background image

Jak nas nazywają?

Abderyta – potocznie prostak, głupiec. 

Abiturient – osoba kończąca szkołę średnią. 

Abnegat – wyrzekający się korzyści, wygód, przyjemności dla wyższych celów; nie
dbający o siebie, nieporządany. 

Abonent – opłacający z góry za coś, za usługi, za korzystanie z czegoś. 

Absolwent – osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs. 

Abstynent – wstrzymujący się od używania alkoholu i innych używek, wstrzemięźliwość
płciowa. 

Adept – człowiek zaczynający uprawiać jakąś sztukę, naukę, zawód. 

Adherent – zwolennik, stronnik, poplecznik. 

Adiunkt – pomocniczy pracownik naukowy. 

Adiutant – oficer przyboczny starszego rangą. 

Administrator – zarządzający, administrujący czymś. 

Adolescent – dorastający młodzieniec. 

Adorator – ubiegający się o względy kobiety, wielbiciel, czciciel. 

background image

Adresant – nadawca, osoba adresująca przesyłkę. 

Adresat – osoba, do której adresowana jest przesyłka. 

Adwersarz – przeciwnik, nieprzychylnie usposobiony, będący przeciwnego zdania. 

Aferzysta – spekulant, szukający zysku w przedsięwzięciach nieuczciwych. 

Agitator – propagujący jakieś hasła, szukający zwolenników. 

Akademik – słuchacz wyższej uczelni. 

Akcjonariusz – posiadacz akcji, współwłaściciel przedsiębiorstwa akcyjnego. 

Aktor – artysta występujący na scenie lub w filmie. 

Aktywista – członek organizacji, biorący czynny udział w jej działalności. 

Alfons – mężczyzna utrzymywany przez prostytutkę. 

Alopata – nazwa lekarza niechemeopata. 

Alter ego – drugie ja – osoba o podobnych poglądach, sobowtór duchowy, bliski
przyjaciel. 

Altruista – stawiający dobro innych ponad własne interesy. 

Amant – adorator, wielbiciel, kochanek; słynny aktor filmowy. 

Amator – zwolennik, miłośnik czegoś, uprawiający coś niezawodowo. 

Analfabeta – nie umiający czytać ani pisać. 

background image

Ancymonek – potocznie spryciarz, numerek, ziółko. 

Andrus – ulicznik, łobuz. 

Apatryda – apolita – bezpaństwowiec, osoba nie posiadająca ojczyzny. 

Aplikant – absolwent studiów prawniczych przygotowujący się do jednego z zawodów
prawniczych. 

Apologeta – obrońca jakichś zasad, idei. 

Arbiter – sędzia polubowny, bezstronny, rozjemca. 

Arogant – impertynent – niegrzeczny, zuchwały lub bezczelny. 

Artysta – tworzący dzieła sztuki, także odtwarzający je; potocznie aktor. 

Arystokrata – człowiek z wyższych sfer społecznych, dziedziczący tytuły szlacheckie. 

Arywista – karierowicz – dążący do zdobycia stanowiska, władzy, pieniędzy za wszelką
cenę. 

Ascendent – przodek, antenat. 

Asekurant – osoba unikająca sytuacji konfliktowych w celu zabezpieczenia się od
odpowiedzialności łączącej się z zajmowaniem określonego stanowiska. 

Asesor – ten, któremu po odbyciu aplikacji i zdaniu egzaminu powierza się stanowisko
sędziego lub prokuratora na określony czas. 

Aspazja – kobieta piękna, wykształcona, inteligentna i ambitna. 

Aspirant – stopień oficerski w pożarnictwie i policji. 

background image

Assoluta – żeńska gwiazda baletu najwyższej klasy. 

Astenik – człowiek o wąskiej klatce piersiowej i szczupłej budowie. 

Asystent – młodszy pracownik naukowy; potocznie ktoś pomagający przy czymś. 

Ateista – odrzucający istnienie Boga. 

Atleta – zapaśnik, człowiek silnie zbudowany, siłacz. 

Autochton – należący do rdzennej ludności danego obszaru – tubylec. 

Autokrata – samowładca, władca nieograniczony, jedyny panujący. 

Autsajder – stojący z boku, nie biorący udziału, ktoś na końcu listy. 

Babiarz – kobieciarz, lubiący nadskakiwać kobietom, flirciarz. 

Babsztyl – żart. o kobiecie starszej i brzydkiej. 

Baca – w Polsce starszy pasterz kierujący wypasem stada owiec w górach. 

Badylarz – żart. podmiejski ogrodnik uprawiający warzywa. 

Bałamut – uwodziciel, kobieciarz; człowiek niepoważny. 

Bamber – nazwa osadnika z okolic Poznania, sprowadzonego w XVII w. osadnika
niemieckiego. 

Bandyta – opryszek, zbój dokonujący napadów z bronią w ręku. 

Bankrut – człowiek niewypłacalny wobec wierzycieli. 

background image

Barbarzyńca – dziki, niekulturalny. 

Bardasz – młody homoseksualista. 

Barman – obsługujący bufet, zwłaszcza przygotowujący i nalewający napoje. 

Bartnik – pszczelarz hodujący pszczoły w barciach leśnych. 

Bazyliszek – złośliwy, o złym spojrzeniu. 

Belfama – postawna, dorosła kobieta. 

