Otolaryngologia
Otolaryngologia
problemy i zadania
problemy i zadania
Tomasz Durko
Tomasz Durko
I Katedra Otolaryngologii
I Katedra Otolaryngologii
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Otolaryngologia
Otolaryngologia
problemy i zadania
problemy i zadania
Tomasz Durko
Tomasz Durko
I Katedra Otolaryngologii
I Katedra Otolaryngologii
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
OTOLARYNGOLOGIA
OTOLARYNGOLOGIA
•
SPACJALIZACJA 1-STOPNIOWA
SPACJALIZACJA 1-STOPNIOWA
–
Podspecjalizacje
Podspecjalizacje
•
Audiologia i foniatria
Audiologia i foniatria
•
Otolaryngologia dziecięca
Otolaryngologia dziecięca
Historia
Historia
•
1878 – Rząd Galicyjski we
1878 – Rząd Galicyjski we
Lwowie wydaje „Reskrypt nr
Lwowie wydaje „Reskrypt nr
542”:
542”:
Zajęcia z otolaryngologii mogą
Zajęcia z otolaryngologii mogą
odbywać się „najwięcej trzy razy w
odbywać się „najwięcej trzy razy w
tygodniu i trwać każdy raz nie
tygodniu i trwać każdy raz nie
dłużej jak godzinę
dłużej jak godzinę
Pionierzy polskiej
Pionierzy polskiej
otolaryngologii
otolaryngologii
•
Prof. Antoni Jurasz 1847-1923 Lwów,
Prof. Antoni Jurasz 1847-1923 Lwów,
Heidelberg
Heidelberg
•
Prof. Teodor Heryng 1847-1925
Prof. Teodor Heryng 1847-1925
Warszawa
Warszawa
•
Prof. Alfred Laskiewicz 1887-1970
Prof. Alfred Laskiewicz 1887-1970
Poznań, Edynburg
Poznań, Edynburg
•
Prof. Jan Miodoński 1902-1963
Prof. Jan Miodoński 1902-1963
Kraków
Kraków
Otolaryngologia
Otolaryngologia
•
UCHO- słuch i równowaga
UCHO- słuch i równowaga
•
KRTAŃ – głos i oddychanie
KRTAŃ – głos i oddychanie
•
GARDŁO – skrzyżowanie dróg
GARDŁO – skrzyżowanie dróg
oddechowych i pokarmowych
oddechowych i pokarmowych
•
NOS I ZATOKI – węch,
NOS I ZATOKI – węch,
oddychanie, mowa
oddychanie, mowa
Fizjologia ślimaka
Fizjologia ślimaka
–
przeniesienie energii akustycznej z
przeniesienie energii akustycznej z
okienka przedsionka do komórek
okienka przedsionka do komórek
rzęskowych narządu spiralnego
rzęskowych narządu spiralnego
–
wzmocnienie fali akustycznej w sposób
wzmocnienie fali akustycznej w sposób
aktywny
aktywny
i selektywny
i selektywny
–
mechaniczna analiza częstotliwości
mechaniczna analiza częstotliwości
–
swoisty wzmacniacz częstotliwości
swoisty wzmacniacz częstotliwości
–
zamiana energii akustycznej na potencjały
zamiana energii akustycznej na potencjały
nerwu słuchowego – energii mechanicznej
nerwu słuchowego – energii mechanicznej
w energię bioelektryczną
w energię bioelektryczną
Fizjologia ślimaka
Fizjologia ślimaka
–
mechaniczna analiza częstotliwości
mechaniczna analiza częstotliwości
–
największe przemieszczenie fali wędrownej
największe przemieszczenie fali wędrownej
dla każdej częstotliwości leży w różnych
dla każdej częstotliwości leży w różnych
miejscach
miejscach
»
dla
dla
małych
małych
częstotliwości znajduje się
częstotliwości znajduje się
blisko osklepka
blisko osklepka
»
dla
dla
większych
większych
częstotliwości w pobliżu
częstotliwości w pobliżu
płytki strzemiączka
płytki strzemiączka
–
każda częstotliwość jest reprezentowana
każda częstotliwość jest reprezentowana
w poszczególnych miejscach błony
w poszczególnych miejscach błony
podstawnej - punktach drażnienia narządu
podstawnej - punktach drażnienia narządu
Cortiego
Cortiego
Fizjologia ślimaka
Fizjologia ślimaka
–
zamiana energii akustycznej na potencjały nerwu
zamiana energii akustycznej na potencjały nerwu
słuchowego – energii mechanicznej w energię
słuchowego – energii mechanicznej w energię
bioelektryczną
bioelektryczną
•
