background image

Wybrane organy UE – Traktat 
Lizboński. Cz. II

mgr Magdalena Matusiak-Frącczak

background image

Omawiane instytucje:

Europejski Bank Centralny

Komitet Ekonomiczno-Finansowy

Europejski Rzecznik Praw 
Obywatelskich

background image

Europejski Bank Centralny

background image

Europejski System Banków 
Centralnych

EBC

ESBC = EBC + krajowe 
banki centralne

background image

Europejski System Banków 
Centralnych

Cel główny: utrzymanie stabilności cen – art. 127 ust. 1 TL;

Podstawowe zadania – art. 127 ust. 2 TL:

definiowanie i urzeczywistnianie polityki pieniężnej UE;

przeprowadzanie operacji walutowych;

utrzymywanie i zarządzanie oficjalnymi rezerwami walutowymi 

Państw Członkowskich;

popieranie należytego funkcjonowania systemów płatniczych.

Przyczynia się do należytego wykonywania polityk 

prowadzonych przez właściwe władze w odniesieniu do 

nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i do 

stabilności systemu finansowego – art. 127 ust. 5 TL;

zasada niezależności: ani EBC, ani krajowy bank centralny, ani 

członek któregokolwiek z ich organów decyzyjnych nie 

zwracają się o instrukcje ani ich nie przyjmują od instytucji, 

organów ani jednostek organizacyjnych UE, rządów Państw 

Członkowskich, ani jakiegokolwiek innego organu – art. 130 TL. 

background image

Europejski Bank Centralny

Poprzednik: Europejski Instytut 

Walutowy (od I 1994 r.)  EBC od VI 

1998 r.

ma osobowość prawną;

siedziba: Frankfurt nad Menem;

prawo dostępu do dokumentów – 

jedynie w zakresie funkcji 

administracyjnych EBC – art. 15 ust. 3 

akapit 4 TL;

background image

Europejski Bank Centralny – 
państwa strefy euro

od 2002:

Austria

Belgia

Niemcy

Hiszpania

Finlandia

Francja

Grecja

Irlandia

Włochy

Luksemburg

Niderlandy

Portugalia

od 2007:

Słowenia

od 2008:

Cypr

Malta

od 2009:

Słowacja

Mechanizm ERM:

Dania

Estonia

Litwa

Łotwa

background image

Europejski Bank Centralny 

Kryteria konwergencji:

inflacja nie wyższa niż 1,5 punktu procentowego średniej 

stopy inflacji w trzech państwach członkowskich, w 

których inflacja jest najniższa;

dług publiczny <60%

deficyt budżetowy <3%

długoterminowe stopy procentowe nieprzekraczające o 

>2 punkty procentowe średniej stóp procentowych w 3 

państwach członkowskich o najniższej inflacji

stabilny kurs wymiany na 2 lata przed wejściem do strefy 

euro - +/- 15% do ustalonej początkowo wartości 

(wprowadzenie waluty do ERM II) 

background image

Europejski Bank Centralny - organy

Zarząd

Rada Prezesów

Rada Ogólna

background image

Europejski Bank Centralny - organy

Zarząd:

prezes + wiceprezes + 4 członków;

mandat: 8 lat, nieodnawialny;

wybierani za porozumieniem przez rządy państw 

członkowskich, na zalecenie Rady i po konsultacji z PE 

oraz z Radą Prezesów EBC spośród osób o uznanym 

autorytecie i doświadczeniu zawodowym w dziedzinie 

pieniądza lub bankowości;

członka może zdymisjonować ETS na wniosek Rady 

Prezesów lub Zarządu;

zadania:

realizuje politykę pieniężną;

udziela niezbędnych instrukcji krajowym bankom 

centralnych.

background image

Europejski Bank Centralny - organy

Rada Prezesów:

Zarząd + prezesi krajowych banków centralnych 

strefy euro;

zadania:

uchwala wytyczne i podejmuje decyzje niezbędne 

do zapewnienia wykonania zadań powierzonych 

ESBC;

ustala politykę pieniężną UE, włącznie z 

odpowiednimi decyzjami w sprawach pośrednich 

celów pieniężnych, podstawowych stóp 

procentowych i wielkości rezerw w ESBC oraz 

określa wytyczne konieczne do ich realizacji.

background image

Europejski Bank Centralny - organy

Rada Ogólna:

prezes EBC + wiceprezes EBC + prezesi wszystkich 
krajowych banków centralnych UE;

zadania:

funkcje doradcze;

wspiera gromadzenie informacji statystycznych i 
działalność sprawozdawczą EBC;

bierze udział w sporządzaniu raportów rocznych EBC;

bierze udział w ustalaniu zasad dotyczących procedur 
rachunkowych i sprawozdawczych, ustalaniu warunków 
zatrudnienia.

background image

Europejski Bank Centralny - 
kompetencje

Ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów 

euro w UE. Banknoty takie mogą emitować EBC i krajowe banki 

centralne. Banknoty emitowane przez EBC i krajowe banki 

centralne są jedynym legalnym środkiem płatniczym w UE – 

art. 128 ust. 1 TL.

Państwa Członkowskie mogą emitować monety euro, z 

zastrzeżeniem zgody EBC co do wielkości emisji. Rada, na 

wniosek KE i po konsultacji z PE i EBC, może przyjąć środki w 

celu zharmonizowania nominałów i specyfikacji technicznych 

wszystkich monet przeznaczonych do obiegu, w zakresie, w 

jakim jest to niezbędne do zapewnienia należytego ich obiegu 

w UE – art. 128 ust. 2 TL.

background image

Europejski Bank Centralny - 
kompetencje

uchwala rozporządzenia w zakresie niezbędnym 

do wykonania swoich zadań;

podejmuje decyzje niezbędne do wykonania zadań 

powierzonych ESBC na podstawie Traktatów i 

Statutu ESBC i EBC;

wydaje zalecenia i opinie – art. 132 ust. 1 TL;

jest upoważniony, w przypadku nieposzanowania 

jego rozporządzeń i decyzji, do nakładania na 

przedsiębiorstwa grzywien i okresowych kar 

pieniężnych – art. 132 ust. 3 TL.

background image

Europejski Bank Centralny - 
kompetencje

Jest konsultowany: art. 127 ust. 4 TL:

w sprawie każdego projektowanego aktu UE w 

dziedzinach podlegających jego kompetencji;

przez władze krajowe w sprawie każdego projektu 

regulacji w dziedzinach podlegających jego kompetencji, 

lecz w granicach i na warunkach określonych przez Radę;

Może w dziedzinach podlegających jego 

kompetencji przedkładać opinie właściwym 

instytucjom, organom lub jednostkom 

organizacyjnym UE bądź władzom krajowym.

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy

decyzja Rady z dnia 21.12.1998 r. ws. 

szczegółowych przepisów dotyczących 

składu Komitetu Ekonomiczno-Finansowego, 

wydana na podstawie art. 114 TWE;

cel: wspieranie koordynacji polityk Państw 

Członkowskich w pełnym zakresie 

niezbędnym do funkcjonowania rynku 

wewnętrznego – art. 134 ust. 1 TL;

zwoływany przez przewodniczącego z jego 

inicjatywy albo na wniosek Rady, KE lub co 

najmniej 4 członków Komitetu;

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy - 
skład

Państwa Członkowskie, KE i EBC mianują nie 

więcej niż po dwóch członków Komitetu – art. 134 

ust. 2 TL; mogą również mianować po 2 zastępców 

tych członków;

Rada, na wniosek KE i po konsultacji z EBC oraz z 

Komitetem EF, uchwala przepisy dotyczące składu 

Komitetu EF. Przewodniczący Rady informuje PE o 

podjętej decyzji – art. 134 ust. 3 TL;

członkowie są wybierani spośród ekspertów 

mających wybitne kompetencje w dziedzinie 

gospodarki i finansów, odpowiednio spośród 

wyższych urzędników administracji i krajowego 

banku centralnego;

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy - 
skład

przewodniczący – wybierany większością 

głosów spośród członków będących 

wyższymi urzędnikami w krajowych 

administracjach

reprezentuje Komitet na zewnątrz;

może być upoważniony do składania 

sprawozdań z dyskusji oraz wydawania ustnych 

komentarzy do opinii i komunikatów;

odpowiedzialny za utrzymywanie kontaktów 

Komitetu z PE;

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy - 
skład

dwie konfiguracje:

z udziałem członków administracji, 
narodowych banków centralnych, KE oraz 
EBC;

z udziałem członków administracji, KE oraz 
EBC;

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy - 
kompetencje

wydawanie opinii na żądanie Rady lub KE bądź z inicjatywy 

własnej dla tych instytucji;

śledzenie sytuacji gospodarczej i finansowej Państw 

Członkowskich i UE oraz regularne składanie Radzie i KE 

sprawozdań na ten temat, zwłaszcza w sprawie stosunków 

finansowych z państwami trzecimi i z instytucjami 

międzynarodowymi;

wykonywanie innych zadań doradczych i przygotowawczych;

badanie, przynajmniej raz w roku, sytuacji w dziedzinie 

przepływów kapitału i swobody płatności wynikających ze 

stosowania Traktatów i środków przyjętych przez Radę; 

badanie to dotyczy wszystkich środków odnoszących się do 

przepływów kapitału i płatności; Komitet składa sprawozdanie 

Komisji i Radzie w sprawie wyników tego badania – art. 134 

ust. 2 TL

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy - 
kompetencje

śledzenie sytuacji pieniężnej i finansowej 
oraz ogólny system płatności tych Państw 
Członkowskich i regularne składanie Radzie 
i KE sprawozdania na ten temat – art. 134 
ust. 4 TL;

opiniowanie sprawozdanie KE ws. 
niespełniania kryteriów konwergencji przez 
państwo członkowskie – art. 126 ust. 4 TL;

background image

Komitet Ekonomiczno-Finansowy - 
kompetencje

Konsultowany w sprawach:

przyznania pomocy i środków ochronnych w 
przypadku zagrożenia dla bilansu płatniczego 
państwa członkowskiego – art. 143 ust. 1 TL, 
art. 144 ust. 3 TL;

przepisów w celu ustanowienia kryteriów 
konwergencji – art. 6 protokołu nr 13 ws. 
kryteriów konwergencji;

background image

Europejski Rzecznik Praw 
Obywatelskich

background image

Europejski Rzecznik Praw 
Obywatelskich

Od Traktatu z Maastricht;

wybierany przez PE – art. 228 ust. 1 TL;

wybierany po każdych wyborach do PE na okres kadencji PE; mandat 

odnawialny – art. 228 ust. 2 TWE;

może zostać zdymisjonowany przez ETS na żądanie PE, jeżeli nie 

spełnia już warunków koniecznych do wykonywania swych funkcji lub 

jeżeli dopuścił się poważnego uchybienia – art. 228 ust. 2 TL;

Niezależny w wykonywaniu swej funkcji. Nie zwraca się o instrukcje 

ani ich nie przyjmuje od żadnego rządu ani od żadnej instytucji, 

organu ani jednostki organizacyjnej. Podczas trwania swej kadencji 

Rzecznik nie może wykonywać żadnej innej zarobkowej lub 

niezarobkowej działalności zawodowej – art. 228 ust. 3 TL;

PE, stanowiąc w drodze rozporządzeń z własnej inicjatywy zgodnie ze 

specjalną procedurą prawodawczą, po zasięgnięciu opinii KE i za 

zgodą Rady, określa status i ogólne warunki pełnienia funkcji 

Rzecznika – art. 228 ust. 4 TL; 

background image

Europejski Rzecznik Praw 
Obywatelskich - kompetencje

uprawniony do przyjmowania od każdego 

obywatela UE lub każdej osoby fizycznej 

bądź prawnej mającej miejsce zamieszkania 

lub statutową siedzibę w Państwie 

Członkowskim skarg, które dotyczą 

przypadków niewłaściwego administrowania 

w działaniach instytucji, organów lub 

jednostek organizacyjnych UE, z 

wyłączeniem ETS wykonującego swoje 

funkcje sądowe. Rzecznik bada te skargi i 

sporządza sprawozdanie na ich temat – art. 

228 ust. 1 TL;

background image

Europejski Rzecznik Praw 
Obywatelskich

Przeprowadza dochodzenia, które uważa za uzasadnione, 

bądź z inicjatywy własnej, bądź na podstawie skarg 

przedstawionych mu bezpośrednio lub za pośrednictwem 

członka PE, chyba że podnoszone fakty są lub były 

przedmiotem postępowania sądowego. Gdy Rzecznik 

stwierdzi przypadek niewłaściwego administrowania, 

przekazuje sprawę do danej instytucji, organu lub jednostki 

organizacyjnej, która ma trzy miesiące, aby poinformować go 

o swoim stanowisku. Następnie Rzecznik przesyła 

sprawozdanie PE i danej instytucji, organowi lub jednostce 

organizacyjnej. Osoba, która złożyła skargę, jest 

informowana o wyniku dochodzenia – art. 228 ust. 1 TL. 

Przedstawia PE roczne sprawozdanie z wyników swoich 

dochodzeń – art. 228 ust. 1 TL.


Document Outline