Belfer – pogardliwie o nauczycielu. 

Bęcwał – żart. leń, wałkoń, głupiec. 

Bibliotaf – posiadacz biblioteki nie pozwalający nikomu korzystać z książek, które
zgromadził. 

Bibosz – birbant, hulaka, lubiący pić alkohol w wesołym towarzystwie. 

Bigot – przesadnie pobożny. 

Birbant – prowadzący życie hulaszcze, utracjusz, hulaka. 

Bisurman – rozpustnik, urwis, wałkoń. 

Biurokrata – urzędnik wykonujący swoje obowiązki zgodnie z przepisami. 

Biznesmen – człowiek prowadzący rozległe interesy – przedsiębiorca, handlowiec,
przemysłowiec. 

background image

Blagier – człowiek mówiący rzeczy nieprawdziwe, niepoważne obliczone na efekt,
chełpiący się, udający znastwo czegoś. 

Błazen – człowiek niepoważny, ośmieszający się. 

Bożyszcze – człowiek bezkrytycznie uwielbiany i czczony. 

Brakorób – niesumienny pracownik powodujący braki w produkcji. 

Bufon – zarozumialec, pyszałek. 

Bukinista – uliczny antykwariusz. 

Bukmacher – osoba pośrednicząca przy zawieraniu zakładów, umów. 

Bumelant – potocznie, ten kto kombinuje. 

Burmistrz – przewodniczący zarządu miasta. 

Bydlak – potocznie o człowieku z podkreśleniem jego cech ujemnych. 

Bywalec – stały gość; ten, który objechał wiele krajów. 

Celadon – kochanek, kobieciarz. 

Ceper – u górali pogardliwie nazywany człowiek pochodzący z niziny. 

Cham – niekulturalny, ordynarny, grubiański. 

Cherlak – wątły, mizerny, chorowity. 

Chimeryk – kierujący się kaprysem, fantazją, zmienny. 

background image

Chłystek – młokos, smarkacz, młody niepoważny człowiek. 

Chojrak – śmiałek nie liczący się z niczym. 

Choleryk – łatwo pobudliwy, porywczy, wybuchowy, złośnik. 

Chronik – cierpiący na chorobę chroniczną. 

Chuchro – człowiek wątły, delikatny, drobny, mizerny. 

Cudak – dziwak, oryginał, wyglądający ekscentrycznie. 

Cwaniak – spryciarz, człowiek przebiegły, obrotny, chytry. 

Cymbał – głupiec, niedołęga. 

Cynik – kpiący ze wszystkiego, nie uznający żadnych wartości. 

Czempion – aktualny mistrz w jakiejś dyscyplinie sportu. 

Czytelnik – ten, kto czytuje książki, czasopisma itp. 

Dama – kobieta wytworna, elegancka, obeznana w towarzystwie. 

Dandys – żartobliwie o mężczyźnie przesadnie eleganckim, modniś. 

Danser – tancerz, niezmordowany partner do tańca. 

Debiutant – ktoś początkujący, rozpoczynający karierę. 

Defetysta – przewidujący porażkę, klęskę, nie wierzący w zwycięstwo. 

background image

Defraudant – ktoś, kto przywłaszczył sobie powierzone mu pieniądze lub majątek. 

Degenerat – wyrodek, z oznakami fizycznego lub psychicznego zwyrodnienia. 

Dekownik – uchylający się od czegoś. 

Delegat – przedstawiciel reprezentujący kogoś; wysłannik, pełnomocnik. 

Delikwent – człowiek skazany za jakieś przestępstwo; skazaniec, winowajca. 

Demagog – dbający przede wszystkim o własną popularność a nie o prawdziwe
interesy. 

Demokrata – stronnik, zwolennik demokracji. 

Dependent – pomocnik adwokata albo notariusza. 

Deponent – ten, kto oddaje coś wartościowego w depozyt, na przechowanie. 

Deprawator – demoralizator, gorszyciel. 

Desperat – zrozpaczony, nie mający nadziei, nie mający nic do stracenia. 

Despota – nie liczący się z nikim i niczym; tyran, autokrata, władca o nieograniczonej
władzy. 

Dezerter – osoba uchylająca się od wojska albo zbiegła z wojska. 

Dewotka – przesadnie pobożna. 

Dialektyk – biegły w prowadzeniu sporów. 

background image

Dipis – osoba, która wywieziona na przymusowe roboty przez hitlerowskie Niemcy nie
wróciła do kraju. 

Docent – pracownik naukowo–dydaktyczny posiadający stopień doktora habilitowanego.

Doktor – stopień naukowy wyższy od magistra. 

Donżuan – uwodziciel kobiet. 

Dubler – aktor grający jakąś rolę na przemian z innym aktorem. 

Dygnitarz – piastujący wysoki urząd lub godność; dostojnik. 

Dyktator – władca absolutny. 

Dyletant – amator uprawiający sztukę lub naukę bez należytego przygotowania. 

Dywersant – człowiek prowadzący wrogą działalność wewnątrz obcego państwa. 

Dziekan – kierujący wydziałem szkoły wyższej, jego zastępca to – prodziekan. 

Dzierżawca – ktoś kto wynajmuje obiekt, tereny uprawne za umową i opłatą na
określony czas. 

Dziewka – pogardliwie o kobiecie złego prowadzenia się. 

