Góry Pieprzowe

NATURA 2000 FORMULARZ DANYCH

OBSZAR: PLH260022 Góry Pieprzowe

3.1. Typy SIEDLISK znajduj

ce si

na terenie obszaru Natura 2000 oraz ocena znaczenia

3. INFORMACJA PRZYRODNICZA

obszaru dla tych siedlisk

Kod

% pokrycia

Reprezen.

zachow.

powierzch

ogólna

3.1.a. Typy SIEDLISK wymienione w Zał

czniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG

Nazwa siedliska

Stopie

Wzgl

dna

Stan

Ocena

Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion

5.26

3150

Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea) - priorytetowe s

tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków

21.41

6210

Ziołoro

la górskie (Adenostylion alliariae) i ziołoro

la nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)

1.00

6430

rodkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)

11.27

9170

gi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion

31.55

91E0

3.1

NATURA 2000 FORMULARZ DANYCH

OBSZAR: PLH260022 Góry Pieprzowe

3.2. GATUNKI, których dotyczy Artykuł 4 Dyrektywy Rady 79/409/EWG

i gatunki wymienione w Zał

czniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG

oraz ocena znaczenia obszaru dla tych gatunków

3.2.a. PTAKI wymienione w Zał

czniku I Dyrektywy Rady 79/409/EWG

Populacja

Izolacja

Stan zach.

Ogólnie

POPULACJA

OCENA ZNACZENIA OBSZARU

KOD NAZWA

OSIADŁA

MIGRUJ

Rozrodcza

Zimuj

Przelotna

A338 Lanius collurio

A429 Dendrocopos syriacus

3.2.b. Regularnie wyst

puj

ce Ptaki Migruj

ce nie wymienione w Zał

czniku I Dyrektywy Rady

79/409/EWG

Populacja

Izolacja

Stan zach.

Ogólnie

POPULACJA

OCENA ZNACZENIA OBSZARU

KOD NAZWA

OSIADŁA

MIGRUJ

Rozrodcza

Zimuj

Przelotna

3.2.c. SSAKI wymienione w Zał

czniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG

Populacja

Izolacja

Stan zach.

Ogólnie

POPULACJA

OCENA ZNACZENIA OBSZARU

KOD NAZWA

OSIADŁA

MIGRUJ

Rozrodcza

Zimuj

Przelotna

1337 Castor fiber

1355 Lutra lutra

3.2.d. PŁAZY i GADY wymienione w Zał

czniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG

Populacja

Izolacja

Stan zach.

Ogólnie

POPULACJA

OCENA ZNACZENIA OBSZARU

KOD NAZWA

OSIADŁA

MIGRUJ

Rozrodcza

Zimuj

Przelotna

1188 Bombina bombina

11-50i

3.2.e. RYBY wymienione w Zał

czniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG

Populacja

Izolacja

Stan zach.

Ogólnie

POPULACJA

OCENA ZNACZENIA OBSZARU

KOD NAZWA

OSIADŁA

MIGRUJ

Rozrodcza

Zimuj

Przelotna

3.2.f. BEZKR

GOWCE wymienione w Zał

czniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG

Populacja

Izolacja

Stan zach.

Ogólnie

POPULACJA

OCENA ZNACZENIA OBSZARU

KOD NAZWA

OSIADŁA

MIGRUJ

Rozrodcza

Zimuj

Przelotna

1084 Osmoderma eremita

3.2.g. RO

LINY wymienione w Zał

czniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG

Populacja

Izolacja

Stan zach.

Ogólnie

POPULACJA

OCENA ZNACZENIA OBSZARU

KOD NAZWA

Populacja

3.2

NATURA 2000 FORMULARZ DANYCH

OBSZAR: PLH260022 Góry Pieprzowe

3.3. Inne wa

ne gatunki zwierz

t i ro

lin

PTAKI

Populacja

Motywacja

SSAKI

Populacja

Motywacja

PŁAZY

Populacja

Motywacja

GADY

Populacja

Motywacja

RYBY

Populacja

Motywacja

BEZKR

GOWCE

Populacja

Motywacja

Oedipoda caerulescens

Pachybrachys fimbriolatus

LINY

Populacja

Motywacja

Anemone sylvestris

Aster amellus

Campanula sibirica

Carex humilis

Carlina acaulis

Cerasus fruticosa

Clematis recta

Cotoneaster integerrimus

Inula hirta

Nuphar lutea

Rosa gallica

Senecio erucifolius

Stipa capillata

Trapa natans

3.3

NATURA 2000 FORMULARZ DANYCH

OBSZAR: PLH260022 Góry Pieprzowe

4. OPIS OBSZARU

4.1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA OBSZARU

Klasy siedlisk

% pokrycia

Siedliska rolnicze (ogólnie)

95 %

Tereny niele

ne z uprawami ro

lin drzewiastych (sady, gaje, winnice, dehesa)

5 %

OPIS OBSZARU

100

Suma pokrycia siedlisk

Ostoja Góry Pieprzowe obejmuje cz

ęść

kraw

dzi Wy

yny Sandomierskiej w pobli

u doliny Wisły na granicy Sandomierza i gm.

