background image

 

 

Metodyka 

starszoharcerska

czyli co, z czym i jak jest 

powiązane?

jak pracować z drużyną starszoharcerską 

jak pracować z drużyną starszoharcerską 

background image

 

 

Co tutaj znajdziesz?

Co tutaj znajdziesz?

Celem tej prezentacji jest pomoc 

w zrozumieniu całego systemu 

metodycznego w odniesieniu do grupy 

starszoharcerskiej.

Przede wszystkim zobaczysz w jaki 

sposób są ze sobą powiązane 

poszczególne elementy metody 

harcerskiej oraz kluczowe pojęcia 

metodyki starszoharcerskiej. 

background image

 

 

Powiązania? Gdzie, co 

umieścić?

Ciąg wychowawczy i rozwój psychofizyczny

Harcerski System Wychowawczy

Harcerski System Wychowawczy

Metodyki

Metodyki

Instrumenty 

metodyczne

Instrumenty 

metodyczne

background image

 

 

Legenda

Legenda

Całość prezentowanej metodyki oparta 

jest na podstawowych pojęciach metody 

harcerskiej, oraz słowach-kluczach 

zaczerpniętych z opisu metodyk 

(Uchwała RN 24/XXXII) 

Został przypisany im symbol lub kolor, 

tak aby łatwo było zapamiętać 

poszczególne związki. 

Dlatego warto mieć przy sobie wydrukowane symbole 

występujące w legendzie

background image

 

 

Legenda czyli co jest 

Legenda czyli co jest 

co?

co?

Elementy metody harcerskiej

Instrumenty metodyczne

Pozostałe słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

Inne 

ważne 

pojęcia 

charakteryzujące 

metodykę starszoharcerską

Oznaczono wskazówki 

charakteryzujące dane pojęcie metodyczne

background image

 

 

Elementy metody 

harcerskiej

Prawo i 
Przyrzeczenie 
Harcerskie

Uczenie przez 
działanie

Stale 
doskonalon
y i 
stymulujący 
program

System małych 
grup

background image

 

 

Elementy metody 

harcerskiej

Prawo i 

Przyrzeczenie 

Harcerskie

Fundament pracy wychowawczej z harcerką 

starszą i harcerzem starszym. Rozpoczyna się 

proces świadomego akceptowania i 

przestrzegania norm, zawartych w Prawie i 

Przyrzeczeniu. 

background image

 

 

Elementy metody 

harcerskiej

Stale 

doskonalony 

i stymulujący 

program

Uwzględnia specyficzną dla tego wieku 

potrzebę poznawania i poszukiwań. 

Ukierunkowany  jest: zadaniami prób na 

stopnie harcerskie, zainteresowaniami 

harcerek i harcerzy, poszukiwaniem pól 

działania i sfer aktywności.

background image

 

 

Elementy metody 

harcerskiej

Uczenie przez 

działanie

Charakterystyczną formą aktywności jest poszukiwanie. 

Odkrywanie pól działania, pasji i zainteresowań w 

poszukiwaniu własnej drogi. Wszystkie działania oparte 

są na sprawdzaniu się w realnych, życiowych sytuacjach.

background image

 

 

Elementy metody 

harcerskiej

System

 

małych grup

Dziewczęta i chłopcy są zorganizowani w odrębnych 

zastępach. Mogą pojawić się również grupy zadaniowe. 

Tworzone są one jedynie na czas realizacji zadania.. 

background image

 

 

Elementy metody 

harcerskiej

Prawo i 
Przyrzeczen
ie 
Harcerskie

Fundament pracy wychowawczej z 

harcerką starszą i harcerzem 

starszym. Rozpoczyna się proces 

świadomego akceptowania i 

przestrzegania norm, zawartych w 

Prawie i Przyrzeczeniu. 

Uczenie 
przez 
działanie

Charakterystyczną formą 

aktywności jest 

poszukiwanie. Odkrywanie 

pól działania, pasji i 

zainteresowań w 

poszukiwaniu własnej drogi. 

Wszystkie działania oparte 

są na sprawdzaniu się w 

realnych, życiowych 

sytuacjach.

Stale 
doskonalon
y i 
stymulując
y program

Uwzględnia specyficzną dla tego wieku 

potrzebę poznawania i poszukiwań. 

Ukierunkowany  jest: zadaniami prób na 

stopnie harcerskie, zainteresowaniami 

harcerek i harcerzy, poszukiwaniem pól 

działania i sfer aktywności.