Dżokej – zawodowy jeździec konny na wyścigach. 

Ebenista – specjalista w zakresie wyrobu mebli artystycznych, fornirowanych i
intarsjowanych. 

Efekciarz – robiący wszystko na pokaz. 

background image

Egeria – doradczyni, inspiratorka, towarzyszka duchowa artysty, męża stanu. 

Egocentryk – myślący o rzeczywistości lecz ujmujący ją w sposób zniekształcony
własnym osobistym punktem widzenia. 

Egoista – samolubny, gotowy do narażenia innych na szkody dla osiągnięcia własnych
nawet niewielkich korzyści. 

Egotysta – kierujący uwagę otoczenia na siebie. 

Eklektyk – człowiek łączący w swych poglądach elementy różnych koncepcji, często
niezgodnych ze sobą. 

Ekscentryk – dziwak, oryginał, odbiegający od normy. 

Ekspedient – pracownik sklepowy zajmujący się sprzedażą towarów. 

Ekspert – biegły, rzeczoznawca, specjalista w danym zakresie. 

Eksplorator – badacz, poszukiwacz. 

Ekstern – ktoś uczący się poza szkołą ale zdający egzaminy w szkole lub przed komisją.

Ekstremista – trzymający się skrajnych poglądów. 

Elegant – ubierający się z dobrym smakiem, wytworny. 

Elekt – ktoś nowo obrany na jakieś stanowisko. 

Elektor – wyborca mający prawo wybierania. 

Elew – uczeń szkoły podoficerskiej, marynarskiej. 

background image

Emancypantka – kobieta walcząca o równouprawnienie kobiet, zrównanie ich z
mężczyznami. 

Emeryt – osoba, która przepracowała wymaganą liczbę lat, osiągnęła określony wiek i
nie pracuje. 

Emigrant – osoba, która opuściła własny kraj w celu osiedlenia się w innym. 

Emisariusz – tajny wysłaniec polityczny. 

Entuzjasta – pełen wiary i zapału do jakiegoś działania. 

Erotoman – o przesadnej pobudliwości płciowej. 

Erudyta – człowiek o wielkiej wiedzy w danej dziedzinie, wykształcony i oczytany. 

Esteta – znawca piękna. 

Eunuch – kastrat, rzezaniec, mężczyzna pozbawiony jąder. 

Facet – ktoś bliżej nieokreślony, mało znany. 

Fagas – włóczęga, służący, lizus, pochlebca. 

Fałszerz – zajmujący się podrabianiem czegoś. 

Fanatyk – ślepo oddany religii; ze szczególną pasją oddający się jakiemuś dziełu, idei. 

Fantasta – mający siłę wyobraźni, odbiegający od rzeczywistości. 

Farmazon – niedowiarek. 

background image

Faryzeusz – obłudnik, świętoszek. 

Faszysta – zwolennik działań antykomunistycznych, szowinistycznych w powiązaniu z
rasizmem 

Fatalista – wierzący w przeznaczenie, los. 

Faworyt – wyróżniony, obdarzony względami lub przewidywany zwycięzca. 

Fenomen – człowiek o niezwykłych umiejętnościach, rzadko spotykany, niezwykły. 

Figaro – zręczny fryzjer. 

Figurant – statysta, osoba nie mająca znaczenia, przybierający postać. 

Fiksat – maniak, dziwak. 

Filantrop – dobroczyńca, dorywczo okazujący pomocy bezzwrotnej. 

Filatelista – kolekcjoner znaczków pocztowych. 

Filis – pasterka, młoda wieśniaczka. 

Filister – ograniczony, obojętny na dobro ogółu, małostkowy. 

Filozof – lubiący zastanawiać się nad wszystkim, lubiący mędrkować, posiadający
zdrowy rozsądek. 

Filumenista – kolekcjoner etykietek z pudełek od zapałek. 

Filut – figlarz, spryciarz, krętacz, oszust. 

background image

Fircyk – trzpiot, lekkomyślny niepoważny elegancik. 

Fit – znajdujący się w szczytowej formie. 

Flama – przelotna sympatia. 

Flegmatyk – powolny, spokojny, cierpliwy, opanowany. 

Flejtuch – nieporządny, niechlujny. 

Fordanser – płatny partner do tańca. 

Formalista – pedant, rygorysta, przywiązujący wagę do cech zewnętrznych. 

Frajer – naiwny, łatwowierny, niedoświadczony, nie umiejący sobie radzić w potrzebie. 

Frant – potocznie przebiegły, chytry, spryciarz, cwaniak. 

Frutarianin – wegetarianin odżywiający się wyłącznie owocami. 

Fujara – niezdara, człowiek niezaradny, gapowaty, ślamazarny. 

Furiat – szaleniec, niebezpieczny dla otoczenia, wpadający w gniew. 

Furman – powożący końmi, woźnica. 

Gaduła – gadatliwy, nie pozwalający dojść do słowa. 

Gagatek – udający niewiniątko, w istocie zaś sprytny i złośliwy. 

Gamoń – człowiek powolny, nierozgarnięty. 

background image

Gazda – gospodarz gospodarstwa wiejskiego na Podhalu (też na Węgrzech i w
Słowacji). 

Gbur – człowiek nieokrzesany, zachowujący się nietaktownie. 

Geniusz – najwyższy stopień uzdolnień umysłowych człowieka, wielki, rzadki talent. 