Dwikozy. Obejmuje w cało

ci rezerwat Góry Pieprzowe, starorzecze Wisły u jego podnó

a, oraz fragment zboczy doliny Wisły na

NE od niego. Obszar posiada urozmaicon

rze

z licznymi skarpami, w

wozami i rozci

ciami erozyjnymi. Góry Pieprzowe

nale

Ŝą

do najstarszych górotworów na terenie kraju, datowane s

na wiek sprzed 500 mln lat (

rodkowy kambr). Skał

buduj

w wi

kszo

ci szare łupki ilaste, łupki kwarcowo-mikowe, piaskowce kwarcowo-wapienne, kwarcyty i zlepie

ce, widoczne

sto jako drobny gruz skalny. W wielu miejscach łupki te tworz

obszerne odsłoni

cia jedyne tego rodzaju w Polsce.

Odsłoni

cia utworów kambryjskich pokryte s

młodszymi utworami czwartorz

dowymi, lessem oraz glin

morenow

. W

miejscach o łagodniejszych stokach wyst

puj

murawy kserotermiczne i zaro

la krzewów z du

Ŝą

liczb

ró

nych gatunków (w tym

endemicznych) ró

4(1)

NATURA 2000 FORMULARZ DANYCH

OBSZAR: PLH260022 Góry Pieprzowe

4. OPIS OBSZARU

Najcz

stsze zbiorowiska ro

linne wyst

puj

ce na tym terenie to murawy kserotermiczne z ostnic

włosowat

Stipa capillata i

palczatk

kosmat

Botriochloa ischaemum, oraz zaro

la kserotermiczne z dzikimi ró

ami, tarnin

Prunus spinosa, wisienk

stepow

Cerasus fruticosa, głogiem Crataegus sp., berberysem pospolitym Berberis vulgaris i ligustrem Ligustrum vulgare.

Stwierdzono wyst

powanie 5 typów siedlisk przyrodniczych z zał

cznika I Dyrektywy Siedliskowej, zajmuj

cych ł

cznie ponad 71 %

obszaru. Najcenniejszym zbiorowiskiem ro

linnym jest step ostnicowy Sisymbrio-Stipetum capillatae z tworz

go reliktow

linno

. Rezerwat Góry Pieprzowe uwa

any jest za najwi

ksze w kraju skupienie dziko rosn

cych ró

, z takimi rzadko

ciami

jak Rosa kostrakiewiczii i Rosa gallica. Niektóre z ich form zostały tu po raz pierwszy opisane. Dotychczas wykazano st

d 12

gatunków ró

, co stanowi ponad 70% gatunków wyst

puj

cych w Polsce. Wiele z rosn

cych tu gatunków ro

lin podlega ochronie

cisłej, w tym m. in.: wi

nia karłowata, ró

a francuska Rosa gallica, zawilec wielkokwiatowy Anemone silvestris, ostnica włosowata

Stipa capillata, dzwonek syberyjski Campanula sibirica, dziewi

ęć

sił bezłodygowy Carlina acaulis, goryczka krzy

owa Gentiana

cruciata. Stwierdzono tu tak

e wyst

powanie ponad 80 gatunków porostów oraz kilkudziesi

ciu gatunków mchów. Wysokie

warto

ci przedstawiaj

tak

e starorzecza doliny Wisły, zlokalizowane u podnó

a rezerwatu, z masowym wyst

pieniem kotewki

orzech wodny Trapa natans. W bliskim s

siedztwie starorzeczy wyst

puj

tak

e ró

ne postacie ł

gów, zwłaszcza wierzbowe.

Niewielkie powierzchnie zajmuj

lasy gr

dowe, porastaj

ce gł

bokie w

wozy lub zbocza, stanowi

ce jednak w wi

kszo

ci ich

inicjaln

faz

Ostoja jest szczególnie wa

na zwłaszcza ze wzgl

du na wyst

powanie tu jednych z lepiej w skali kraju wykształconych muraw

kserotermicznych, zwłaszcza ostnicowych z wieloma rzadkimi gatunkami ro

lin oraz starorzeczy z bogat

flor

podwodnych lub

nadwodnych makrofitów, zwłaszcza Trapa natans. Istotne znaczenie maj

tu równie

zbiorowiska ł

gowe, głównie wierzbowe.