System 
małych 
grup

Dziewczęta i chłopcy są 

zorganizowani w 

odrębnych zastępach. 

Mogą pojawić się również 

grupy zadaniowe. 

Tworzone są one jedynie 

na czas realizacji 

zadania.

background image

 

 

Instrumenty 

metodyczne

Próba harcerki i harcerza 

Stopnie harcerskie

Sprawności

Projekt 
starszoharcerski

background image

 

 

Instrumenty 

metodyczne

Próba harcerki i harcerza 

Stopnie harcerskie

Sprawności

Projekt 
sth

Zadanie podjęte z własnej inicjatywy wykonawców, 

wspólnie zaplanowane, realizowane i oceniane przez 

grupę. Projekt rozwija zainteresowania harcerzy 

starszych, kształci ich odpowiedzialność i umiejętność 

pracy w zespole.

Sprawności są zdobywane indywidualnie. Najlepiej 

odpowiadającym wiekowi starszoharcerskiemu  

instrumentem metodycznym jest sprawność dwu- i 

trzygwiazdkowa, przygotowująca do mistrzostwa.

Wymagania realizowane są zarówno na zbiórkach, jak i 

indywidualnie. Realizacja zadań odbywa się pod opieką 

drużynowego, przybocznych lub zastępowych starszych 

stopniem. 

Jej zakończenie wiąże się z dopuszczeniem 

do Przyrzeczenia Harcerskiego i pozwala na 

otwarcie próby na stopień harcerski 

właściwy dla wieku harcerki/ harcerza. 

Próba harcerki/ harcerza trwa do 6 

miesięcy.

Nie będziemy o niej rozmawiać.

background image

 

 

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

Poszukiwanie

Rola 
drużynowego

Działanie 
drużyny

Charakterystyczn

e formy pracy

Samodzielny 

programowo 

obóz

background image

 

 

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

Poszukiwanie

Charakterystyczną formą aktywności harcerek 

starszych i harcerzy starszych jest poszukiwanie, 

polegające na przewartościowywaniu 

dotychczasowego sposobu patrzenia na świat i 

autorytety. 

background image

 

 

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

Rola drużynowego

Drużynowy jest przewodnikiem w 

poszukiwaniach, W istotny sposób 

wpływa na program drużyny i jej 

organizację. Świadomie część decyzji 

powierza radzie drużyny. Drużynowy 

dba o rozwój przybocznych i 

wychowuje następcę.

background image

 

 

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

Działanie 
drużyny

Śródroczna działalność drużyny prowadzona jest 

na zbiórkach drużyny i zbiórkach zastępów. 

Zbiórki odbywa się regularnie. Harcerki i harcerze 

włączają się w organizację, przygotowanie 

programu jak i prowadzenie zbiórek drużyny. W 

miarę potrzeb pojawiają się grupy zadaniowe. 

Dużą rolę odgrywa rada drużyny, która planuje i 

po zrealizowaniu zadania je ocenia. 

background image

 

 

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

Szczególnie zalecane są takie formy pracy, które 

stwarzają możliwość aktywnego poszukiwania, takie jak: 

wycieczka, zwiad, różnorodne formy dyskusyjne, zbiórka 

tematyczna, zajęcia specjalnościowe.

Charakterystyczne formy pracy

Drużyna organizuje samodzielny programowo obóz letni, 

podsumowujący całoroczną pracę wychowawczą. 

Szczególną formą obozu jest obóz tematyczny i obóz 

zagraniczny 

Samodzielny programowo 

obóz

background image

 

 

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

Poszukiwani
e

Charakterystyczną formą aktywności 

harcerek starszych i harcerzy starszych jest 

poszukiwanie, polegające na 

przewartościowywaniu dotychczasowego 

sposobu patrzenia na świat i autorytety.

 

Rola 
drużynowego

Drużynowy jest przewodnikiem w 

poszukiwaniach, W istotny sposób 

wpływa na program drużyny i jej 

organizację. Świadomie część 

decyzji powierza radzie drużyny.

Drużynowy dba o rozwój 

przybocznych i wychowuje 

następcę.

Działani

drużyny

Śródroczna działalność drużyny 

prowadzona jest na zbiórkach drużyny i 

zbiórkach zastępów. Zbiórki odbywa się 

regularnie. Harcerki i harcerze włączają 

się 

w organizację, przygotowanie programu 

jak i prowadzenie zbiórek drużyny. W 

miarę potrzeb pojawiają się grupy 

zadaniowe. 