Gid – przewodnik, osoba oprowadzająca. 

Gidia – pogardliwie lub żartobliwie o kobiecie wysokiej i chudej. 

Gigolo – wym. żigolo – fordanser lub mężczyzna czerpiący korzyści materialne ze
stosunków z kobietami. 

Girlsa – tancerka rewiowa. 

Ględa – nudziarz, zrzęda, maruda. 

Glina – w gwarze miejskiej – policjant. 

Globtroter – obieżyświat, dużo podróżujący po świecie. 

Głąb – tępy, głupi, niezaradny. 

Gnom – przenośnie człowiek małego wzrostu, niepozorny. 

Gospodarz – rolnik, właściciel gospodarstwa wiejskiego. 

Harpagon – skąpiec, chciwiec, kutwa. 

Hazardzista – ryzykant lub namiętnie grający na pieniądze. 

background image

Heretyk – wyznawca poglądów religijnych nie uznawanych przez kościół oficjalny. 

Herostrates – popełniający zbrodnię dla uzyskania sławy. 

Herszt – przywódca bandy przestępców. 

Hipochondryk – wmawiający w siebie urojone choroby. 

Hipokryta – obłudnik. 

Hippis – hipis, w latach 60. XX w. członek ruchu młodzieżowego (głównie w USA i
Europie Zachodniej) buntujący się przeciwko kapitalistycznemu społeczeństwu. 

Histeryk – przesadnie wrażliwy, gwałtownie reagujący. 

Hobbysta – namiętne zamiłowanie do czegoś, np. do kolekcjonowania, zbierania. 

Hochsztapler – oszust na wielką skalę, aferzysta międzynarodowy. 

Humanista – znawca kultury antycznej; znawca nauk humanistycznych. 

Idealista – przedstawiający sobie świat lepszym niż jest on w rzeczywistości. 

Ideowiec – dążący do pewnej idei nie dbający o korzyści własne. 

Idiota – wysoki stopień niedorozwoju umysłowego, głupiec. 

Idol – bałwan, bożyszcze. 

Ignorant – nie mający podstawowych wiadomości, nieuk. 

Igrek – iks – potoczne określenie kogoś nie znanego bliżej. 

background image

Imbecyl – niedorozwinięty, przytępiony umysłowo. 

Impetyk – gwałtowny, porywczy, wybuchowy. 

Improwizator – posiadający zdolność bez przygotowania np. układania wierszy,
wygłaszania przemówień, ułożenia utworu muzycznego. 

Indolent – niezaradny, bierny, zobojętniały. 

Inteligent – człowiek wszechstronnie wykształcony we wszystkich dziedzinach wiedzy
otaczającego nas życia i przyrody, obyty towarzysko, umiejący się znaleźć prawie w
każdej sytuacji. 

Intendent – pracownik administracyjny zarządzający sprawami gospodarczymi,
zaopatrzeniowiec. 

Interseks – osobnik mający cechy obu płci. 

Jarosz – wegetarianin – człowiek nie jadający potraw mięsnych. 

Jasnowidz – prorok, wróżbita mający zdolność jasnowidzenia. 

Jędza – złośnica, sekutnica, kobieta zatruwająca życie. 

Jołop – matoł. bałwan, cymbał. 

Judasz – zdrajca. 

Juhas – młodszy pasterz owiec, pomocnik bacy. 

Junior – młodszy wiekiem członek rodziny lub zawodnik sportowy, który nie ukończył 18
lat życia. 

background image

Juror – członek jury (żiri), komisji sędziowskiej, przyznającej nagrody. 

Kabotyn – niepoważny, lubujący w tanich efektach. 

Kacyk – człowiek wykorzystujący swą władzę (wpływy) w sposób despotyczny,
samowolny, często dla własnych celów; w Afryce przywódca plemienny, wioski. 

Kadet – uczeń szkoły wojskowej, kandydat do szkoły oficerskiej. 

Kanalia – łotr, niegodziwiec. 

Kanciarz – ten, który oszukuje, nabiera, naciąga. 

Kandydat – osoba ubiegająca się o coś lub wysuwana na jakieś stanowisko. 

Katamita – chłopiec trzymany w celach perwersji seksualnej. 

Kauzyperda – potocznie lichy, marny prawnik (zwykle adwokat). 

Klakier – osoba wynajęta do oklaskiwania aktora lub widowiska. 

Klezmer – grajek, muzykant w lokalach. 

Klient – interesant załatwiający jakieś sprawy, kupujący towar. 

Kloszard – człowiek biedny, lubiący wędrówki, nie mający stałego miejsca
zamieszkania, zarabiający na życie dorywczą pracą. 

Kochanek – osoba utrzymująca stosunki miłosne z inną osobą nie w małżeństwie. 

Kociak – potocznie młoda kobieta o wyzywającym wyglądzie i zachowaniu. 

background image

Koczownik – człowiek zajmujący się zbieractwem, myślistwem lub pasterstwem, nie
budujący stałych miejsc zamieszkania. 

Kolaborant – współpracujący z wrogiem. 

Kolekcjoner – zbieracz określonych przedmiotów lub dzieł sztuki. 

Kolonista – osadnik, osiedlony na terenie skolonizowanym. 

Komandos – wszechstronnie wyszkolony żołnierz do zadań specjalnych. 

Komediant – udający coś, hipokryta, obłudnik. 

Koneser – znawca, ten kto zna się na czymś. 

Konferansjer – zapowiadający program na koncertach, w radio, w telewizji. 

Konserwatysta – działający zachowawczo, nie wykazujący tendencji do zmian,
przeciwny reformom. 

Konsul – szef dodatkowej placówki dyplomatycznej niższej od ambasady. 

Konsument – ten kto spożywa, użytkownik dóbr, nabywca towarów na własny użytek. 

Korsarz – rozbójnik morski napadający na inne statki w celu uzyskania korzyści
materialnych. Obecnie korsarze działają na szybkich łodziach i są bardzo dobrze
uzbrojeni. Działają głównie w rejonie Półwyspu Arabskiego po Japonię, a także w innych
rejonach świata. 

Kosmopolita – uznający za swą ojczyznę cały świat. 

Kreatura – nędznik – lichy, podły człowiek, nędzne indywiduum. 

background image

Kretyn – ograniczony, tępy, głupi. 

Ksantypa – potocznie (przeważnie o kobiecie) zrzędna i kłótliwa. 

Kunktator – człowiek odwlekający decyzję, grający na zwłokę. 

Kurator – opiekun osoby ustanowiony przez sąd. 

Kurier – posłaniec, goniec, wysłany z pilnym pismem. 

Kurtyzana – nierządnica. 

Kustosz – kierownik działu w muzeum lub bibliotece, opiekun dzieł sztuki. 

Kutwa – skąpiec, chciwiec, sknera, dusigrosz. 

Kwestor – kierownik działu finansowego w administracji szkoły wyższej. 

Lafirynda – lekceważąco o kobiecie lekkich obyczajów. 

Ladacznica – kobieta prowadząca życie rozpustne. 

Laik – dyletant, nie znający się na danej rzeczy, niekompetentny w danej dziedzinie. 

Lawirant – postępujący sprytnie w kłopotliwych sytuacjach, zręcznie unikający narażenia
się komukolwiek. 

Lektor – wykładowca obcego języka lub osoba czytająca głośno drugiej osobie. 

Liberał – mający pobłażliwy, tolerancyjny stosunek wobec poglądów innych, niezależnie
od tego czy są one słuszne czy nie. 

background image

Lingwista – językoznawca. 

Literat – pisarz, osoba zajmująca się pisaniem artykułów, drobnych utworów, książek. 

Lokator – najemca lokalu. 

Lowelas – zakładający sidła na miłość, uwodziciel. 

Luminarz – człowiek wybitny w dziedzinie kultury, nauki – znakomitość. 

Lump – gałgan, szmata, nicpoń, łajdak. 

Łachmyta – człowiek godny pogardy, nie budzący zaufania. 

Łapiduch – żartobliwie sanitariusz, lekarz. 

Łapserdak – łobuz, nicpoń, obszarpaniec nędznie ubrany. 

Łgarz – kłamczuch, blagier. 

Łotr – łajdak, niegodziwiec, złoczyńca popełniający czyny haniebne. 

Macher – szachraj, oszust, spekulant. 

Magister – najniższy stopień naukowy otrzymywany po ukończeniu uczelni wyższej i
obronieniu pracy magisterskiej. 

Makler – broker, osoba trudniąca się na giełdzie pośrednictwem w sprawach kupna i
sprzedaży. 

Malwersant – dopuszczający się nadużyć, sprzeniewierzenia nie swojego majątku. 

background image

Mamka – kobieta karmiąca piersią cudze dziecko. 

Manager – wym. menadżer – kierownik wielkiego przedsiębiorstwa lub opiekun i
organizator występów artysty, sportowca, zespołu itp. 

Maniak – ogarnięty nienormalnym jednostronnym pociągiem do czegoś, dziwak. 

Mantyka – zrzęda, nudziarz, dziwak, tetryk. 

Mańkut – posługujący się lewą ręką w czynnościach, w których powinien posługiwać się
prawą ręką. 

Marszand – zajmujący się handlem dziełami sztuki, głównie obrazami. 

Maruda – ględa, nudziarz, guzdrała. 

Maruder – żołnierz, który odłączył się od wojska, zwykle w celach rabunkowych. 

Marynista – artysta zajmujący się tematyką morską. 

Marzyciel – fantasta, skłonny do marzeń o rzeczach trudnych do zrealizowania. 

Maszer – kierujący psim zaprzęgiem. 

Masztalerz – wykwalifikowany pracownik obsługujący konie. 

Matrona – żartobliwie o kobiecie starszej, zamężnej, otoczonej szacunkiem. 

Mecenas – protektor sztuki, literatury, nauki; grzecznościowy zwrot do adwokata. 

Mediator – rozjemca, pośrednik doprowadzający do ugody. 

background image

Medium – osoba podatna na sugestię i hipnozę, skłonna do somnambulizmu; według
spirytystów medium zdolne jest do odczuwania zjawisk telepatycznych, “jasnowidzenia”,
“wywoływania duchów” itp. 

Megaloman – mający przesadnie wysokie mniemanie o sobie, zarozumialec. 

Meloman – namiętny miłośnik muzyki. 

Mistrz – biegły w swoim zawodzie, przewyższający innych swoją wiedzą. 

Mizantrop – stroniący od ludzi. 

Mizogin – antyfeminista, wróg kobiet. 

Morus – smoluch, brudas. 

Nacjonalista – zwolennik przywilejów dla własnego narodu, dyskryminowanie innych. 

Naczelnik – zwierzchnik, przełożony także przywódca, wódz. 

Najemnik – wynajęty do czegoś za określoną zapłatą. 

Natręt – intruz, ktoś nieproszony, niepożądany. 

Nestor – najstarszy, zasłużony przedstawiciel jakiejś grupy ludzi, otaczany
powszechnym szacunkiem; doświadczony starzec. 

Nędznik – niegodziwiec, łajdak, człowiek podły i nikczemny. 

Nicpoń – łobuziak lekkomyślny i bezwartościowy. 

Nudysta – propagujący przebywanie na świeżym powietrzu nago lub prawie nago. 

background image

Nygus – nicpoń, próżniak. 

Obłudnik – hipokryta, człowiek fałszywy, dwulicowy. 

Obskurant – ktoś kto się cofa, wstecznik. 

Obwieś – hultaj, nicpoń. 

Odludek – stroniący od ludzi, unikający towarzystwa. 

Odstępca – zaprzaniec, zdrajca, renegat, ktoś kto sprzeniewierzył się komuś, czemuś. 

Odwetowiec – dążący do zemsty, chętny pomścić wyrządzoną mu krzywdę. 

Oldboj – sportowiec, który ze względu na wiek zakończył karierę. 

Onychofag – człowiek obgryzający paznokcie. 

Oponent – człowiek przeciwnego zdania, przeciwstawiający się czemuś. 

Oportunista – konformista – ktoś bez stałych zasad, naginający się do okoliczności dla
osobistej korzyści. 

Opozycjonista – osoba przeciwstawiająca się komuś lub czemuś. 

Opryszek – zbój, rabuś, ten co rabuje. 

Optymista – skłonny do dostrzegania dodatnich stron życia i przewidywania
szczęśliwego biegu wydarzeń. 

Oryginał – odbiegający od przeciętnej normy. 

background image

Oryl – flisak – drwal budujący tratwy i spławiający je rzeką. 

Oszczerca – rzucający kalumnie, oskarżający niesłusznie. 

Pacjent – chory zgłaszający się po poradę do lekarza lub pozostający pod jego opieką. 

Pacyfista – propagujący pokój i potępiający wojny bez względu na ich przyczyny. 

Pacykarz – marny malarz. 

Pantoflarz – mąż ulegający we wszystkim żonie. 

Papista – gorliwy zwolennik papieża. 

Paralityk – potocznie chory z niedowładem kończyn. 

Paranoik – cierpiący na obłęd przewlekły, na urojenia co do ważności odgrywanej roli,
obłąkany. 

Parobek – robotnik najemny w prywatnym gospodarstwie. 

Partacz – kiepski rzemieślnik, fuszer pracujący niedbale. 

Parweniusz – nuworysz – dorobkiewicz starający się naśladować zamożną warstwę
społeczeństwa. 

Paser – osoba skupiająca skradzione przedmioty i odsprzedająca je z zyskiem. 

Pasierb – syn męża lub żony z poprzedniego małżeństwa. 

Pasjonat – o gwałtownym usposobieniu. 

background image

Paskarz – spekulujący na towarach, których nie ma na rynku. 

Patriota – ten kto kocha swą ojczyznę i swój naród. 

Patron – obrońca, sprawujący opiekę nad czymś. 

Pedagog – nauczyciel, wychowawca. 

Pedant – przesadnie dokładny, przywiązany do porządku w drobiazgach. 

Pełnomocnik – osoba upoważniona przez mocodawcę do działania w jego imieniu. 

Penitent – spowiadający się, grzesznik. 

Perfekcjonista – człowiek, który chce, żeby to co robi, było doskonałe. 

Persona – ważna osoba, osobistość, figura. 

Pesymista – dostrzegający tylko ujemne strony życia. 

Petent – osoba ubiegająca się o coś, składająca podanie. 

Pieniacz – osoba lubiąca się procesować z byle powodu. 

Pikolak – chłopak usługujący w lokalu, hotelu. 

Pionier – krzewiciel postępu w jakiejś dziedzinie lub osadnik zagospodarowujący nowe
tereny. 

Pismak – pogardliwie marny, nieudolny pisarz, literat, dziennikarz. 

background image

Playboy – wym. plejboj – bogaty młodzieniec unikający pracy, oddający się zabawie i
uciechom życia. 

Plutokrata – mający wpływy i znaczenie dzięki pieniądzom. 

Podlec – nikczemnik, niegodziwiec. 

Podlotek – dorastająca dziewczynka do 16 roku życia. 

Podrzutek – znajda, dziecko podrzucone obcym ludziom. 

Poganin – człowiek nie będący chrześcijaninem. 

Poliglota – władający wieloma językami obcymi. 

Polihistor – encyklopedysta, człowiek mający wszechstronne wiadomości z różnych
dziedzin. 

Polityk – działacz polityczny biorący czynny udział w sferze publicznej. 

Polonus – typ staroświeckiego Polaka. 

Pomyleniec – dziwak o osobliwych przyzwyczajeniach i upodobaniach. 

Ponurak – pozbawiony poczucia humoru. 

Poplecznik – zwolennik, sprzymierzeniec oddany komuś całkowicie. 

Populista – pisarz opisujący sprawy i problemy życia zwykłych ludzi. 

Poseł – parlamentarzysta, przedstawiciel dyplomatyczny, wysłannik. 

background image

Powiernik – ten, komu powierza się tajemnicę, człowiek zaufany. 

Powód – strona wnosząca pozew do sądu. 

Pozer – pozujący na kogoś, zachowujący się nienaturalnie. 

Prekursor – poprzednik, zwiastun, wyprzedzający innych, zapowiadający jakiś nowy
kierunek. 

Prelegent – osoba prowadząca odczyty. 

Prezes – stojący na czele instytucji, organizacji, stowarzyszenia. 

Prezydent – jednoosobowa głowa państwa w republice, także najwyższy przedstawiciel
władzy w większych miastach w Polsce. 

Primipara – z łac. kobieta rodząca po raz pierwszy. 

Profan – ignorant, nie mający wystarczającej wiedzy w danej dziedzinie. 

Profesjonalista – fachowiec w jakiejś dziedzinie. 

Profos – szef aresztu wojskowego. 

Profesor – najwyższy stopień naukowy; potocznie – nauczyciel szkolny. 

Prokurent – ktoś upoważniony do działania w czyimś imieniu. 

Promotor – profesor lub docent kierujący pracą doktoranta. 

Prorok – ten, kto przepowiada przyszłość. 

background image

Prostytutka – kobieta uprawiająca nierząd. 

Protektor – ten kto popiera jakąś osobę lub sprawę; opiekun. 

Proteusz – ktoś o zmiennych poglądach, uczuciach. 

Protoplasta – najstarszy członek rodu, założyciel. 

Prowincjusz – nieobeznany z życiem wielkomiejskim bez ogłady towarzyskiej. 

Prowodyr – inicjator, organizator stojący na czele jakiejś grupy. 

Prowokator – ktoś wchodzący do organizacji żeby działać na jej szkodę. 

Psychopata – zdradzający objawy rozstroju psychicznego. 

Purysta – rygorystycznie dbający o moralność, czystość obyczajów. 

Pyszałek – człowiek zarozumiały, butny, próżny. 

Racjonalizator – autor pomysłów, pracownik wprowadzający usprawnienia. 

Rachityk – słaby, niedorozwinięty. 

Radykał – zwolennik skrajnych reform, człowiek mający bezkompromisowe poglądy lub
uznający metody stanowczego i zdecydowanego postępowania. 

Rakarz – hycel – osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów. 

Ramol – niedołężny, z objawami osłabienia władz umysłowych. 

Raptus – porywczy, gwałtownik. 

background image

Reakcjonista – wrogi wszystkiemu co postępowe, wstecznik. 

Realista – w działaniu swym uwzględnia rzeczywiste warunki. 

Recydywista – ponownie popełniający przestępstwo tego samego typu. 

Rekrut – żołnierz nowo wcielony do wojska, przed złożeniem przysięgi. 

Relatywista – człowiek, u którego prawda i fałsz lub dobro i zło oraz związane z nim
normy i oceny mają charakter względny. 

Renegat – zdradzający swoje ideały, wypierający się dotychczasowych przekonań,
przechodzący na stronę przeciwną. 

Rentier – osoba utrzymująca się z procentów (posiadanych papierów wartościowych lub
wkładów pieniężnych w banku). 

Repatriant – osoba powracająca do ojczyzny po długoletnim pobycie za jej granicami z
własnej woli. 

Repetent – uczeń powtarzający drugi rok tę samą klasę. 

Respondent – osoba odpowiadająca na pytania zawarte w ankiecie. 

Retman – starszy flisak. 

Retor – orator – mówca, zwłaszcza przemawiający pięknym językiem i ze swadą. 

Rezoner – człowiek lubiący umoralniać innych. 

Rogacz – żartobliwie o zdradzanym mężu. 

Rojalista – zwolennik monarchistycznej formy rządów. 

background image

Romantyk – marzyciel, fantasta o usposobieniu uczuciowym, poetycznym. 

Rozjemca – arbiter, rozstrzygający spory. 

Rówieśnik – równy wiekiem. 

Rzemieślnik – zajmujący się rzemiosłem, prowadzący warsztat rzemieślniczy. 

Sadysta – zboczeniec, mający zadowolenie w zadawaniu cierpień. 

Samarytanin – człowiek litościwy, miłosierny. 

Samolub – egoista, sobek myślący tylko o sobie. 

Sangwinik – porywczy, wybuchowy, gwałtowny. 

Satrapa – tyran, despotyczny zwierzchnik. 

Sawantka – kobieta uczona, chętnie popisująca się swoją erudycją. 

Sceptyk – osoba krytycznie odnosząca się do wszystkiego. 

Schizotymik – człowiek o astenicznej lub atletycznej budowie ciała. 

Scholastyk – zwolennik rozstrzygania sporów przez odwoływanie się do autorytetów. 

Sekundant – świadek pojedynku, doradca i opiekun zawodnika. 

Sekutnica – kobieta kłótliwa, złośliwa i dokuczliwa. 

Senator – członek wyższej izby parlamentu. 

background image

Sknera – skąpiec, kutwa, dusigrosz. 

