1
Temat III
Teoria zachowania konsumenta
Podstawowe pojęcia i zagadnienia
UŜyteczność: całkowita, krańcowa; prawa Gossena; krzywa obojętności; mapa krzywych obojętności; linia
budŜetowa; punkt równowagi konsumenta: w teorii pomiaru liczbowego i w teorii pomiaru względnego
uŜyteczności; krańcowa stopa substytucji.
1. Stan równowagi modelowego konsumenta oznacza, Ŝe:
a) zrównane zostały uŜyteczności krańcowe ostatnich jednostek konsumowanych dóbr;
b) zrównaniu uległy uŜyteczności krańcowe przypadające na jednostkę pienięŜną, bez
względu na poziom rozdysponowania dochodu, którym dysponuje konsument;
c) osiągnięta została maksymalna uŜyteczność całkowita z konsumpcji w ramach posiadanego
dochodu;
d) zanikły bodźce do wprowadzenia dalszych zmian w wielkości i strukturze konsumpcji;
e) Ŝadne z powyŜszych.
2. Które z poniŜszych stwierdzeń nawiązuje do teorii pomiaru liczbowego ( teorii kardynalnej), a
które do teorii pomiaru względnego uŜyteczności (teorii krzywych obojetności):
a)
Modelowy konsument nabywa 10 X i 5 Y. UŜyteczności krańcowe przypadające na
jednostkę pienięŜną konsumowanych dóbr są sobie równe i wynoszą 8 U.
b)
Mapa krzywych obojętności odzwierciedla preferencje konsumenta.
c)
UŜyteczność całkowita koszyka konsumpcji jest sumą uŜyteczności całkowitych dóbr
wchodzących w jego skład.
d)
UŜyteczności dóbr wchodzących w skład koszyka konsumpcji są współzaleŜne.
e)
Konsument przypisuje koszykom konsumpcji indeksy liczbowe mierzące satysfakcję z ich
konsumpcji.
f)
Indeksy liczbowe przypisane koszykom konsumpcji mają jedynie charakter porządkujący.
Sformułuj dwie zasadnicze cechy róŜniące teorię kardynalną i teorię krzywych obojetności.
3. Modelowy konsument cały swój dochód rozdysponowuje na zakup dóbr X i Y . Zakładając
rozłączność uŜyteczności krańcowych dóbr określ, jak zmieni on strukturę konsumpcji,
jeŜeli: MU
x
= 10U, MU
y
= 50U, P
x
= P
y
.
a) Zmniejszy konsumpcję X i zwiększy konsumpcję Y .
b) Zwiększy konsumpcję X i zwiększy konsumpcję Y .
c) Zmniejszy konsumpcję X i zmniejszy konsumpcję Y .
d) Zwiększy konsumpcję X i zmniejszy konsumpcję Y .
e) Brak danych do udzielenia odpowiedzi.
4. Modelowy konsument cały swój dochód rozdysponowuje na zakup dóbr X i Y . Zakładając
rozłączność uŜyteczności krańcowych dóbr określ, jak zmieni on strukturę konsumpcji,
jeŜeli: MU
x
/MU
y
= 5, P
x
/P
y
= 3.
a) Zmniejszy konsumpcję X i zwiększy konsumpcję Y .
b) Zwiększy konsumpcję X i zmniejszy konsumpcję Y .
2
c) Zmniejszy konsumpcję X i zmniejszy konsumpcję Y .
d) Zwiększy konsumpcję X i zwiększy konsumpcję Y .
e) Brak danych do udzielenia odpowiedzi.
5. Które z wymienionych czynników wpłyną bezpośrednio na przesunięcie linii budŜetowej
konsumenta:
a) sezonowe wahania podaŜy;
b) obniŜenie kosztów produkcji nabywanych dóbr;
c) zmiany preferencji konsumenta;
d) zmiany cen konsumowanych dóbr;
e) zmiany dochodu konsumenta.
6. Zaznacz na rysunku obszar dopuszczalny i wyłączony
dla przebiegu krzywej obojętności przechodzącej
przez punkt równowagi konsumenta (A) leŜący na
linii budŜetowej (BL).
7. Na podstawie rysunku uporządkuj koszyki konsumpcji (od A do G) zgodnie z preferencjami
modelowego konsumenta. Wymień cechy charakteryzujące krzywe obojetnosci.