Spo

ród wymienionych w Zał

czniku II Dyrektywy Siedliskowej organizmów stwierdzono tu pachnic

bow

, kumaka nizinnego,

bobra i wydr

, ale obszar mo

e mie

znaczenie jedynie dla zachowania pachnicy d

bowej. Murawy kserotermiczne rezerwatu

zasiedla kilkadziesi

t gatunków ciepło i sucholubnych owadów, kilka gatunków paj

ków, chrz

szczy i pszczół, cz

sto

posiadaj

cych tu jedyne stanowiska w kraju.

Brak (na skutek regulacji Wisły i wybudowania wałów przeciwpowodziowych) corocznego podmywania podnó

a skarpy, co

skutkuje zanikiem procesu osuwania si

skarpy oraz jej denudacji. Wyzwala to w efekcie ekspansywn

sukcesj

drzew i krzewów

na skarpie powoduj

c zmniejszanie si

powierzchni a cz

sto całkowity zanik odsłoni

tych i silnie insolowanych biotopów typowo

kserotermicznych.
W wyniku zaniechania prowadzonego niegdy

wypasu, obszar ulega silnemu zarastaniu przez gatunki krzewiste i drzewiaste,

sto obce naszej florze. Intensywnie rozprzestrzenia si

robinia akacjowa Robinia pseudoacacia, tarnina Prunus spinosa, a

tak

e brzoza i osika. Zbocza z grubsz

pokryw

lessow

miejscami zarasta nawło

pózna Solidago serotina. Murawy i zaro

kserotermiczne cz

sto granicz

z polami uprawnymi, sk

d nara

one s

na spływ herbicydów oraz stopniow

eutrofizacj

zachwaszczenie. Na terenie rezerwatu Towarzystwo Bada

i Ochrony Przyrody prowadzi zabiegi maj

ce na celu powstrzymanie

procesu zarastania, zwłaszcza muraw kserotermicznych. Odsłoni

te skarpy cz

sto ulegaj

erozji, głównie na skutek działania wód

opadowych. Góry Pieprzowe, a tak

e przyległy Sandomierz s

najwi

ksz

przyrodnicz

atrakcj

turystyczn

w tej okolicy i ruch

turystyczny okresowo jest tu dosy

intensywny.

Obszar zawiera rezerwat przyrody Góry Pieprzowe (18,01 ha;1979) oraz u

ytek ekologiczny Kamie

Pleba

ski (0,65 ha;1996).

W du

ej mierze własno

ść

prywatna.

4.2. WARTO

ŚĆ

PRZYRODNICZA I ZNACZENIE

4.3. ZAGRO

ENIA

4.4. STATUS OCHRONNY

4.5. STRUKTURA WŁASNO

4.6. DOKUMENTACJA -

RÓDŁA DANYCH

Alexandrowicz S.W. 1972 Góry Pieprzowe - klasyczne odsłoni

cie utworów kambru. Chro

my Przyr.Ojcz. 28(5-6) 5-10

Anonymus ? Kartoteka Faunistyczna Towarzystwa Bada

i Ochrony Przyrody

k J. 2007 Wystepowanie znamionka ró

anego Megastigmus aculeatus (SWEDERUS, 1795) (Hymenoptera: Torymidae) w

rezerwacie Góry Pieprzowe. Wiadom. entomol. 26 (1) 35-40

Burakowski B. 1957 Wyst

powanie gatunków z rodzaju Dorcadion Dalm. w Polsce (Coleoptera, Cerambycidae). Fragm. faun.

4(2)

NATURA 2000 FORMULARZ DANYCH

OBSZAR: PLH260022 Góry Pieprzowe

7 289-295

Dembicka A. , Rozwałka R. 2007 Nowe stanowiska gryziela stepowego Atypus muralis Bertkau, 1980 w dolinie Wisły.
Chro

my Przyr. Ojcz. Z.3 13-29

Dziubałtowski S. 1922 O zbiorowiskach ro

linno

ci godnych ochrony w Sandomierskiem i Opatowskiem. Kosmos 47 (1, 2, 3)

30-38

Głazek T. ? Projektowany rezerwat stepu ostnicowego "Kamie

Pleba

ski" koło Sandomierza. Chro

my Przyr.Ojcz.

Głazek T. 1968a Flora kserotermiczna Wy

yny Sandomierskiej i Przedgórza Ił

eckiego. Kieleckie Towarzystwo Naukowe.