IHC, których depolaryzacja zależy od siły bodźca
IHC, których depolaryzacja zależy od siły bodźca
i wielkości wzmocnienia przez OHC przemieniają
i wielkości wzmocnienia przez OHC przemieniają
energię mechaniczną fal dźwiękowych w energię
energię mechaniczną fal dźwiękowych w energię
bioelektryczną
bioelektryczną
•
dzięki metabolizmowi komórek receptorowych
dzięki metabolizmowi komórek receptorowych
powstaje niezbędna energia do procesu przemiany
powstaje niezbędna energia do procesu przemiany
Fizjologia ślimaka
Fizjologia ślimaka
–
zamiana energii akustycznej na potencjały
zamiana energii akustycznej na potencjały
nerwu słuchowego – energii mechanicznej
nerwu słuchowego – energii mechanicznej
w energię bioelektryczną
w energię bioelektryczną
–
potencjał czynnościowy po przekroczeniu
potencjał czynnościowy po przekroczeniu
progu pobudza włókno aferentne nerwu
progu pobudza włókno aferentne nerwu
słuchowego
słuchowego
–
mocniejsze drażnienie częstszych
mocniejsze drażnienie częstszych
wyładowań w kk. czuciowych
wyładowań w kk. czuciowych
Fizjologia ślimaka
Fizjologia ślimaka
–
Potencjały ślimaka
Potencjały ślimaka
•
Potencjał spoczynkowy
Potencjał spoczynkowy
–
dodatni ładunek śródchłonki + 80 mV
dodatni ładunek śródchłonki + 80 mV
–
ujemny ładunek wewnątrz komórek rzęsatych - 80
ujemny ładunek wewnątrz komórek rzęsatych - 80
mV
mV
–
utrzymanie różnicy potencjałów zapewnia prążek
utrzymanie różnicy potencjałów zapewnia prążek
naczyniowy
naczyniowy
Teorie słyszenia
Teorie słyszenia
•
Dwie grupy teorii :
Dwie grupy teorii :
–
Dźwięk ulega analizie w OUN
Dźwięk ulega analizie w OUN
–
Analiza bodźca akustycznego ma
Analiza bodźca akustycznego ma
miejsce
miejsce
w obrębie narządu spiralnego
w obrębie narządu spiralnego
Teorie słyszenia
Teorie słyszenia
–
Dźwięk ulega analizie w OUN
Dźwięk ulega analizie w OUN
–
teoria telefoniczna Rutherforda
teoria telefoniczna Rutherforda
Ucho spełnia role mikrofonu,
Ucho spełnia role mikrofonu,
połączonego z OUN włóknami
połączonego z OUN włóknami
nerwowymi – linia przesyłkowa, błona
nerwowymi – linia przesyłkowa, błona
podstawna drga na całej długości,
podstawna drga na całej długości,
amplituda drgań stanowi o natężeniu
amplituda drgań stanowi o natężeniu
sygnału, szybkość wyładowań włókien
sygnału, szybkość wyładowań włókien
nerwu słuchowego o częstotliwości
nerwu słuchowego o częstotliwości
Teorie słyszenia
Teorie słyszenia
•
Analiza bodźca akustycznego ma
Analiza bodźca akustycznego ma
miejsce
miejsce
w obrębie narządu spiralnego
w obrębie narządu spiralnego
–
drgania przenoszone wyłącznie przez
drgania przenoszone wyłącznie przez
endolimfę (rezonacyjna)
endolimfę (rezonacyjna)
–
drgania przenoszą się w wyniku ruchu
drgania przenoszą się w wyniku ruchu
falowego błony podstawnej (falowa)
falowego błony podstawnej (falowa)
–
zarówno endolimfa, jak i błona podstawna
zarówno endolimfa, jak i błona podstawna
biorą w tym udział (falowa)
biorą w tym udział (falowa)
UCHO - RÓWNOWAGA
UCHO - RÓWNOWAGA
Funkcje narządów
Funkcje narządów
przedsionkowych
przedsionkowych
•
Kontrola reakcji odruchowych organizmu na
Kontrola reakcji odruchowych organizmu na
działające przyspieszenie kątowe i liniowe
działające przyspieszenie kątowe i liniowe
•
reagowanie na zmiany siły wektora grawitacji, co
reagowanie na zmiany siły wektora grawitacji, co
umożliwia orientację położenia ciała względem
umożliwia orientację położenia ciała względem
powierzchni ziemi
powierzchni ziemi
•
dostarczanie informacji o położeniu głowy
dostarczanie informacji o położeniu głowy
względem szyi, pozostałych części ciała oraz
względem szyi, pozostałych części ciała oraz
względem otaczających płaszczyzn
względem otaczających płaszczyzn
•
podtrzymywanie napięcia mięśni całego ciała
podtrzymywanie napięcia mięśni całego ciała
•
wyzwalanie odruchów napięciowych koniecznych
wyzwalanie odruchów napięciowych koniecznych
w utrzymaniu równowagi spoczynkowej oraz po
w utrzymaniu równowagi spoczynkowej oraz po
wykonaniu ruchu
wykonaniu ruchu
Funkcje narządów
Funkcje narządów
przedsionkowych - c.d.
przedsionkowych - c.d.
•
wyzwalanie odruchów przedsionkowo-
wyzwalanie odruchów przedsionkowo-
okoruchowych (oczopląs, ruchy kompensacyjne
okoruchowych (oczopląs, ruchy kompensacyjne
gałek ocznych)
gałek ocznych)
•
zapewnienie stabilizacji spojrzenia podczas
zapewnienie stabilizacji spojrzenia podczas
ruchów głową
ruchów głową
•
kontrolowanie równowagi ciała w ramach
kontrolowanie równowagi ciała w ramach
zintegrowanych narządów receptorowych
zintegrowanych narządów receptorowych
(błędnik, narząd wzroku, czucie głębokie) w
(błędnik, narząd wzroku, czucie głębokie) w
ścisłej współpracy z CUN (pień mózgu, twór
ścisłej współpracy z CUN (pień mózgu, twór
siatkowaty, móżdżek, kora mózgowa)
siatkowaty, móżdżek, kora mózgowa)
•
wyzwalanie reakcji wegetatywnych ze strony
wyzwalanie reakcji wegetatywnych ze strony
układu oddechowego, krążenia i pokarmowego
układu oddechowego, krążenia i pokarmowego
Narząd łagiewkowo - otolitowy
Narząd łagiewkowo - otolitowy
Odpowiedzialny
Odpowiedzialny
jest za odruchy statyczne
jest za odruchy statyczne
związane
związane
z działaniem siły grawitacji, siłami odśrodkowymi.
z działaniem siły grawitacji, siłami odśrodkowymi.
Odbiera
Odbiera
przyśpieszenia ruchu liniowego jeśli
przyśpieszenia ruchu liniowego jeśli
wektor ustawiony jest równolegle do powierzchni
wektor ustawiony jest równolegle do powierzchni
plamki łagiewki - kompensacyjne ruchy gałek
plamki łagiewki - kompensacyjne ruchy gałek
ocznych, ustawienie szyi, kończyn -
ocznych, ustawienie szyi, kończyn -
odruch
odruch
otolitowo - okoruchowy
otolitowo - okoruchowy
Łagiewce przypisuje się występowanie oczopląsu
Łagiewce przypisuje się występowanie oczopląsu
położeniowego, dezorientację informacji
położeniowego, dezorientację informacji
przestrzennej, iluzję ruchu (u pilotów, marynarzy,
przestrzennej, iluzję ruchu (u pilotów, marynarzy,
kosmonautów)
kosmonautów)
podrażnienie łagiewki w stapedectomii
podrażnienie łagiewki w stapedectomii
współpraca między narządami otolitowymi, a
współpraca między narządami otolitowymi, a
zespołem kanałów półkolistych
zespołem kanałów półkolistych
Oczopląs
Oczopląs
–
–
pochodzący z układu
pochodzący z układu
przedsionkowego charakteryzuje się
przedsionkowego charakteryzuje się
fazą szybką i wolną. Jest
fazą szybką i wolną. Jest
spowodowany zaburzeniami
spowodowany zaburzeniami
równowagi napięć bioelektrycznych
równowagi napięć bioelektrycznych
między lewym a prawym układem
między lewym a prawym układem
przedsionkowym
przedsionkowym
Elektronystagmografia
Elektronystagmografia
(ENG)
(ENG)
Zalety:
Zalety:
zwiększa wykrywalność oczopląsu
zwiększa wykrywalność oczopląsu
umożliwia ocenę jakościową i ilościową
umożliwia ocenę jakościową i ilościową
badanie przy oczach otwartych i zamkniętych
badanie przy oczach otwartych i zamkniętych
jest badaniem obiektywnym, użytecznym dla
jest badaniem obiektywnym, użytecznym dla
celów orzeczniczych
celów orzeczniczych
Niedogodności:
Niedogodności:
nie rejestruje bezpośrednich reakcji n. przeds.
nie rejestruje bezpośrednich reakcji n. przeds.
zależy od sprawności aparatury, łatwość
zależy od sprawności aparatury, łatwość
powstawania artefaktów
powstawania artefaktów
nie są rejestrowane ruchy oczopląsowe z
nie są rejestrowane ruchy oczopląsowe z
komponentą obrotową
komponentą obrotową
Uszkodzenia słuchu –
Uszkodzenia słuchu –
leczenie operacyjne
leczenie operacyjne
Rekonstrukcje struktur ucha
Rekonstrukcje struktur ucha
środkowego
środkowego
•
rekonstrukcje błony bębenkowej
rekonstrukcje błony bębenkowej
•
rekonstrukcje błony bębenkowej i
rekonstrukcje błony bębenkowej i
kosteczek słuchowych
kosteczek słuchowych
Rekonstrukcje struktur ucha
Rekonstrukcje struktur ucha
środkowego
środkowego
•
rekonstrukcje aparatu
rekonstrukcje aparatu
przewodzącego dźwięk w
przewodzącego dźwięk w
tympanoplastykach zamkniętych
tympanoplastykach zamkniętych
•
rekonstrukcje aparatu
rekonstrukcje aparatu
przewodzącego dźwięk w
przewodzącego dźwięk w
tympanoplastykach otwartych
tympanoplastykach otwartych
•
rekonstrukcje aparatu
rekonstrukcje aparatu
przewodzącego dźwięk w
przewodzącego dźwięk w
otosklerozie
otosklerozie
Rekonstrukcje struktur ucha
Rekonstrukcje struktur ucha
środkowego
środkowego
•
VORP –(Vibrating Ossicular
VORP –(Vibrating Ossicular
Prosthesis)
Prosthesis)
•
BAHA –(Bone Anchored Hearing
BAHA –(Bone Anchored Hearing
Aid)
Aid)
Otoskleroza
Otoskleroza
–
–
l
l
eczenie
eczenie
operacyjne
operacyjne
•
Wybór metody operacyjnej
Wybór metody operacyjnej
dokonujemy
dokonujemy
podczas
podczas
zabiegu
zabiegu
po wyłamaniu
po wyłamaniu
odnóg strzemiączka
odnóg strzemiączka
Otoskleroza
Otoskleroza
–
–
l
l
eczenie
eczenie
operacyjne
operacyjne
–
całe strzemiączko wraz z podstawą
całe strzemiączko wraz z podstawą
•
mobilizacja bezpośrednia
mobilizacja bezpośrednia
–
wyłamane odnogi – płytka nieruchoma
wyłamane odnogi – płytka nieruchoma
•
małe okienko – teflon piston
małe okienko – teflon piston
–
wyłamane odnogi – płytka pęknięta
wyłamane odnogi – płytka pęknięta
•
stapedektomia częściowa
stapedektomia częściowa
•
stapedektomia całkowita
stapedektomia całkowita
–
płat ochrzęstnej
płat ochrzęstnej
–
protezka platynowa lub terflonowa
protezka platynowa lub terflonowa
–
okienko zarośnięte
okienko zarośnięte
•
wytworzenie nowego okienka
wytworzenie nowego okienka
•
protezka teflon - piston
protezka teflon - piston