background image

P

Po

oz

ziio

om

m w

wy

ym

ma

ag

ga

ƒ k

ko

on

niie

eccz

zn

ny

ycch

h ((K

K)) obejmuje umiej´t-

noÊci  potrzebne  do  Êwiadomego  udzia∏u  ucznia 
w zaj´ciach szkolnych. Zak∏ada równie˝ wykonywanie
przez  niego  prostych  zadaƒ  zwiàzanych  z ˝yciem
codziennym.  Pozwala  na  wystawienie  oceny  dopusz-
czajàcej.

P

Po

oz

ziio

om

m  w

wy

ym

ma

ag

ga

ƒ  p

po

od

dsstta

aw

wo

ow

wy

ycch

h  ((P

P)),  zapewniajàcy

ocen´  dostatecznà,  zak∏ada  opanowanie  wa˝nych
i najbardziej  uniwersalnych  wiadomoÊci.  Stanowià
one  podstaw´  percepcji  treÊci  na  wy˝szych  pozio-
mach.

P

Po

oz

ziio

om

m  w

wy

ym

ma

ag

ga

ƒ  rro

oz

zssz

ze

errz

za

ajjà

àccy

ycch

h  ((R

R)),  zapewniajàcy

ocen´  dobrà,  obejmuje  treÊci  trudniejsze.  Sà  one
w pewnym  stopniu  hipotetyczne,  przydatne,  ale  nie

niezb´dne  na  danym  etapie  kszta∏cenia.  PoÊrednio
mogà  byç  u˝yteczne  w pozaszkolnej  dzia∏alnoÊci
ucznia.

P

Po

oz

ziio

om

m w

wy

ym

ma

ag

ga

ƒ d

do

op

pe

e∏∏n

niia

ajjà

àccy

ycch

h ((D

D)), pozwalajàcy na

wystawienie  oceny  bardzo  dobrej,  zak∏ada  opanowanie
pe∏nego zakresu treÊci kszta∏cenia. Zawiera elementy
trudne do przyswojenia, wyjàtkowo z∏o˝one i twórcze
pod wzgl´dem naukowym. 

Oceniajàc wiedz´ i umiej´tnoÊci ucznia, nale˝y jednak
uwzgl´dniç jego indywidualne mo˝liwoÊci. Trzeba te˝
wziàç pod uwag´ jego zaanga˝owanie w prac´ na lekcji
oraz na zaj´ciach dodatkowych.

Poziom

Kategoria celu

W

Wiia

ad

do

om

mo

Êc

cii

U

Um

miie

ejj´

´ttn

no

Êc

cii

C

C.. Stosowanie wiadomoÊci 

w sytuacjach typowych

D

D.. Stosowanie wiadomoÊci 

w sytuacjach problemowych

A

A.. Zapami´tywanie wiadomoÊci

B

B.. Zrozumienie wiadomoÊci

2

Wymagania edukacyjne

Wymagania edukacyjne przygotowano w formie zestawienia wiadomoÊci
i umiej´tnoÊci, które uczeƒ powinien opanowaç po omówieniu poszcze-
gólnych tematów podr´cznika. Miarà tych osiàgni´ç sà normy jakoÊciowe
zawarte w poziomach wymagaƒ: koniecznym, podstawowym, rozszerza-
jàcym i dope∏niajàcym. Pomogà one nauczycielowi w obiektywnej ocenie
pracy  i post´pów  ucznia.  Wymagania  edukacyjne  zosta∏y  opracowane
przez panià Barbar´ Tomczak. 

Kryteria oceniania nale˝y 
dostosowaç do poziomu
ucznia. 

W zamieszczonych wymaganiach edukacyjnych zasto-
sowano oznaczenia kategorii celów nauczania na pod-
stawie  taksonomii  „ABC”  wed∏ug  prof.  Boles∏awa
Niemierki.

Poziomy wymagaƒ

Kategorie celów nauczania

11

Wymagania edukacyjne

background image

T

emat

konieczny

P

oziom 

wymagaƒ

podstawowy

rozszerzajàcy

Dzia∏

programu

Lp.

Geografia 

ekonomicz-

na 

– 

geografià 

cz∏owieka

Ilu 

nas 

jest? 