Dużą rolę odgrywa rada drużyny, która 

planuje i po zrealizowaniu zadania je 

ocenia. 

Szczególnie zalecane są takie 

formy pracy, które stwarzają 

możliwość aktywnego 

poszukiwania, takie jak: 

wycieczka, zwiad, różnorodne 

formy dyskusyjne, zbiórka 

tematyczna, zajęcia 

specjalnościowe

.

Charakterystyczne 

formy pracy

Drużyna organizuje samodzielny programowo obóz letni, podsumowujący całoroczną 

pracę wychowawczą. Szczególną formą obozu jest obóz tematyczny i obóz zagraniczny 

Samodzielny programowo 

obóz

background image

 

 

Inne ważne pojęcia 

charakteryzujące 

metodykę 

starszoharcerską

Potrzeby 
rozwojowe

Osadzone w 
realnym 
życiu

Moje 
potrzeby

Wyzwania

Zadania w drużynie 

starszoharcerskiej powinny być na 

miarę wyzwań

Indywidualne 

potrzeby harcerza 

starszego

Wszystkie działania oparte są 

na sprawdzaniu się w 

realnych, życiowych 

sytuacjach.

Potrzeby 

wynikające z 

etapu rozwoju 

człowieka

background image

 

 

Projekt sth

Prawo i 

Przyrzeczeni
e Harcerskie

Stale 

doskonalon

y i 

stymulując

y program

Poszukiwani
e

Potrzeby 
rozwojowe

Osadzone w 
realnym 
życiu

Moje 
potrzeby

Wyzwania

Uczenie 
przez 
działanie

Rola 
drużynoweg
o

System 
małych 
grup

Legenda obrazkowo

Legenda obrazkowo

Legenda obrazkowo

Legenda obrazkowo

Oznaczono 

wskazówki 

charakteryzujące 

dane pojęcie 

metodyczne

Działanie 
drużyny

background image

 

 

Co, z czym i jak jest 

powiązane?

background image

 

 

Prawo i 

Przyrzeczenie

Harcerskie

elementy metody harcerskiej

background image

 

 

Prawo i 

Przyrzeczen

ie 

Harcerskie

Program

Poszukiwani

e

wartości

Działani

drużyny

burzliwa

 krytyka

z której 

wynika

znalezienie i 

zaakceptowanie 

systemu wartości

wszystkie działania 

powinny się odbywać w 

Duchu Harcerstwa

o

d

b

y

w

a

 s

 z

g

o

d

n

ie

 z

 

sy

st

e

m

e

m

 w

a

rt

o

śc

za

w

a

rt

y

m

 w

 P

ra

w

ie

 i

 

Pr

zy

rz

e

cz

e

n

iu

charakterystyczne 

formy pracy

 realizu

re

a

liz

o

w

a

n

e

 n

a

 

zb

rk

a

ch

 p

rz

e

z

.

background image

 

 

Stale doskonalony i 

stymulujący 

program

elementy metody harcerskiej

background image

 

 

Program

Poszukiwanie

wartości

wszystkie działania powinny się 

odbywać w Duchu Harcerstwa

„ubranie” 

programu 

w wartości

charakterystyczny

ch formy pracy

je

st

 

re

a

liz

o

w

a

n

e

 

 w

 ra

m

a

ch

 

rea

lizu

j

ą

Działani

drużyny

O programie 

decydują 

drużynowy i ra

da 

drużyny

Prawo i 

Przyrzeczeni

e Harcerskie

charakterystyczne 

formy pracy

 rea

lizu

realizowane na 

zbiórkach przez

Projekt sth

Potrzeby 
rozwojowe

Moje 
potrzeby

nie 

dostosowujemy 

programu do 

zdobywanych 

stopni, jesteśmy 

wyczuleni na 

umożliwienie 

realizacji 

wymagań!

wpływają na

wp

ływ

ają

 na

w ramach 

sprawnośc

i

Planie pracy 

drużyny

zapisa

ny w

Samodzielneg

programowo 

obozu

realizowany w

 ramach

Systemu 
małych 
grup

realizowany w ramach

realizowany

za

w

ie

ra

 s

 i 

w

yw

aj

ą 

na

re

al

iz

ow

an

w

 ra

m

ac

h

w ramach 

prób na 

stopnie

muszą być

Osadzone w 
realnym życiu

re

a

liz

o

w

a

n

y

 

w

 ra

m

a

ch

 z

 

in

ic

ja

ty

w

y

Poszukiwanie

zainteresowań

to

background image

 