Głazek T. 1968b Godne ochrony tereny le

ne z reliktow

linno

w powiecie opatowskim. Chro

. Przyr. Ojcz. 24 (3) 37-43

Głazek T. 1968c Ro

linno

ść

kserotermiczna Wy

yny Sandomierskiej i Przedgórza Ił

eckiego. Monogr. Bot. 25 1-135

Głazek T. 1969b An investigation on the ecology of Cerasus fruticosa (Pal.) Woronow on the basis of materials obtained from
Sandomierz Highland and Ił

a Foothills. Ekol. Pol. 1-28 Ser. A, 17

Głazek T. 1978 Flora Gór Pieprzowych pod Sandomierzem. Fragm.. Flor. Geobot. 24 (2)

Kostrakiewicz K., Popek R. 1972. Góry Pieprzowe jako przyszły rezerwat przyrody. Chro

my Przyr. Ojcz. 28,5-6: 11-18.

Kozik R. 1981 Porosty (Lichenes) Gór Pieprzowych koło Sandomierza. Fragm..Flor.Geobot. 27(4)

Krzaczek W. 1967 Materiały rodologiczne z Okr

gu sandomiersko-Opatowskiego. Fragm..Flor.Geobot. 13 475-482

Kuc M. 1959. Mchy Wy

yny Sandomiersko-Opatowskiej (Okr

g Sandomierski). Fragm..Flor.Geobot. 5 129-150

Liana A. 1966 Prostoskrzydłe (Orthoptera) Mazowsza. Fragm. faun. 12 239-280

Łapczy

ski K. 1887 Ro

linno

c Sandomierza i Gór Pieprzowych. Pam. Fizjogr. 7

Maniarski R., S

pioł B., Przybylska J., Bidas M., Buchholz L. ? dane niepublikowane

Mazur M. 1998a Rozmieszczenie i pochodzenie Dorcadion scopoli (Herbst, 1784) (Coleoptera: Cerambycidae) w Polsce.
Wiad. entomol. 16 (3-4) 157-162

Noskiewicz J. 1953a Fauna łowikowatych (Asilidae, Diptera) Gór Pieprzowych pod Sandomierzem. Pol. Pismo entomol. 23
145-164

Popek R. 1967 Ró

e Gór Pieprzowych koło Sandomierza. Cz.1. Fragm.Flor.Geobot. 13 459-474

Samsonowicz J. 1931 Sprawozdanie z badan geologicznych na arkuszu Sandomierza oraz charakterystyka tektoniczna niecki
mi

dzygórskiej. Spraw. Z pos. PIG 30

Szyma

ska H. ? Fosforyty Gór Pieprzowych koło Sandomierza. Przegl.geolog. 9

Szymczakowski W. 1972. Owady Gór Pieprzowych. Chro

my Przyr. Ojcz. 28,5-6: 19-26.

Wójcicki J.J. 1991 Prunus x stacei (Rosaceae), a new spontaneous threefold hybryd of P.fruticosa, P.cerasus and P.avium.
Fragm.Flor.Geobot. 35(1-2) 139-142

4(2)

NATURA 2000 FORMULARZ DANYCH

OBSZAR: PLH260022 Góry Pieprzowe

6. DZIAŁALNO

ŚĆ

CZŁOWIEKA NA TERENIE OBSZARU I W JEGO OTOCZENIU

6.1. GŁÓWNE CZYNNIKI I RODZAJE DZIAŁALNO

CI CZŁOWIEKA ORAZ PROCENT

POWIERZCHNI OBSZARU IM PODLEGAJ

I INNE CZYNNIKI WPŁYWAJ

CE NA TEN OBSZAR

kod

intensywno

ść

% obszaru

wpływ

nazwa

Wpływy i działalno

ść

na terenie obszaru:

Uprawa

100

Koszenie /

cinanie

102

Stosowanie pestycydów

110

Nawo

enie /nawozy sztuczne/

120

Zarzucenie pasterstwa

141

dkarstwo

220

Kamieniołomy

301

Zabudowa rozproszona

403

Pozbywanie si

odpadów z gospodarstw domowych

421

Pozbywanie si

odpadów przemysłowych

422

cie

ki, szlaki piesze, szlaki rowerowe

501

Turystyka piesza, jazda konna i jazda na pojazdach niezmotoryzowanych

622

Erozja

900

Inwazja gatunku

954

kod

intensywno

ść

% obszaru

wpływ

nazwa

Wpływy i działalno

ść

wokół obszaru:

6.2. ZARZ

DZANIE OBSZAREM

SPRAWUJ

CY NADZÓR (INSTYTUCJA LUB OSOBA):

ZARZ

DZANIE OBSZAREM I PLANY: