

cy, rozs

dny)

albo francuskich loger lub logis (zakwaterowanie, kwatera).

Do greckiego nawi

zał cesarz bizantyjski Leontos VI, pisz

c na pocz

tku X

w.n.e. po grecku dzieło pn. Sumaryczne wyło

enie sztuki wojennej, gdzie

obok strategii i taktyki wyró

nił trzeci

nauk

wojenn

- logistyk

Miała ona głównie zajmowa

nymi wyliczeniami zwi

zanymi

z przemarszami wojsk.

Do

ródłosłowu francuskiego nawi

zuje si

w zwi

zku z opublikowaniem

przez barona de Jomini w r. 1837 w Pary

u dzieła Zarys sztuki wojennej.

W szóstym rozdziale pt.: O logistyce, czyli sztuce wprawiania w ruch

Podstawy logistyki

oddziałów, przypisuje on logistyce znaczenie przyj

te pó

niej w naukach

cywilnych. Mówi w nim m.in. o lokalizacji i zaopatrywaniu magazynów,
planowaniu i realizacji marszów, przygotowywaniu

rodków

transportowych, urz

dzaniu dróg komunikacyjnych i zaopatrywaniu

oddziałów, a wiec o problemach, którymi zajmuje si

wraz z zaszłymi

zmianami, współczesna logistyka.
Przetłumaczona na angielski praca de Jomini stała si

standardow

lektur

ameryka

skich oficerów, a przedmiot o nazwie logistyka znalazł si

w roku 1885 w programie nauczania nowo otwartej szkoły marynarki
wojennej USA.
W latach nast

pnych termin ten został powszechnie zaakceptowany

w słownictwie wojskowym, rozumiany jako ekonomiczny element działa

militarnych.

Podczas II wojny

wiatowej Departament Obrony USA powołał zespoły

interdyscyplinarne w celu rozwoju matematycznych modeli planowania

oraz ich zastosowania do rozwi

zywania problemów logistycznych armii.

Do najwa

niejszych nale

ały lokalizacja i zaopatrzenie magazynów oraz

problemy transportowe. Te zespoły stworzyły podwaliny pod badania

operacyjne i logistyk

Cywilna odmiana logistyki nie jest jednak tak jednoznacznie rozumiana

i do tej pory nie ma tak jednolitego terminu identyfikacyjnego jak produkcja

czy marketing.

Przez logistyk

rozumie si

zarz

dzanie działaniami przemieszczania

i składowania, które maja ułatwi

przepływ produktów z miejsc

pochodzenie do miejsc finalnej konsumpcji, jak równie

zwi

zan

z nimi

informacj

, w celu zaoferowania klientowi odpowiedniego poziomu obsługi

po rozs

dnych kosztach.

Produkt nale

y rozumie

ogólnie, zarówno jako towary jak i usługi.

Niektórzy specjali

ci, np. Pfohl, przytaczaj

kilka grup definicji,

zorientowanych na

Podstawy logistyki

przepływ,

cykl u

ytkowania wyrobu,

usługi.

Okre

lona jako zorientowana na

przepływ, jedn

z najpopularniejszych na

wiecie [B-R] jest definicja

opracowana przez ameryka

ski Council of Logistics Management (CLM):

Logistyka jest terminem opisuj

cym proces planowania, realizacji

i kontroli sprawnego i efektywnego ekonomicznie przepływu

surowców, materiałów do produkcji, wyrobów gotowych oraz

odpowiedniej informacji,

z punktu pochodzenia do punktu konsumpcji w celu zaspokojenie

wymaga

klienta.

Działania logistyczne mog

obejmowa

(cho

nie musza si

nich ogranicza

): obsług

klienta, prognozowanie popytu,

przepływ informacji, kontrole zapasów, czynno

ci manipulacyjne,

realizowanie zamówie

, czynno

ci reparacyjne i zaopatrywanie w

ęś

ci, lokalizacje zakładów produkcyjnych i składów, procesy

zaopatrzeniowe, pakowanie, obsług

zwrotów, gospodarowanie

odpadami, czynno

ci transportowe i składowanie.

Podstawy logistyki

Definicja European Logistics Association (ELA) brzmi

„Logistyka jest poj

ciem obejmuj

cym organizacj

, planowanie, kontrol

realizacj

przepływów towarów od ich wytworzenia i nabycia, przez

produkcj

i dystrybucj

, a

do finalnego odbiorcy, której celem jest

zaspokojenie wymaga

rynku, przy minimalnych kosztach i przy

minimalnym zaanga

owaniu kapitału.”

Definicja zorientowana na cykl u

ytkowania wyrobu, to na przykład

Society of Logistics Engineers (SOLE):

Logistyka to „wspomagaj

ce zarz

dzanie działania planistyczne, kontrolne

i regulacyjne, które podczas okresu u

ytkowania produktu zapewniaj

wydajne wykorzystanie zasobów i adekwatn

skuteczno

ść

elementów

logistycznych podczas wszystkich faz okresu u

ytkowania, tak

e dzi

ingerowaniu we wła

ciwym czasie w system zapewnia si

efektywne

sterowanie zu

yciem zasobów.”

Definicja zorientowana na cykl u

ytkowania wyrobu mo

e by

przydatna

przy rozpatrywaniu jej ł

cznie z kalkulacj

, analiz

i projektowaniem

kosztów okresu u

ytkowania. Takie koszty to koszty całkowite wynikaj

ze stosowania wyrobu (systemu) w okresie jego funkcjonowania

(LCC – Life-Cycle-Costs).

Trzeci rodzaj definicji, zorientowanych na usługi, opiera si

zało

eniu, i

usługa mo

e by

tylko wtedy optymalnie zaoferowana

klientowi, gdy wszystkie czynno

ci b

przebiegały

w sposób skoordynowany. Mo

e mie

posta

(A.D.Little, Center of

Logistics Research – Pennsylvania State University):

Logistyka jest „procesem koordynacji wszystkich czynno

niematerialnych, które musz

przeprowadzone dla wykonania usługi

w sposób efektywny pod wzgl

dem kosztów i zgodny z wymaganiami

klienta.

Podstawy logistyki

Główny kierunek tych działa

obejmuje nast

puj

ce trzy dziedziny:

−

zminimalizowanie czasu oczekiwania (realizacji zlecenia),

−

zarz

dzanie potencjałem usługowym oraz

−

dostawa usług przez kanał dystrybucyjny.”

Inne, zorientowane na usługi rozumienie logistyki reprezentuj

banki, dla

których kierownictwo logistyczne to stworzenie odpowiedniej

infrastruktury, dzi

ki której cały system zaopatrzenia zostaje wł

czony

w kierowanie działalno

operacyjn

. Logistyka, oprócz spełniania funkcji

usługowych, zapewnia tak

e pomoc wszystkim innym dziedzinom.

Tak wi

c do logistycznego kierowania bankiem nale

Ŝą

rachunkowo

ść

finansowa, informatyka i elektroniczne urz

dzenia do

przetwarzania danych (EDP), kontrola i rewizja, własne badania i rozwój,

nieruchomo

ci i bezpiecze

stwo, kierowanie personelem i kształcenie.

Definicja zorientowana na usługi mo

e by

przydatna, gdy działania

logistyczne s

le zwi

zane z innymi usługami.

W tym kursie podstaw logistyki podstaw

dzie najbardziej rozpowszechnione w nauce i technice [Pfohl, 1] poj

cie zorientowane na przepływ (pierwsza grupa definicji).

Analiza tych definicji pozwala wyró

trzy podstawowe zadania stawiane

logistyce

koordynacje przepływów surowców, materiałów do produkcji

i wyrobów gotowych do konsumentów,

minimalizacj

kosztów tego przepływu, oraz

podporz

dkowanie działalno

ci logistycznej wymogom obsługi

klienta.

Zarz

dzanie tak rozumianymi przepływami mo

e mi

ęć

miejsce zarówno

w skali makroekonomicznej (np. w gospodarce (całego) danego kraju

lub w obszarze wi

kszym - EUROLOGISTYKA),

jak równie

w skali mikroekonomicznej (np. w przedsi

biorstwach

produkcyjnych i/lub handlowych oraz innych firmach i organizacjach

Podstawy logistyki

nego typu, np. w hotelach, szkołach, (domach studenckich?),

szpitalach, bankach itd.).

Procesy logistyczne charakterystyczne dla przedsi

biorstw

produkcyjno-handlowych.

Główne podsystemy systemu logistycznego przedsi

biorstwa, wyró

nione

według kryterium podziału funkcjonalnego (wg Pfohla - fazowego - tzn. wg

fazy powstawania produktu) to

logistyka zaopatrzenia,

logistyka produkcji,

logistyka dystrybucji,

logistyka utylizacji (recyrkulacji).

Szczególnym zainteresowaniem mened

erów, cieszy si

tzw.

logistyka marketingowa.

Obejmuje ona podsystemy logistyki zaopatrzenia i logistyki dystrybucji.

sto te

zaopatrzenie i produkcja obsługiwane s

przez

logistyk

materiałow

Koncepcja podziału systemu logistycznego przedsi

biorstwa na

funkcjonalne (fazowe) podsystemy logistyczne oraz podstawowe czynno

logistyczne obj

te takim kompleksowym systemem ilustruj

rysunki

(np. rys.2 B-R).