 

Instrumenty 

metodyczne

background image

 

 

Program

Potrzeby 
rozwojowe

Moje 
potrzeby

wpływają na

sprawnośc

i

realizowany 

w ramach

prób na 

stopnie

zawierają się i wpływają na

realizowany w ramach

Projekt sth

Poszukiwanie

zainteresowań

to

Osadzone w 
realnym życiu

muszą być

w

p

ły

w

a

 n

p

b

y

or

a

 w

p

is

an

e

 

w

 is

to

 

w

ym

ag

wpływają

 na zdoby

wanie

oraz są w

pisane w 

istotę wy

magań

w

p

ły

w

a

 o

ra

 w

p

is

a

n

e

 w

 is

to

 

w

y

m

a

g

a

ń

o

ra

z s

ą

 w

p

is

a

n

e

 w

 is

to

 w

y

m

a

g

a

ń

background image

 

 

Zorganizowanie 

drużyny do 

działania

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

background image

 

 

Prawo i 

Przyrzeczen

ie 

Harcerskie

Program

Poszukiwani

e

wartości

Działani

drużyny

burzliwa

 krytyka

z której 

wynika

znalezienie i 

zaakceptowanie 

systemu wartości

wszystkie działania 

powinny się odbywać w 

Duchu Harcerstwa

„ubranie” 

programu 

w wartości

charakterystyczny

ch form pracy

je

st

 

re

a

liz

o

w

a

n

e

 

ra

m

a

ch

 re

a

liz

u

o

d

b

y

w

a

 s

 z

g

o

d

n

ie

 z

 

sy

st

e

m

e

m

 w

a

rt

o

śc

za

w

a

rt

y

m

 w

 P

ra

w

ie

 i

 

Pr

zy

rz

e

cz

e

n

iu

O programie decyduje 

drużynowi i rada drużyny

charakterystyczny

ch form pracy

 realizu

re

a

liz

o

w

a

n

e

 n

a

 

zb

rk

a

ch

 p

rz

e

z

background image

 

 

Działanie 
drużyny

odbyw

a się 

zgodn

ie z 

syste

mem

 

warto

ści 

zawar

tym w

 

PiPH

Prawo i 

Przyrzeczeni

e Harcerskie

zorganizowanie 

do pracy

zo

st

aw

 

m

ie

js

ce

 n

sa

m

od

zi

el

no

ść

Podział obowiązków 

między drużynowego a 

radę drużyny

drużynowy

Planie 

pracy 

drużyny

za

p

is

a

n

w

Program

O programie 

decyduje 

drużynowy i 

rada drużyny

Systemu 
małych 
grup 

zastępy

realizowany 

w ramach

Rola 

drużynowego

Prawa i obowiązki 

drużynowego

Prawa i obowiązki 

rady drużyny

„opisy funkcji” 

i kompetencje

Zasady zmieniania 

regulaminu

Zasady doboru 

dodatkowych 

kandydatów do rady 

drużyny

REGULAMINIE

przyboczni

zastępowi

ew. inni

dzieli s

ię swo

imi 

obowią

zkam

i

Przewodnik we 

wszystkich 

poszukiwaniach

Potrafi radzić sobie 

z buntem, w tym 

buntem przeciwko 

sobie

W tej grupie 

wiekowej 

szczególnie ważna 

jest jego charyzma

Pracuje ze 

swoją 
kadrą

zapisać w

tworzą ją

na 

zasa

dach

RADA 

DRUŻYNY

tworzy

+
+
+

akceptowani przez 

drużynowego (ew. 

stymulowany wybór)

wybierani 

przez zastęp

+

tworzy program 

drużyny

kierują

.

background image

 

 

Plan pracy 

drużyny

za

p

is

a

n

w

Program

Systemu 
małych 
grup 

zastępy

realizowany 

w ramach

Samodzielneg

o programowo 

obozu

realizowany w

 ramach

podsumowywan

y w ramach

zostawić 

miejsce na 

samodzielność

charakterystyczne 

formy pracy

specyficzna 

forma pracy

RADA 

DRUŻYNY

tworzy

.

background image

 

 

PLAN PRACY-PROCEDURA

•Rada Drużyny ustala cele wychowawcze oraz 

główne działania drużyny (które realizują cele 

wychowawcze). Zostawia „miejsce” na projekty

•Zastępy planują pracę w odniesieniu do 

celów i w odniesieniu do samodzielnych 

projektów

•Plan pracy jest stale doskonalony, 

kontrolowany, uzupełniany o nowe projekty

•Na końcu roku podsumowana jest całość 

działań

•Projekty realizowane przez grupy zadaniowe 

również uzupełniają plan

background image

 

