background image

Historia zakładania osnowy poziomej 

w Polsce

• Triangulacja jako metoda pomiaru.

• Willebrordus Snellius – Snell van Royen 

(1580-1626). Triangulacja rok 1615.

• W roku 1670 francuski duchowny Picard 

dokonał z inicjatywy powstałej w 1966 
Francuskiej Akademii Nauk pomiarów 
południka paryskiego (R = 6275 km vs 
6371 km). Picard pierwszy zastosował 
krzyż kresek do celowania w lunecie 
instrumentu.

background image

1.Projekt triangulacji w Polsce – 1791 Tadeusz 
Czacki 
i Jan Śniadecki – „Plan mapy generalnej” 
przedstawiony Komisji Skarbowej.
2.Sieć Kieleckiego Okręgu Górniczego – 
Wojciech Niemyski 1829-1835 – 300 trójkątów; 
punkt początkowy na Łysicy.
3.Ministerstwo Robót Publicznych we 
współpracy z WIG: rozpoczęcie pomiarów 
triangulacyjnych:

     punkt przyłożenia Borowa Góra k/Warszawy
     (obserwatorium Astronomiczne), elipsoida 
Bessela (1846)
     łańcuchy trójkątów –w każdym para punktów 
Laplace’a 
     i pomiar bazy metodą rozwinięcia, łańcuch 
łączony 
     w wieniec.

background image

Sieć triangulacyjna

Punkt 
Laplace’a

Azymut boku

Układ 
centraln
y

Punkty I 
klasy

Rozwinięcie 
bazowe

Punkt 
Laplace’
a

background image

Błąd pomiaru kąta w sieciach 

triangulacyjnych

 

Wzór Ferrero:

   [ f f ]

m

α

 = ±

                3n

gdzie:

f –  odchyłka zamknięć trójkątów 

pomniejszona
                 o nadmiar sferyczny

n – liczba trójkątów w sieci

background image

Łańcuch triangulacyjny podwójny

background image

Wieniec triangulacji

background image

Prace w okresie 1925-1939

Pełne pokrycie siecią triangulacyjną 
terenów 
na wschód od południka 24,

wieńce: Warszawa-Grodno, Lublin.

Sieć Warszawa-Toruń z nawiązaniem do 
triangulacji niemieckiej.

Sieć Kraków-Śląsk:
pomiar 13 rozwinięć bazowych z punktami 
Laplace’a.

Zakończenie prac przewidziano na 1943 
rok.

background image

Sieć astronomiczno-geodezyjna SAG

1.Prace triangulacyjne po wojnie - projekt podstawowej sieci 
poziomej 
aż do zagęszczenia punktami co 2-3 km (1948),

-         założenie nowych podwójnych łańcuchów triangulacyjnych,
-         uzupełnienie sieci istniejących,
-         połączenie obu w/w konstrukcji w jedną całość (długości 
boków ok. 25 km),
-         założenie nowej sieci wypełniającej (SW).
 

2.Pomiar sieci:

-         elipsoida Krasowskiego (1940),
-         w 1954 r. przyjęto nazwę Sieć Astronomiczno-Geodezyjna 
(SAG),
-         pomiar zakończono w 1955 r.,
-         połączono 18 różnych rodzajów sieci (388 punktów SAG, 5937 
punktów SW, 
       55 punktów Laplace’a – stan na 1986 r.),
-         zakładano równocześnie sieć wypełniającą (SW) – długości 
boków ok. 7 km
-         częściowo zakładano punkty sieci zagęszczającej (metoda 
wcięć)
-         zakładano ciągi poligonizacji precyzyjnej I i II klasy wzdłuż 
linii 
       i szlaków kolejowych.
 

background image

Sieć astronomiczno-geodezyjna 

SAG

3. Wyrównanie SW – lata 1958-1963 – 6000 punktów w 

65 grupach.

4. Zmodernizowana podstawowa osnowa kraju:

           -   wzmocnienie sieci przez pomiar dalmierzami,

           -   1 punkt na 60 km

2

.

5. Ponowne wyrównanie bez podziału na grupy w 

CIGiK – minikomputer NOVA (1966):

           -    SAG, SW i 72 punkty sieci zagranicznych,

           -   48 312 kątów w sieci SW, 4302 kierunków w SAG, 

        55 azymutów   Laplace’a, 163 długości,

           -   otrzymano współrzędne B, L na elipsoidzie 

Krasowskiego

           -   błędy pomiaru kąta w sieciach SAG i SW, wzór 

Ferrero.

Wprowadzono podział osnowy na podstawową, 
szczegółową 
i pomiarową – instrukcja (O-1).

background image
background image

Triangulacja państwowa i lokalna

(wg instrukcji O-1 i G-1)

Sieci triangulacji państwowej

Klasa 

triangulacji

(klasa wg O-1)

Dopuszczalny 

błąd kąta po 

wyrównaniu    

     m

o

 ( ″ )

Minimalna 

długość boku  

(km)

1 (I klasa)

1.0

25

2 (I klasa)

1.2

7

3 (II klasa)

1.7

5

4 (II klasa)

2.2

2

Sieci triangulacji lokalnego znaczenia

Klasa 

triangulacji

(klasa wg O-1)

Błąd średni m

p

 

wyznaczenia 

punktu (m)

Minimalna 

długość boku  

(km)

I (II klasa)

0.05

2.5

II (II klasa)

0.07

III (III klasa)

0.12

IV (pomiarowa

0.25

background image

Triangulacja 
państwowa 
(wg instrukcji O-1 i G-
1)

1. Założone na terenie kraju sieci triangulacyjne: 

a) sieć triangulacji głównej astronomiczno-geodezyjna),

b) sieć triangulacji wypełniającej,

c) sieć triangulacji zagęszczającej,

d) dawne sieci triangulacyjne od I do V rzędu włącznie 
oraz

e) sieci lokalne

Wnioski z tabeli – nie wszystkie punkty 
triangulacyjne weszły do osnowy 
podstawowej I klasy – decyduje błąd 
długości boku po wyrównaniu: m

d

 < 5 

mm/km

background image

Pozioma osnowa geodezyjna
Instrukcje i wytyczne 

Instrukcje i wytyczne techniczne obowiązujące na 

podstawie rozporządzenia Ministra Spraw 

Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 

r. w sprawie standardów technicznych dotyczących 

geodezji, kartografii oraz krajowego systemu 

informacji o terenie (Dz. U. Nr 30, poz. 297).
G-1    Pozioma osnowa geodezyjna (z 1979 r., 

ze zmianą 

           z 1983 r.)  czwarte 1986 

G-1.5 Szczegółowa osnowa pozioma. 

Projektowanie, pomiar 

          i opracowanie wyników. Wyd.drugie 

1990 
G-1.9 Katalog znaków geodezyjnych oraz 

zasady

           stabilizacji punktów. Wyd. pierwsze 

1984 

background image

Pozioma osnowa geodezyjna
Instrukcje i wytyczne c.d.

Instrukcje techniczne wydane drukiem, 
przygotowane jako załączniki do projektu 
rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i 
Budownictwa zmieniającego rozporządzenie 
w sprawie standardów technicznych dotyczących 
geodezji, kartografii i krajowego systemu informacji 
o terenie.
G-2 Szczegółowa pozioma i wysokościowa 
osnowa geodezyjna i przeliczenia 
współrzędnych między układami. 
G-1.10 Formuły odwzorowawcze i parametry 
układów współrzędnych. wyd. II zm. 2001   
Uwagi: Z programem TRANSPOL na CD-ROM
G-2.5 Szczegółowa pozioma i wysokościowa 
osnowa geodezyjna. Projektowanie, pomiar i 
opracowanie wyników. Wyd.I 2002

background image

Klasyfikacja punktów osnowy poziomej 
według G-2

§ 9

Poziomą osnowę geodezyjną (z wyłączeniem osnowy 
pomiarowej) dzieli się na trzy klasy oznaczone cyframi 
rzymskimi.

1) Punkty osnowy podstawowej zalicza się do I klasy, a 
punkty osnowy  szczegółowej do II i III klasy.

2) Punkty wyznaczone przy użyciu systemów 
satelitarnych 
w danej klasie wyróżnia się indeksem .S. (IS, IIS, IIIS).

3) Do punktów klasy IS zalicza się punkty sieci POLREF 

i punkty zagęszczenia sieci EVRF.

background image

Klasyfikacja punktów osnowy poziomej według 
G-2

§ 10

Dokładność lokalną położenia punktów szczegółowej 
osnowy poziomej ocenia się na podstawie błędów 
położenia punktów 
po wyrównaniu:

*) Dla sieci, w których punktami nawiązania są 
punkty klasy I i IIS

background image
background image

Koncepcja sieci II klasy - modyfikacja 

sieci triangulacyjnej

background image

Koncepcja sieci kątowo-liniowej II klasy

punkty 
nawiązania I 
klasy

Usunięto środki 
układów centralnych, 
zamiast wszystkich 
kątów w trójkącie na 
każdym stanowisku 
mierzy się kąty 
i długości boków
 

punkty 

II klasy

background image

Własności osnowy II klasy 

zakładanej klasycznie

• Dawna triangulacja (j.w.)
• Sieci kątowo-liniowe:

Długość elementu 

w sieci

Średnie błędy pomiaru

kąta

długości boku

0,5 - 2 km

2 - 4 km
4 - 8 km

   4" /12

cc

/

2,5" /8

cc

/

1,5" /5

cc

/

2 · 10

-5

1,2 · 10

-5

8 · 10

-6

background image

Osnowa I i II klasy

województwa 

łódzkiego

background image

miasto

Łódź

background image

Osnowa 

powiatu

wieluńskiego

background image

Osnowa 

powiatu 

rzeszowskiego


Document Outline