Układy komutacyjne są to układy 

umożliwiające przełączanie 

(komutację) sygnałów cyfrowych.

 

 

 

Do układów komutacyjnych 

zaliczamy multipleksery, 

demultipleksery, kodery, 

dekodery i transkodery.

 

 

 

 

 

   Multipleksery ( zwane selektorami 

danych ) służą do wyboru jednego z 
kilku sygnałów wejściowych i 
przekazania go na wyjście układu.

 

 

 

Multiplekser jest 

układem posiadającym k 

wejść informacyjnych 

(zwanych też wejściami 

danych), n wejść 

adresowych (sterujących) 

(zazwyczaj k=2^n) i jedno 

wyjście y. Posiada też 

wejście sterujące 

działaniem układu 

oznaczane S.

Jego działanie polega na 

połączeniu jednego z 

wejść x z wyjściem y. 

Numer wejścia jest 

określany przez podanie 

jego numeru na linie 

adresowe a. 

 

 

 

 

 

   Demultipleksery umożliwiają 

przesłanie do jednego z wyjść układu 
sygnału doprowadzonego do jego 
wejścia. Pozostałe wyjścia pozostają 
w jednym ze stanów ( niskim (0) lub 
wysokim (1)) w zależności od typu 
demultipleksera.

 

 

 

Demultiplekser jest 

układem 

posiadającym jedno 

wejście x, n wejść 

adresowych, oraz k 

wyjść (zazwyczaj 

k=2n).

Jego działanie polega 

na połączeniu wejścia 

x do jednego z wyjść 

y. Numer wyjścia jest 

określany przez 

podanie jego numeru 

na linie adresowe 

a0... an-1. 

 

 

 

 

 

   Kodery (enkodery) są to układy 

realizujące proces zamiany informacji 
kodowanej w kodzie 1 z n na kod 
wewnętrzny urządzenia (kod, w 
którym pracuje system).

 

 

Przykład  kodera TTL ‘147

 

 

 

 

 

 
   Dekodery są to układy realizujące 

proces zamiany jednego kodu 
( innego niż 1 z n)  na informacje 
kodowaną w kodzie 1 z n.

 

 

Przykład dekodera ‘42

 

 

 

 

 

   Transkoderami nazywamy układy 

zmieniające jeden kod na inny, z 
których żaden nie jest kodem typu 1 z 
n. 

   Najczęściej stosowanym transkoderem 

jest układ ’47 zamieniający kod BCD 
8421 na kod wskaźnika 
siedmiosegmentowego. 

 

 

 

                             Opracował: Łukasz 

Siedlecki