 

System małych 

grup 

elementy metody harcerskiej

background image

 

 

Program

Poszukiwanie

wartości

wszystkie działania powinny się 

odbywać w Duchu Harcerstwa

„ubranie” 

programu 

w wartości

charakterystyczny

ch formy pracy

je

st

 

re

a

liz

o

w

a

n

e

 

 w

 ra

m

a

ch

 

rea

lizu

j

ą

Działani

drużyny

O programie 

decydują 

drużynowy i ra

da 

drużyny

Prawo i 

Przyrzeczeni

e Harcerskie

charakterystyczne 

formy pracy

 rea

lizu

realizowane na 

zbiórkach przez

Projekt sth

Potrzeby 
rozwojowe

Moje 
potrzeby

wpływają na

wp

ływ

ają

 na

w ramach 

sprawnośc

i

Planie pracy 

drużyny

zapisa

ny w

Samodzielneg

programowo 

obozu

realizowany w

 ramach

Systemu 
małych 
grup

realizowany w ramach

realizowany

za

w

ie

ra

 s

 i 

w

yw

aj

ą 

na

re

al

iz

ow

an

w

 ra

m

ac

h

w ramach 

prób na 

stopnie

muszą być

Osadzone w 
realnym życiu

re

a

liz

o

w

a

n

y

 

w

 ra

m

a

ch

 z

 

in

ic

ja

ty

w

y

Poszukiwanie

zainteresowań

to

background image

 

 

Plan pracy 

drużyny

zapisany w

System 

małych 

grup = 

zastępy

Program

realizo

wany 

ramac

h

RADA 

DRUŻYNY

tworzy

zostawić 

miejsce na 

samodzielność

Projekt sth

 z 

inicjatywy

realizowany 

w ramach

realiz

owan

y w r

amac

h

zawie

rają s

ię i w

pływa

ją na

m.in. 

wchodzą 

w skład

Drużynowy

Pracuje ze 

swoją 
kadrą

GRUPA 

RÓWIEŚNICZ

A

kluczo

wa ro

la 

realiz

owan

a jest 

w

drużyna

również

zastępowi

kierują

samodzielne

członkowie 

zastępu w jednym 

wieku

brak 

koedukacji

inne grupy

projektow

e

poszukiwanie 

wartości

poszukiwanie 

zainteresowań 

w tym pól 

działania/służ

by

odgrywa 

ważną 

rolę w

akceptowani przez 

drużynowego (ew. 

stymulowany wybór)

wybierani 

przez zastęp

+

background image

 

 

Projekt

Instrumenty metodyczne

Instrumenty metodyczne

background image

 

 

Program

Poszukiwanie

wartości

wszystkie działania powinny się 

odbywać w Duchu Harcerstwa

„ubranie” 

programu 

w wartości

charakterystyczn

e formy pracy

je

st

 

re

a

liz

o

w

a

n

e

 

ra

m

a

ch

 

rea

lizu

j

ą

Działani

drużyny

O programie 

decyduje druży

nowi 

i rada drużyny

Prawo i 

Przyrzeczeni

e Harcerskie

charakterystycznyc

h form pracy

 rea

lizu

realizowane na 

zbiórkach przez

Projekt

Potrzeby 
rozwojowe

Moje 
potrzeby

wpływają na

wp

ływ

ają

 na

w ramach 

sprawnośc

i

Planie pracy 

drużyny

zapisa

ny w

Samodzielneg

programowo 

obozu

realizowany w

 ramach

Systemu 
małych 
grup

realizowany w ramach

realizowany

za

w

ie

ra

 s

 i 

w

yw

aj

ą 

na

re

al

iz

ow

an

w

 ra

m

ac

h

w ramach 

prób na 

stopnie

muszą być

Osadzone w 
realnym życiu

re

a

liz

o

w

a

n

y

 

w

 ra

m

a

ch

 z

 

in

ic

ja

ty

w

y

Poszukiwanie

zainteresowań

to

background image

 

 