Snob – hołdujący wszystkiemu co modne, naśladujący wszystko, popisujący się
powierzchownymi wiadomościami w jakiejś dziedzinie, żeby się wydać wykształconym. 

Sojusznik – sprzymierzeniec, aliant. 

Sołtys – przedstawiciel władzy na szczeblu wsi w Polsce. 

Spekulant – trudniący się przedsięwzięciami handlowymi w celu uzyskania zysków
wyższych od przeciętnych możliwych. 

Spirytysta – człowiek wierzący w możliwość porozumienia się ze zmarłym za pomocą
mediów. 

Statysta – figurant. 

Steward – obsługujący załogę i pasażerów statków i samolotów. 

Stoik – spokojnie znoszący przeciwności losu, nie dający wyprowadzić się z równowagi. 

Stręczyciel – sutener zajmujący się ułatwianiem nierządu. 

Strateg – wybitny dowódca wojskowy. 

Stronnik – zwolennik stojący po czyjejś stronie. 

Sublokator – osoba odnajmująca mieszkanie od głównego lokatora. 

Subretka – aktorka grająca role sprytnych pokojówek. 

Sufler – osoba czuwająca nad sprawnością pamięci aktorów, w razie potrzeby
podpowiada tekst roli. 

background image

Sutener – ciągnący zyski z procederu prostytutek. 

Swat – dziewosłęb – w tradycji polskiej osoba pośrednicząca w zawarciu małżeństwa. 

Sybaryta – człowiek rozmiłowany w zbytku i wygodzie. 

Sympatyk – ktoś kto sprzyja komuś lub czemuś. 

Symulant – udający, stwarzający fałszywe pozory czegoś. 

Szachraj – krętacz, oszust. 

Szaleniec – narwaniec nie liczący się z niebezpieczeństwem. 

Szelma – hultaj, łotr, urwis. 

Szowinista – skrajny nacjonalista, przesadnie uwielbiający własny naród, mający
pogardę w stosunku do innych narodów. 

Szpicel – pogardliwie o tajnym agencie, wywiadowcy. 

Szpieg – osoba zdobywająca wiadomości stanowiące tajemnicę innego państwa lub
tajemnicę innej firmy produkującej podobny towar. 

Sztubak – potocznie uczeń szkoły średniej. 

Szuler – hazardowy gracz (przeważnie w karty) oszukujący w grze. 

Szyderca – kpiarz, drwiący z kogoś, człowiek zjadliwy, uszczypliwy. 

Świadek – osoba obecna przy jakimś zdarzeniu, widząca naocznie lub uczestnicząca
przy czymś. 

background image

Świętoszek – fałszywy nabożnik. 

Tabetyk – osoba cierpiąca na wiąd rdzenia. 

Teoretyk – biegły w teorii jakiejś nauki. 

Tetryk – człowiek posępny, zgryźliwy, zgorzkniały. 

Tramp – wędrowiec, włóczęga, obieżyświat. 

Tranwestyta – osoba mająca skłonność do noszenia ubiorów, przejmowania sposobów
bycia płci odmiennej. 

Troglodyta – ktoś mało cywilizowany, zacofany, żyjący w prymitywnych warunkach. 

Trybada – w miłości lesbijskiej kobieta grająca rolę mężczyzny. 

Tubylec – człowiek urodzony w danym kraju, stały mieszkaniec danego miejsca. 

Tuman – tępy matoł. 

Typ – osobnik, człowiek bliżej nie określony. 

Ułomek – ktoś wysoki, dobrze zbudowany. 

Utopista – człowiek wierzący w rzeczy nierealne, nie dające się wprowadzić w życie w
obecnej chwili. 

Uwodziciel – bałamut uwodzący kobiety. 

Uzurpator – przywłaszczyciel, który nielegalnie zagarnął w swe ręce prawa do czegoś. 

background image

Walet – człowiek nieprzygotowany do czegoś co ma wykonać. 

Wamp – kobieta zachowująca się w sposób wyzywający, uwodzicielski. 

Warchoł – człowiek kłótliwy, zakłócający spokój, wywołujący zamęt. 

Wariat – obłąkany, posiadający niebezpieczne odchylenia umysłowe. 

Wasal – potocznie podległy komuś w zamian za coś. 

Weganin – jarosz odrzucający również spożywanie mleka, serów, jaj, miodu. 

Weredyk – mówiący prawdę w oczy, nie licząc się z tym, że może być ona przykra. 

Weteran – wysłużony żołnierz, ktoś zasłużony w danej dziedzinie, zawodzie. 

Wizjoner – miewający wizje, widzący “we śnie” a nie na jawie. 

Wodzirej – osoba organizująca i prowadząca tańce na zabawach, balach. 

Wstecznik – obskurant zacofaniec, przeciwnik postępu. 

Wtyczka – ktoś kto wszedł do jakiejś organizacji w celu informowania swego mocodawcy
o jej działalności. 

Wyjadacz – ten, kto dużo widział, poznał, przeżył, wiele doświadczył. 

Wyrobnik – dawniej najemnik. 

Wywrotowiec – człowiek dążący do obalenia istniejącego ustroju. 

Zelota – zagorzały wyznawca, fanatyk. 

background image

Ziomek – rodak, człowiek tej samej narodowości. 

Żandarm – żołnierz policji wojskowej. 

Żołdak – żołnierz dopuszczający się gwałtów, grabieży.