8. Modelowy konsument rozdysponowuje dochód na zakup dóbr X i Y . Rysunek ilustruje
jego linię budŜetową oraz fragment mapy krzywych obojętności. Zaznacz na rysunku
punkty A, B, C, D, których współrzędne opisują koszyki konsumpcji o niŜej podanej
3
charakterystyce:
punkt A: kombinacja optymalna dla konsumenta;
punkt B: kombinacja bardziej preferowana od A, ale nieosiągalna dla konsumenta w aktualnych
warunkach cenowo-dochodowych;
punkt C: kombinacja przy pełnym rozdysponowaniu dochodu o niŜszym poziomie satysfakcji
całkowitej niŜ kombinacja optymalna;
punkt D: kombinacja przy niepełnym rozdysponowaniu dochodu konsumenta.
9. Określ charakter dóbr X i Y pokazanych na rysunkach.
(komplementarne, substytucyjne, wykluczające się, doskonale substytucyjne)
10.
JeŜeli: MU
X
/ MU
Y
= 6, a P
X
/ P
Y
= 3, to w punkcie równowagi modelowego
konsumenta równość współczynnika kierunkowego krzywej obojętności i
współczynnika kierunkowego linii budŜetowej ustali się:
a) w przedziale ( 6, 3 ); b) na poziomie 4,5; c) na poziomie 3; d) na poziomie 6.
11.
Obszar dopuszczalny dla przebiegu krzywej obojętności dla dóbr substytucyjnych
przechodzącej przez punkt W leŜący na linii budŜetowej zawiera się między:
a)
krzywą BL a ramionami kąta prostego o wierzchołku w punkcie W;
b)
krzywą BL a ramionami kąta 45
0
o wierzchołku w punkcie W;
c)
krzywą BL a krzywą cenowo-konsumpcyjną;
d)
linią budŜetową a krzywą dochodowo - konsumpcyjną.
4
12.
Zjawisko malejącej uŜyteczności krańcowej opisywane jest:
a)
prawem ekwimarginalizmu
b)
drugim prawem Gossena
c)
pierwszym prawem Gossena
d)
zasadą malejącej krańcowej stopy transformacji
13.
Podejmując decyzje rynkowe modelowy konsument:
a)
dąŜy do maksymalizacji uŜyteczności całkowitej
b)
porównuje względne uŜyteczności krańcowe nabywanych dóbr
c)
dąŜy do stanu równowagi
d)
wszystkie powyŜsze stwierdzenia są prawdziwe w odniesieniu do modelowego
konsumenta
14.
W punkcie równowagi modelowego konsumenta zachodzą następujące relacje:
a) MU
X
/ MU
Y
= P
Y
/P
X
b) MU
X
/ MU
Y
= P
X
/ P
Y
c) MU
X
/ P
X
= MU
Y
/ P
Y
d) MRS
YX
= P
Y
/P
X
15. Nachylenie linii budŜetowej konsumenta zmieni się w wyniku:
a)
zmiany dochodu nominalnego konsumenta, ceteris paribus,
b)
zmiany relacji cen P
X
/P
Y
c)
zmiany krańcowej stopy substytucji (MRS
YX
)
d)
Ŝ
adne z powyŜszych zdarzeń nie wpłynie na zmianę nachylenia linii budŜetowej
16.
Krzywa obojętności:
a)
dla dóbr doskonale substytucyjnych jest wypukła względem początku układu
współrzędnych
b)
jest zbiorem punktów ilustrujących koszyki konsumpcji o takiej samej uŜyteczności
całkowitej
c)
nie moŜe mieć Ŝadnych punktów wspólnych z innymi krzywymi obojętności
d)
zmieni swoje połoŜenie wraz ze zmianą dochodu realnego konsumenta
17.
Punkt styczności linii budŜetowej konsumenta z krzywą obojętności oznacza
zaistnienie relacji:
a)
MRS
YX
= P
X
/P
Y;
b) MU
X
/ MU
Y
= P
X
/P
Y
= - dX/dY;
c)
MRS
YX
= P
Y
/P
X;
d)
MU
X
/ MU
Y
= P
X
/P
Y
= -dY/dX.
18.
Zasada malejącej krańcowej stopy substytucji zakłada:
a)
stałość TU i zmienność MU;
b)
zmienność TU i stałość MU;
c)
stałość układu preferencji konsumenta;
d)
stałość struktury koszyka konsumpcji.