Projekt sth

Program

realizowany 

w ramach

realiz

owan

y w r

ama

ch

zaw

ierają

 się i 

wpły

wają

 na

poszukiwanie 

zainteresowa

ń w tym pól 

działania/służ

by

 w ramach

System 

małych grup

 z 

inicjatywy

realizowany 

w ramach

inne grupy

projektow

e

czyli

Wyzwania

Potrzeby 
rozwojowe

Moje 
potrzeby

wpływają  

na wybór oraz 

są wpisane 

w istotę 

wymagań

adekwatne 

do możliwości

kadra musi nad 

nimi panować

nie utożsamiać z 

wysiłkiem 

fizycznym

osadzone w 
realnym życiu

background image

 

 

Poszukiwanie

Słowa-klucze metodyki 

starszoharcerskiej

background image

 

 

Plan pracy 

drużyny

zapisany w

System 

małych 

grup = 

zastępy

Program

realizo

wany 

ramac

h

RADA 

DRUŻYNY

tworzy

zostawić 

miejsce na 

samodzielność

Projekt sth

 z 

inicjatywy

realizowany 

w ramach

realiz

owan

y w r

amac

h

zawie

rają s

ię i w

pływa

ją na

m.in. 

wchodzą 

w skład

Drużynowy

Pracuje ze 

swoją 
kadrą

GRUPA 

RÓWIEŚNICZ

A

kluczo

wa ro

la 

realiz

owan

a jest 

w

drużyna

również

zastępowi

kierują

samodzielne

członkowie 

zastępu w jednym 

wieku

brak 

koedukacji

inne grupy

projektow

e

poszukiwanie 

wartości

poszukiwanie 

zainteresowań 

w tym pól 

działania/służ

by

odgrywa 

ważną 

rolę w

akceptowani przez 

drużynowego (ew. 

stymulowany wybór)

wybierani 

przez zastęp

+

background image

 

 

Poszukiwan

ie

wartości

Program

wszystkie działania 

powinny się odbywać 

w Duchu Harcerstwa

„u

br

an

ie

” 

pr

og

ra

m

w

 

w

ar

to

śc

i

Prawo i 

Przyrzeczeni

e Harcerskie

Projekt

Potrzeby 

rozwojowe

Moje 

potrzeby

zawieraj

ą się i w

pływają 

na

realizow

any w r

amach

bur

zliw

a k

ryty

ka

z której 

wynika

znalezienie i 

zaakceptowanie 

systemu wartości

charakterystyczn

e formy pracy

je

st

 r

e

a

liz

o

w

a

n

e

 

w

 r

a

m

a

ch

 

rea

lizu

j

ą

Poszukiwanie 

zainteresowań 

w tym pól 

działania/służb

y

 w

 r

a

m

a

ch

osadzone 

realnym 

życiu

Jedna z 

dróg to 

„bycie 

kadrą” w 

drużynach

Im dłużej w 

drużynie tym więcej 

służby

Realizowanie 

służby jeśli 

natrafimy 

na takie pole

później

Od akcyjności do 

stałych działań/pól 

służby 

(stałość służby 

będzie u wędrowników)

prze

cho

dzim

y

GRUPA 

RÓWIEŚNICZ

A

odgrywa 

ważną 

rolę w

.

background image

 

 

staż w drużynie 

starszoharcersk

iej

akcyjne 

działania

stałe pola 

służby

background image

 

 

Uczenie przez 

działanie 

elementy metody harcerskiej

background image

 

 

Uczenie przez działanie

Wszystkie działania drużyny 

i w drużynie starszoharcerskiej 

oparte są na sprawdzaniu się 

w realnych, życiowych 

sytuacjach.

każde z działań cechuje…

background image

 

 

Cechy metody harcerskiej

background image

 

 

Cechy metody 

harcerskiej

Dobrowolność 

Świadomość celów

Indywidualność

Pośredniość

Pozytywność

Naturalność

Wzajemność odziaływań

background image

 

 

Dobrowolność

bo dobra wola i brak przymusu 

są lepsze od przymusu i nakazu,

 

efekt wychowawczy uzyskasz:

kiedy przekonasz podopiecznych, że to od nich zależy jaki 
styl życia przyjmą za własny, oraz że muszą tego wyboru 
dokonać świadomie, kiedy harcerka, harcerz powie: wiem i 
zgadzam się …
gdy sam zrozumiesz i przekażesz wychowankom,  że 
dobra wola i chęci mają większą moc niż przymus i nakaz, 
gdy wciąż będziesz zachęcał do samowychowania 
gdy chcę dać coś z siebie, chcę być aktywny
gdy chcę ponosić odpowiedzialność za swoje czyny

background image

 

 

Świadomość 

celów

gdy znamy końcowy cel (np. GIEWONT) 

łatwiej przemierzyć nam szlak ,

 

efekt wychowawczy uzyskasz:

kiedy stworzysz warunki, w których  każdy członek 

organizacji będzie starał się uświadomić sobie do 
czego zmierza będąc w harcerstwie i że jest to 
dążenie do ideałów zawartych w Prawie i 
Przyrzeczeniu,

kiedy każde proponowane przez ciebie 

zaplanowane zajęcia, zbiórki, przedsięwzięcia... będą 
miały swój wychowawczy cel,

gdy wciąż będziesz zachęcał do samowychowania 

background image

 

 

Indywidualność

bo każdy z nas jest inny, każdy ma coś do zaoferowania 

organizacji, bo każdy chce od organizacji czegoś 

innego, bo możliwe jest samowychowanie

efekt wychowawczy uzyskasz:

kiedy uznasz potrzeby indywidualne i motywy bycia w harcerstwie 
każdego 
i będziesz starał się dostosować działania tak, by każdy znalazł coś 
dla siebie, 
kiedy bardzo dobrze poznasz każdego zucha i harcerza w 
gromadzie/drużynie, o każdym będziesz potrafił powiedzieć choć 
kilka dłuższych zdań,
kiedy każdej osobie w gromadzie/drużynie dasz czas na rozwijanie 
zdolności, 
gdy pozwolisz rozwijać się zgodnie z wiekiem, płcią każdej harcerce 
i każdemu harcerzowi , uwzględnisz ich  osobiste zainteresowania 
np. zadbasz, aby  programy prób na stopnie i sprawności, 
zapewniały  wszechstronny rozwój jednostce – a także w  
zbiorowości,

background image

 

 

Pośredniość

bo liczy się spryt, smykałka i pomysłowość drużynowego 

w wymyślaniu atrakcyjnych sposobów na realizację celów 

wychowawczych, sprzyja temu zabawa, gra, poszukiwanie 

i służba 

efekt wychowawczy uzyskasz:

kiedy poprzez zdobywanie stopni i sprawności każdy rozwijał 
własne zainteresowania, umiejętności, zdobywał nowe 
doświadczenia,
kiedy zastosujesz różnorodne umiejętnie dobrane do celów 
formy i metody pracy 
gdy zrozumiesz znaczenie  zwyczajów, obrzędów i tajemnic... i 
wprowadzisz je w życie 
gdy nauczysz się opowiadać gawędy przy ognisku, kominku…
gdy dasz przykład swoją postawą, kiedy będziesz wzorem do 
naśladowania, 

background image

 

 

Pozytywność

bo chodzi o to, by harcerstwo było radosne, aby każdego 

dnia budziło się do życia coś dobrego co drzemie w 

każdym z nas... 

efekt wychowawczy uzyskasz:

gdy będziesz starał się znaleźć w każdym jego najlepsze z możliwych cechy 
charakteru, jego uzdolnienia, drzemiące w nim zainteresowania i pasje,
kiedy każdy uczestnik harcerskiego życia będzie miał okazję „zarazić” kogoś 
drugiego swoja pozytywną energią, i sam „zarazi” się od innego,
kiedy każdy zrozumie, że Prawo i Przyrzeczenie niosą w sobie same 
pozytywne treści  
a kierując się zawartymi w nich normami pozytywnie oddziałujemy na 
innych,
gdy uwierzysz w możliwości swoich podopiecznych i będziesz zawsze dawał 
im szansę,
gdy ułożysz plan działania tak, aby wszyscy z radością oczekiwali każdego 
następnego spotkania, wyjazdu, przedsięwzięcia, zadania,
gdy szukasz rozwiązań sytuacji problemowych a nie siejesz pesymizmem, 
narzekaniem, niechęciom, 
gdy potrafisz przyznać się do błędów
kiedy udowodnisz swoją postawą, że lubisz członków swojej drużyny, 
hufca..., że ci na nich zależy jak na nikim innym, że wierzysz w szczere 
chęci i wolę stawania się coraz lepszymi – bez krytykowania, ganienia, 
krzyku i agresji.

background image

 

 

Naturalność

bo chodzi o to, by w harcerstwie każdy czuł się dobrze, a 

nawet bardzo dobrze, by czuł się w „harcerskiej skórze jak 

w swojej” , by był pewien, że to, co robi ma sens i czemuś 

służy

efekt wychowawczy uzyskasz:

gdy będziesz dobierał zadania i formy pracy zgodnie z potrzebami, wiekiem, 
możliwościami, płcią, gdy nie będą one ani zbyt trudne, ani zbyt łatwe – ale w 
sam raz,
kiedy w próbach na stopnie i sprawności znajdą się elementy kształtujące 
osobowość i charakter zdobywającego a nie aspiracje drużynowego, 
kiedy przekonasz podopiecznych, że życie w zgodzie z Prawem i 
Przyrzeczeniem jest rzeczą naturalną, zwyczajną, że nie ma konieczności 
udawania w codziennym życiu, że jest się kimś innym,
dając możliwość obcowania w naturalnym środowisku i spotykania 
współczesnych bohaterów życia codziennego, szukania odpowiedzi na 
nurtujące pytania we współczesnym świecie, 
kiedy do szóstek i zastępów ich członkowie dobierać się będą w sposób 
naturalny, bo się lubią, znają, chcą ze sobą przebywać, 
gdy sam uznasz, że harcerstwo nie jest niczym zawiłym, skomplikowanym, 
czymś co trzeba długo tłumaczyć a jest atrakcyjnym sposobem na życie
kiedy podejmowane działania będą przydatne, będą odpowiadały na potrzeby 
otoczenia. 

background image

 

 

Wzajemność 

oddziaływań

bo w harcerstwie nie działamy sami a zawsze w jakiejś 

grupie, z ludźmi, każdy na każdego ma wpływ, mały 

na dużego i duży na małego, mały na małego i duży 

na dużego.

efekt wychowawczy uzyskasz:

gdy pozwolisz na wzajemne uczenie się od siebie członków 
gromady/drużyny od siebie, 
gdy dasz szansę pochwalenia się sobą, swoimi 
umiejętnościami, każdy ma coś do zaoferowania,
poprzez stosowanie zasad partnerstwa oraz podtrzymywanie  
braterstwa, przyjaźni, kiedy „zadziała” wzorzec osobowy – i to 
nie tylko Twój jako drużynowego, ale wszystkich instruktorów
gdy dasz szanse podejowania wspólnych decyzji
gdy stworzysz im warunki do wypowiadania własnego zdania i 
uszanujesz to zdanie
gdy uczysz się od swoich podopiecznych

background image

 

 

Harcerstwo starsze to 

miejsce dla Ciebie! 

To przygoda prawdziwego 

działania. 

To miejsce podejmowania 

wyzwań. 

To ludzie, którzy w podobny 

sposób patrzą na świat. 

To miejsce robienia rzeczy, 

które są dla Ciebie ważne. 

Znajdź je! 

Jesteś dla nas ważny, jesteś indywidualnością, 

szanujemy twoje potrzeby

Mamy atrakcyjny program, adekwatny do wieku, 

to nie jest gra

Samodzielność, większe oczekiwania, większa 

trudność, poprzez którą dokonuje się rozwój, 

smakowanie świata. Stwarzanie okazji (program) do 

podejmowania wyzwań. Podejmowanie działań na 

rzecz innych (środowiska).

To jest twoja grupa rówieśnicza, w której poszukujesz 

siebie i podejmujesz wspólne działania.

Poszukiwanie zainteresowań. 

Ty będziesz decydować co będziesz robić w pracy 

zastępu

background image

 

 

Materiał niniejszy jest wynikiem współpracy Wydzia
łu Starszoharcerskiego GK ZHP, CSI, referatów star
szoharcerskich i instruktorów współpracujących. 
Powstał po warsztatach w marcu i maju 2005, inspir
owanych przez CSI. Wydział Starszoharcerski dzię
kuję hm. Annie 

Filipow

 i kierownikom referatów starszoharcerskich oraz 
instruktorom wspierającym, biorących udział w prz
ygotowaniu niniejszego materiału.

background image

 

 

Skład zespołu:

hm. Anna Filipow – CSI 
hm. Ewa Gąsiorowska – WSH GK ZHP
phm. Wojtek Witkowski – WSH GK ZHP
hm. Mirek Grodzki – WSH GK ZHP
phm. Grzegorz Sierak - – WSH GK ZHP
phm. Magda Ustaborowicz
phm. Jagoda Gajdowska 
hm. Mariusz Przybyła
phm. Krzysiek Machtel
hm. Mateusz Żukowski
hm. Kasia Metras 
pwd. Magdalena Tire 
hm. Eliza Gilewska 
hm. Ela Czapara 
pwd. Magdalena Kłusek
pwd. Magdalena Janczewska 

background image

 

 

POWODZENIA!


Document Outline