Rozmieszczenie 

ludnoÊci

Mozaika 

spo∏eczna

Ludzie 

migrujà

˚ycie 

w

wielkim 

mieÊcie

Problem 

wy˝ywienia

ludnoÊci 

Êwiata

Czynniki 

rozwoju 

rolnictwa 

i

u˝ytkowanie 

ziemi

Uczeƒ:

• 

rozumie 

termin: 

geografia 

ekonomiczna

• 

podaje 

przyk∏ady 

gospodarczej 

dzia∏alnoÊci

cz∏owieka

• 

wskazuje 

przyk∏ady 

map 

gospodarczych

• 

rozumie 

terminy: 

wspó∏czynnik 

przyrostu 

naturalnego, 

piramida 

wieku

• 

wyjaÊnia 

wp∏yw 

przyrostu 

naturalnego 

na 

liczb´ 

ludnoÊci

• 

rozumie 

poj´cia: 

spo∏eczeƒstwo 

m∏ode, 

spo∏eczeƒstwo 

stare

• 

wymienia 

najwa˝niejsze 

czynniki 

przyrodnicze,

które 

wp∏ywajà 

na 

rozmieszczenie 

ludnoÊci

na 

Ziemi

• 

rozumie 

termin: 

g´stoÊç 

zaludnienia

• 

omawia 

rozmieszczenie 

ludnoÊci 

Chin, 

pos∏ugujàc 

si´ 

mapà

• 

rozumie 

terminy: 

naród, 

j´zyk 

urz´dowy

,

mniejszoÊç 

narodowa

• 

wymienia 

przyk∏ady 

rodzin 

j´zykowych 

na 

Ziemi

• 

wyjaÊnia 

zró˝nicowanie 

religijne 

Êwiata

• 

rozumie 

poj´cia: 

migracja 

wewn´trzna, 

migracja 

zewn´trzna, 

migracja 

sta∏a, 

migracja 

okresowa

• 

podaje 

przyczyny 

migracji 

ludnoÊci

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

kierunki 

migracji

zewn´trznej

• 

wyjaÊnia 

terminy: 

urbanizacja, 

slumsy

• 

wskazuje 

ró˝nice 

mi´dzy 

aglomeracjà 

a

konurbacjà

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

wielkie 

miasta

• 

rozumie 

poj´cia: 

g∏ód, 

niedo˝ywienie

• 

wskazuje 

sposoby 

uzyskiwania 

˝ywnoÊci

• 

omawia 

sposoby 

walki 

z

g∏odem 

na 

przyk∏adzie 

Kambod˝y

• 

wymienia 

przyrodnicze 

i

pozaprzyrodnicze

czynniki 

rozwoju 

rolnictwa

• 

wymienia 

formy 

u˝ytkowania 

ziemi

• 

omawia 

u˝ytkowanie 

ziemi 

w

Chinach

Uczeƒ:

• 

analizuje 

kartogram, 

kartodiagram 

i

metod´ 

kropkowà

• 

wyjaÊnia 

i

analizuje 

przyczyny 

wzrostu

liczby 

ludnoÊci 

na 

Êwiecie

• 

oblicza 

wspó∏czynnik 

przyrostu 

naturalnego

• 

wymienia 

czynniki 

przyrodnicze 

i

pozaprzyrodnicze, 

które 

wp∏ywajà 

na 

rozmieszczenie 

ludnoÊci 

na 

Ziemi

• 

omawia 

i

uzasadnia 

nierównomierne 

rozmieszczenie 

ludnoÊci 

Chin, 

spowodowane 

czynnikami 

przyrodniczymi 

i

pozaprzyrodniczymi

• 

wymienia 

religie 

skupiajàce 

najwi´cej

wyznawców

• 

czyta 

i

analizuje 

map´ 

„J´zyki 

Êwiata”

• 

potrafi 

przyporzàdkowaç 

j´zyki 

sàsiadów

P

olski 

do 

grup 

j´zykowych

• 

rozumie 

i

uzasadnia 

wp∏yw 

migracji 

zewn´trznej 

na 

przyrost 

rzeczywisty 

ludnoÊci

• 

omawia 

rol´ 

gastarbeiterów 

w

gospodarce

Niemiec

• 

charakteryzuje 

najwa˝niejsze 

funkcje

miast

• 

analizuje 

wybrane 

strefy 

wielkiego 

miasta

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

obszary 

g∏odu 

i

niedo˝ywienia

• 

wymienia 

przyczyny 

zmian 

w

strukturze

u˝ytkowania 

ziemi 

Holandii 

i

Chin

• 

analizuje 

tabel´ 

przedstawiajàcà 

struktur´

u˝ytkowania 

ziemi 

w

wybranych 

krajach

Uczeƒ:

• 

wyjaÊnia 

znaczenie 

geografii 

ekonomicznej 

w

praktyce

• 

analizuje 

na 

planszy 

model 

rozwoju 

demograficznego

• 

charakteryzuje 

poszczególne 

fazy 

przyrostu 

naturalnego

• 

omawia 

struktur´ 

wiekowà 

ludnoÊci 

na 

podstawie 

piramidy 

wieku

• 

charakteryzuje 

czynniki 

decydujàce

o

rozmieszczeniu 

ludnoÊci 

na 

Ziemi

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

obszary 

o

najwi´kszej 

g´stoÊci 

zaludnienia 

oraz

regiony 

niezamieszka∏e

• 

omawia 

rozmieszczenie 

skupisk 

wyznawców 

najwa˝niejszych 

religii

• 

rozumie 

przyczyny 

konfliktów 

etnicznych

i

religijnych 

na 

przyk∏adzie 

krajów 

by∏ej 

Jugos∏awii

• 

wskazuje 

ró˝nic´ 

mi´dzy 

migracjà 

wewn´trznà 

a

migracjà 

zewn´trznà

• 

omawia 

przyczyny 

migracji 

wewn´trznych

i

ich 

wp∏yw 

na 

zmiany 

spo∏eczne

• 

wskazuje 

przyczyny 

i

kierunki 

migracji

zewn´trznych

• 

oblicza 

przyrost 

rzeczywisty

• 

omawia 

przyczyny 

powstawania 

slumsów

• 

wyjaÊnia, 

dlaczego 

wokó∏ 

europejskich

miast 

nie 

tworzà 

si´ 

dzielnice 

n´dzy

• 

wyjaÊnia 

ró˝nice 

mi´dzy 

g∏odem 

a

niedo˝ywieniem

• 

omawia 

przyczyny 

g∏odu 

na 

Êwiecie:

przyrodnicze, 

np. 

susze, 

powodzie; 

pozaprzyrodnicze, 

np. 

wojny

• 

charakteryzuje 

przyczyny 

zmian 

w

struk-

turze 

u˝ytkowania 

ziemi 

Holandii 

i

Chin 

• 

porównuje 

u˝ytkowanie 

ziemi 

w

Holandii

i

Chinach

Uczeƒ:

• 

analizuje 

powiàzania 

i

wspó∏zale˝noÊci 

mi´dzy 

geografià 

ekonomicznà 

a

innymi 

naukami

• 

analizuje 

zró˝nicowanie 

przyrostu 

naturalnego

na 

Êwiecie 

– 

przyczyny 

i

k

onsekwencje

• 

omawia 

wp∏yw 

procesów 

demograficznych

na 

gospodark´ 

i

Êrodowisko

przyrodnicze

• 

uzasadnia 

przyczyny 

nierównomiernego 

rozmieszczenia 

ludnoÊci 

na 

Ziemi, 

pos∏ugujàc 

si´ 

konkretnymi 

przyk∏adami

• 

podaje 

czynniki 

wp∏ywajàce 

na 

g´stoÊç 

zaludnienia 

swojego 

regionu

• 

wyjaÊnia, 

na 

czym 

polega 

mozaika 

spo∏eczna 

wspó∏czesnego 

Êwiata

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

tolerancji 

w

˝yciu 

spo∏eczeƒstw 

i

narodów

• 

analizuje 

zmiany 

w

strukturze 

demograficznej

i

narodowoÊciowej 

Êwiata, 

powodowane

przez 

migracj´ 

zewn´trznà

• 

analizuje 

i

interpretuje 

dane 

statystyczne

i

wykresy 

dotyczàce 

migracji,

na 

ich 

podstawie 

wyciàga 

wnioski

• 

omawia 

wp∏yw 

urbanizacji 

na 

zmiany 

w

Êrodowisku 

przyrodniczym

• 

wskazuje 

pozytywne 

i

negatywne 

skutki

urbanizacji

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

walki 

z

g∏odem

• 

wskazuje 

ró˝ne 

sposoby 

walki 

z

kl´skà 

g∏odu

• 

rozumie 

i

wykazuje 

ró˝nice 

mi´dzy 

u˝ytkowaniem 

ziemi 

w

krajach 

wysoko 

rozwini´tych 

i

krajach 

rozwijajàcych 

si´

dope∏niajàcy

I.

Spo∏eczeƒstwo

II.

Rolnictwo

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

12

W

ymagania 

edukacyjne

background image

Gospodarowanie

w

górach

Produkcja 

roÊlinna

Produkcja 

zwierz´ca

Polityka 

rolna

Rolnictwo 

uprzemys∏owione 

czy 

ekologiczne?

Podziemne 

bogactwa

Ropa 

naftowa 

– 

p∏ynne 

z∏oto

Czynniki 

lokalizacji

przemys∏u

Uczeƒ:

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Europy 

Szwajcari´ 

Alpy

• 

wymienia 

sektory 

gospodarki, 

które 

mogà

rozwijaç 

si´ 

w

górach 

– 

turystyka 

i

rolnictwo

• 

rozumie 

termin: 

produkcja 

roÊlinna

• 

wymienia 

grupy 

roÊlin 

uprawnych 

wraz

z

przyk∏adami

• 

omawia 

przyrodnicze 

warunki 

uprawy 

ry˝u

w

Indiach

• 

wymienia 

zwierz´ta 

hodowlane 

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

g∏ówne 

obszary

hodowli 

byd∏a, 

trzody 

chlewnej 

i

owiec

• 

omawia 

przyczyny 

rozwoju 

hodowli 

zwierzàt

w

M

ongolii

• 

rozumie, 

˝e 

wielkoÊç 

produkcji 

rolnej 

nie 

zale˝y 

od 

liczby 

osób 

zatrudnionych

w

rolnictwie

• 

wymienia 

czynniki 

pozaprzyrodnicze 

wp∏ywajàce 

na 

wielkoÊç 

produkcji 

rolnej

• 

wymienia 

cechy 

rolnictwa 

Belgii

• 

rozumie 

terminy: 

rolnictwo 

ekologiczne, 

rolnictwo 

uprzemys∏owione, 

rolnictwo 

intensywne, 

rolnictwo 

ekstensywne

• 

rozumie 

znaczenie 

rolnictwa 

ekologicznego

• 

rozumie 

poj´cie: 

surowce 

mineralne

• 

wymienia 

przyk∏ady 

surowców 

energetycznych,

metalicznych, 

chemicznych 

ibudowlanych

• 

rozumie 

i

uzasadnia 

znaczenie 

surowców

energetycznych 

w

rozwoju 

przemys∏u

i

transportu

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

RP

i

omawia 

baz´ 

surowcowà 

tego 

kraju

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

paƒstwa 

b´dàce

najwi´kszymi 

producentami 

ropy 

naftowej

• 

omawia 

znaczenie 

ropy 

naftowej 

w

gospodarce 

Arabii 

Saudyjskiej

• 

rozumie 

termin: 

okr´g 

przemys∏owy

• 

wymienia 

trzy 

okr´gi 

przemys∏owe 

w

Rosji 

omawia 

czynniki 

ich 

lokalizacji

Uczeƒ:

• 

omawia 

wp∏yw 

„barier 

przyrodniczych”

(orograficznych, 

glebowych 

i

klimatycz-

nych) 

na 

rolnictwo

• 

wyjaÊnia, 

dlaczego 

w

górach 

rozwija 

si´

hodowla 

pastwiskowa

• 

rozumie 

i

uzasadnia 

znaczenie 

upraw

dla 

produkcji 

˝ywnoÊci

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

g∏ówne 

obszary

upraw 

najwa˝niejszych 

roÊlin 

uprawnych 

• 

wyjaÊnia 

termin: 

plon

• 

omawia 

znaczenie 

hodowli 

wybranych

zwierzàt 

– 

trzody 

chlewnej, 

byd∏a, 

owiec,

drobiu, 

koni 

– 

w

przesz∏oÊci 

i

obecnie

• 

wyjaÊnia 

znaczenie 

poj´ç: 

polityka 

rolna,

nadprodukcja 

˝ywnoÊci

• 

wskazuje 

paƒstwa 

o

du˝ym 

i

ma∏ym 

zatrudnieniu 

w

rolnictwie

• 

wymienia 

pozytywne 

i

negatywne 

skutki

rolnictwa 

uprzemys∏owionego

• 

omawia 

znaczenie 

surowców 

mineralnych 

w

rozwoju 

gospodarczym

paƒstw

• 

wyjaÊnia, 

dlaczego 

rop´ 

naftowà 

zaliczamy 

do 

surowców 

nieodnawialnych 

• 

rozumie 

znaczenie 

ropy

naftowej

w

gospodarce 

i

transporcie

• 

wymienia 

przyrodnicze 

i

pozaprzyrodnicze

czynniki 

lokalizacji

zak∏adów

przemys∏o-

wych

Uczeƒ:

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

najwi´ksze

pasma 

górskie

• 

omawia 

tradycyjne 

i

wspó∏czesne 

formy

gospodarowania 

w

górach

• 

rozumie 

wp∏yw 

gospodarki 

rolnej 

na 

zmiany 

w

Êrodowisku 

naturalnym 

gór

• 

analizuje 

zale˝noÊci 

mi´dzy 

warunkami

klimatycznymi 

a

produkcjà 

roÊlinnà

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

produkcji 

roÊlinnej

na 

przyk∏adzie 

Indii

• 

omawia 

znaczenie 

hodowli 

zwierzàt 

dla

produkcji 

˝ywnoÊci 

i

rozwoju 

przemys∏u

• 

wyjaÊnia 

przyczyny 

ma∏ego 

wykorzystania

gospodarczego 

byd∏a 

w

Indiach 

i

trzody

chlewnej 

w

krajach 

arabskich

• 

wyjaÊnia 

przyczyny 

ma∏ego 

zatrudnienia

w

rolnictwie 

w

paƒstwach 

wysoko 

rozwini´tych

• 

na 

przyk∏adzie 

Belgii 

omawia 

procesy

spo∏eczne 

zachodzàce 

w

krajach 

wysoko 

rozwini´tych

• 

wyjaÊnia 

przyczyny 

gwa∏townego 

rozwoju 

rolnictwa 

uprzemys∏owionego

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

rozwoju 

rolnictwa

ekologicznego

• 

charakteryzuje 

znaczenie 

poszczególnych

surowców 

w

przesz∏oÊci 

i

obecnie

• 

omawia 

rol´ 

surowców 

mineralnych

w

rozwoju 

gospodarczym 

RP

A

• 

rozumie 

i

uzasadnia, 

˝e 

wielkoÊç 

wydobycia 

i

cena 

ropy 

naftowej 

majà

wp∏yw 

na 

gospodark´ 

paƒstw

• 

omawia 

cele 

organizacji 

OPEC

• 

wskazuje 

eksporterów 

i

importerów 

ropy 

naftowej

• 

omawia 

czynniki 

lokalizacji 

zak∏adów

przemys∏owych

w

przesz∏oÊci 

i

obecnie

• 

charakteryzuje 

okr´gi 

przemys∏owe 

w

Rosji

z

uwzgl´dnieniem 

czynników 

ich 

lokalizacji 

Uczeƒ:

• 

wyjaÊnia, 

dlaczego 

rolnicy 

w

górach 

stosujà

du˝à 

ró˝norodnoÊç 

upraw

• 

uzasadnia, 

dlaczego 

góry 

to 

tereny 

rozwoju

gospodarstw 

ekologicznych 

i

agroturystycznych

• 

omawia 

znaczenie 

upraw 

w

gospodarczej

dzia∏alnoÊci 

cz∏owieka

• 

charakteryzuje 

bariery 

przyrodnicze 

i

pozaprzyrodnicze 

rozwoju 

hodowli 

zwierzàt 

na 

Ziemi

• 

wskazuje 

zale˝noÊci 

mi´dzy 

poziomem 

rozwoju 

rolnictwa 

a

liczbà 

zatrudnionych

w

rolnictwie 

w

wybranych 

paƒstwach

• 

wyjaÊnia 

przyczyny 

nadprodukcji 

˝ywnoÊci

w

paƒstwach 

UE

• 

omawia 

polityk´ 

rolnà 

UE

• 

wykazuje 

ró˝nice 

mi´dzy 

rolnictwem 

intensywnym 

a

ekstensywnym 

oraz 

rolnictwem 

uprzemys∏owionym 

a

ekologicznym

• 

wskazuje 

zale˝noÊci 

mi´dzy 

zasobami 

surowcowymi 

i

ich 

p

rzetwórstwem 

a

poziomem 

rozwoju 

gospodarczego 

na 

przyk∏adzie 

wybranych 

paƒstw

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

zast´powania 

ropy 

naftowej 

innymi 

êród∏ami 

energii

• 

uzasadnia 

twierdzenie, 

˝e 

ropa 

naftowa 

jest

podstawà 

rozwoju 

spo∏eczno-gospodarczego

paƒstw

• 

rozumie 

i

w

skazuje 

zmiany 

znaczenia 

czynników 

przyrodniczych 

i

pozaprzyrodniczych 

dla 

lokalizacji 

zak∏adów 

przemys∏owych

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

II.

Rolnictwo

III.

Przemys∏ i 

us∏ugi

background image

14

W

ymagania 

edukacyjne

T

emat

konieczny

P

oziom 

wymagaƒ

podstawowy

rozszerzajàcy

Dzia∏

programu

Lp.

Gdy 

brak 

surowców

Nieodnawialne 

êród∏a

energii

Odnawialne 

êród∏a

energii

Przemys∏ 

wysokiej

technologii

Rodzaje 

i

znaczenie

transportu

Turystyka 

– 

korzyÊci

i

zagro˝enia

Przyczyny 

i

skutki

bezrobocia

Kraje 

bogate 

i

biedne

Uczeƒ:

• 

pokazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

paƒstwa 

„azjatyckie 

tygrysy”

• 

omawia 

przemys∏ 

Tajwanu

• 

wymienia 

odnawialne 

i

nieodnawialne 

êród∏a 

energii

• 

rozumie 

znaczenie 

energii 

elektrycznej

i

energetyki 

w

˝yciu 

cz∏owieka 

i

gospodarce 

paƒstw

• 

wymienia 

odnawialne 

êród∏a 

energii

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

kraje, 

które

w

znacznym 

stopniu 

wykorzystujà 

odnawialne 

êród∏a 

energii

• 

wymienia 

produkty 

przemys∏u 

wysokiej 

technologii

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

USA 

i

Dolin´ 

Krzemowà

• 

omawia 

najwa˝niejsze 

czynniki 

lokalizacji

przemys∏u 

wysokiej 

technologii

• 

rozumie 

poj´cia: 

komunikacja, 

transport,

∏àcznoÊç

• 

wymienia 

rodzaje 

transportu

• 

omawia 

wp∏yw 

transportu 

na 

gospodark´

kraju

• 

wymienia 

przyczyny 

rozwoju 

turystyki 

na 

Êwiecie

• 

omawia 

przyrodnicze 

i

pozaprzyrodnicze

czynniki 

rozwoju 

turystyki

• 

omawia 

wp∏yw 

rozwoju 

turystyki 

na 

zmiany

spo∏eczno-gospodarcze 

na 

przyk∏adzie 

P

o

rtugalii

• 

wymienia 

g∏ówne 

przyczyny 

bezrobocia

• 

charakteryzuje 

skutki 

bezrobocia

• 

wymienia 

wskaêniki 

poziomu 

˝ycia

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

kraje 

o

wysokim,

Êrednim 

i

niskim 

stopniu 

rozwoju 

spo∏ecznego

Uczeƒ:

• 

rozumie 

znaczenie 

substytutów 

i

s

urowców 

odnawialnych 

w

produkcji

przemys∏owej

analizuje 

zalety 

i

wady 

energetyki 

jàdrowej

• 

omawia 

zmiany 

w

produkcji 

energii 

elektrycznej 

w

Szwecji

• 

wymienia 

pozytywne 

i

negatywne 

skutki

budowy 

zapór 

na 

rzekach

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

paƒstwa,

w

których 

rozwinà∏ 

si´ 

przemys∏ 

high-tech

• 

wymienia 

produkty 

przemys∏u 

wysokiej

technologii

• 

omawia, 

korzystajàc 

z

podr´cznika, 

wady 

i

zalety 

poszczególnych 

rodzajów

transportu

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

paƒstwa 

najbardziej 

atrakcyjne 

turystycznie

• 

rozumie 

wp∏yw 

turystyki 

na 

zmiany

w

Êrodowisku 

przyrodniczym

• 

rozumie 

znaczenie 

wykszta∏cenia

w

przezwyci´˝aniu 

bezrobocia

• 

omawia 

zmiany 

w

strukturze 

zatrudnienia 

we 

F

rancji

• 

uzasadnia, 

dlaczego 

Bangladesz 

to 

kraj 

biedny

Uczeƒ:

• 

wskazuje 

znaczenie 

myÊli 

technicznej

dla 

rozwoju 

gospodarki

• 

omawia 

eksport 

Tajwanu

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

racjonalnego 

gospodarowania 

nieodnawialnymi 

zasobami 

energetycznymi

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

zmiany 

struktury

produkcji 

energii 

elektrycznej 

na 

przyk∏adzie 

wybranych 

paƒstw

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

wi´kszego 

wykorzystywania 

odnawialnych 

êróde∏ 

energii

• 

analizuje 

powiàzania 

przemys∏u 

high-tech 

z

wy˝szymi 

uczelniami, 

infrastrukturà 

transportu 

i

czystym 

Êrodowiskiem

• 

analizuje 

poziom 

rozwoju 

transportu

w

wybranych 

krajach

• 

omawia 

wp∏yw 

poszczególnych 

rodzajów

transportu 

na 

Êrodowisko 

przyrodnicze

• 

analizuje 

przyczyny 

gwa∏townego 

rozwoju 

turystyki 

na 

Êwiecie

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

obszary 

i

paƒstwa 

o

najkorzystniejszych 

walorach 

turystycznych 

– 

uzasadnia

swój 

wybór

• 

wyjaÊnia, 

dlaczego 

bezrobocie 

jest 

groêne

wskazuje 

przyczyny 

ró˝nic 

gospodarczych

i

spo∏ecznych 

mi´dzy 

paƒstwami

• 

uzasadnia 

znaczenie 

rozwoju 

oÊwiaty 

i

nauki 

w

przezwyci´˝aniu 

biedy 

na 

Êwiecie 

Uczeƒ:

• 

omawia 

znaczenie 

substytutów 

i

surowców 

odnawialnych 

w

rozwoju 

gospodarczym 

• 

uzasadnia 

twierdzenie, 

˝e 

o

poziomie 

rozwoju 

gospodarczego 

paƒstw 

i

˝yciu 

spo-

∏eczeƒstw 

nie 

decydujà 

surowce 

mineralne

• 

przewiduje 

rozwój 

energetyki 

w

przysz∏oÊci

– 

uzasadnia 

swojà 

odpowiedê

• 

omawia 

bariery 

utrudniajàce 

wykorzystanie

odnawialnych 

êróde∏ 

energii

• 

uzasadnia 

twierdzenie, 

˝e 

przemys∏ 

high-tech 

jest 

przemys∏em 

przysz∏oÊci

• 

analizuje 

najnowsze 

kierunki 

rozwoju 

transportu 

na 

Êwiecie

• 

wykazuje 

wspó∏zale˝noÊci 

mi´dzy 

poziomem 

rozwoju 

transportu 

a

stanem 

gospodarki 

paƒstwa

• 

omawia 

pozytywny 

i

negatywny 

wp∏yw 

turystyki 

na 

Êrodowisko 

przyrodnicze, 

gospodark´ 

i

kultur´ 

• 

analizuje 

czynniki 

wp∏ywajàce 

na 

poziom

bezrobocia 

w

paƒstwach 

o

ró˝nym 

stopniu

rozwoju 

gospodarczego

• 

uzasadnia, 

dlaczego 

wykszta∏cenie 

przyczynia 

si´ 

do 

zmniejszenia 

bezrobocia

• 

porównuje 

wskaêniki 

rozwoju 

spo∏ecznego

HDI 

paƒstw 

wysoko 

rozwini´tych 

i

rozwijajàcych 

si´ 

– 

omawia 

przyczyny 

ró˝nic

dope∏niajàcy

IV .

Problemy

wspó∏czesnego

Êwiata

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

III.

Przemys∏ i 

us∏ugi

background image

Globalna 

gospodarka

Wspó∏praca 

mi´dzynarodowa

Funkcjonowanie 

Unii 

Europejskiej

Skutki 

integracji 

europejskiej

èród∏a 

konfliktów 

mi´dzynarodowych

Najwa˝niejsze 

obszary

konfliktów 

i

ich 

skutki

Degradacja 

Êrodowiska 

naturalnego

Cz∏owiek 

zmienia

i

chroni 

Êrodowisko

Uczeƒ:

• 

rozumie 

termin: 

globalizacja

• 

omawia 

korzyÊci 

spo∏eczno-gospodarcze

wynikajàce 

z

globalizacji 

w

Czechach

• 

wyjaÊnia 

terminy: 

handel 

mi´dzynarodowy

,

eksport, 

import

• 

wymienia 

najbardziej 

znane 

organizacje

mi´dzynarodowe 

(ONZ

UE

NAF

T

A

WNP

,

NA

TO

OPEC) 

• 

omawia 

korzyÊci 

gospodarcze 

Kanady 

w

ramach 

uk∏adu 

NAF

T

A

• 

wskazuje 

na 

mapie 

paƒstwa 

UE

• 

rozumie 

przyczyny 

integracji 

paƒstw 

w

ramach 

UE

• 

omawia 

flag´ 

i

hymn 

UE

• 

wie, 

˝e 

P

olska 

jest 

krajem 

nale˝àcym 

do 

UE

• 

wymienia 

przyczyny 

konfliktów 

na 

Êwiecie

• 

wskazuje 

na 

mapie 

Êwiata 

regiony 

konfliktów 

zbrojnych 

(Izrael, 

Irak, 

Czeczenia) 

• 

wyjaÊnia 

terminy: 

wojna, 

terroryzm

• 

wymienia 

êród∏a 

i

rodzaje 

zanieczyszczeƒ

atmosfery

• 

rozumie 

negatywny 

wp∏yw 

efektu 

cieplarnianego, 

dziury 

ozonowej 

i

kwaÊnych

deszczów 

na 

Êrodowisko 

naturalne

• 

wskazuje 

przyk∏ady 

wp∏ywu 

dzia∏alnoÊci

cz∏owieka 

na 

zmiany 

w

Êrodowisku 

przyrodniczym

• 

omawia 

formy 

ochrony 

przyrody

• 

charakteryzuje 

park 

narodowy 

Y

orkshire 

Dales 

w

W

ielkiej 

Brytanii

Uczeƒ:

• 

podaje 

i

omawia 

przyk∏ady 

pozytywnych

i

negatywnych 

skutków 

dzia∏ania

mi´dzynarodowych 

korporacji

• 

charakteryzuje 

rodzaje 

wspó∏pracy 

mi´dzynarodowej

• 

wskazuje 

przyk∏ady 

dzia∏alnoÊci 

paƒstw

w

ramach 

UE 

i

korzyÊci 

z

nich 

wynikajàce

• 

rozumie 

i

wyjaÊnia, 

na 

czym 

polega 

niebezpieczeƒstwo 

konfliktów 

zbrojnych

dla 

spo∏eczeƒstw 

lokalnych 

i

dla 

Êwiata

• 

omawia 

zmiany 

klimatyczne 

i

ich 

wp∏yw

na 

Êrodowisko 

naturalne 

Tanzanii

• 

wyjaÊnia 

znaczenie 

rezerwatów 

przyrody

i

parków 

narodowych 

w

ochronie 

przyrody

Uczeƒ:

• 

omawia 

na 

przyk∏adach 

mi´dzynarodowe

wspó∏zale˝noÊci 

w

gospodarce 

i

handlu

• 

rozumie 

przyczyny 

integracji 

ekonomicznej 

i

politycznej 

paƒstw

• 

wyjaÊnia 

poj´cie: 

c∏o 

i

jego 

rol´ 

w

handlu 

mi´dzynarodowym

• 

omawia 

przyczyny 

powstania 

UE

• 

omawia 

g∏ówne 

dziedziny 

integracji

w

ramach 

UE

• 

analizuje 

dzia∏alnoÊç 

g∏ównych 

filarów 

UE

• 

wymienia 

najwi´ksze 

konflikty 

zbrojne

na 

Êwiecie 

po 

II 

wojnie 

Êwiatowej 

i

omawia 

ich 

przyczyny

• 

podaje 

przyk∏ady 

Êrodków 

bezpieczeƒstwa 

podejmowanych 

w

krajach 

Europy 

i

USA

aby 

zapobiec

atakom 

terrorystycznym

• 

wymienia 

negatywne 

skutki 

zanieczyszczenia 

atmosfery

wyjaÊnia 

mechanizm 

powstawania 

efektu 

cieplarnianego, 

dziury 

ozonowej 

i

kwaÊnych 

deszczów

• 

charakteryzuje 

najgroêniejsze 

dla 

Êrodowiska 

przyrodniczego 

formy 

gospodarczej 

dzia∏alnoÊci 

cz∏owieka

• 

omawia 

ró˝ne 

formy 

ochrony 

Êrodowiska 

przyrodniczego

Uczeƒ:

• 

charakteryzuje 

efekty 

globalizacji 

na 

przyk∏adzie 

inwestycji 

zagranicznych 

wybranych 

koncernów

przedstawia 

w∏asne 

stanowisko 

wobec 

proce-

sów 

globalizacji 

gospodarki 

w

oparciu 

o

mate-

ria∏y 

êród∏owe 

– 

artyku∏y 

z

prasy

internet

• 

charakteryzuje 

dzia∏alnoÊç 

najwa˝niejszych

organizacji 

mi´dzynarodowych 

na 

podstawie 

materia∏ów 

êród∏owych

• 

wskazuje 

pozytywne 

i

negatywne 

skutki 

procesów 

integracyjnych

• 

wymienia 

instytucje 

UE 

i

ich 

zadania

• 

analizuje 

pozytywne 

i

negatywne 

skutki 

integracji 

paƒstw 

UE

• 

ocenia 

znaczenie 

ONZ 

w

rozwiàzywaniu

konfliktów 

mi´dzynarodowych

• 

uzasadnia 

tez´, 

˝e 

terroryzm 

stanowi 

najwi´ksze 

zagro˝enie 

dla 

pokoju 

na 

Êwiecie

• 

wykazuje 

zwiàzki 

mi´dzy 

efektem 

cieplarnianym 

a

zmianami 

klimatycznymi

i

zmianami 

w

Êrodowisku 

naturalnym

• 

uzasadnia 

potrzeb´ 

ochrony 

Êrodowiska 

przyrodniczego, 

w

tym 

tworzenia 

rezerwatów 

i

parków 

narodowych

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

IV .

Problemy wspó∏czesnego 

Êwiata