Rodzina
dysfunkcyjna
Rodzina
dysfunkcyjna
Rodzina
Rodzina to grupa osób, które
wzajemnie na siebie oddziaływują
stanowi system, którego elementy
(członkowie rodziny) są wzajemnie
ze sobą powiązane.
Rodzina
spełnia efektywnie swoje funkcje
tzn. stwarza warunki rozwoju
indywidualnego poszczególnych
członków i – w miarę możliwości –
zaspokaja ich potrzeby.
Wyróżnia się następujące typy
rodzin (kryterium stopnia
zagrożenia):
rodzina wzorowa
rodzina normalna
rodzina jeszcze wydolna
rodzina niewydolna
rodzina patologiczna
Rodzina dysfunkcyjna
Rodzina
dysfunkcjonalna jest stworzona
przez dysfunkcjonalne małżeństwo,takie
małżeństwa zaś tworzą dysfunkcjonalne
osoby, które odnajdują się wzajemnie i żenią
ze sobą. Jednym z tragicznych faktów jest to,
że osoby dysfunkcjonalne prawie zawsze
znajdują inną osobę, która działa albo na tym
samym, albo na większym poziomie dysfunkcji
(I. Bradshaw, Zrozumieć rodzinę).
Przyczyną
dysfunkcjonalności rodziny
są najczęściej zjawiska patologii
i dewiacji społecznej: przestępczość,
alkoholizm, narkomania, zaburzenia
psychiczne, rozbicie rodziny,
patologiczne zachowania rodziców
(np.: przemoc wobec dziecka).
Przyczyny trudności
w realizacji niektórych funkcji
rodziny:
bezrobocie, bezdomność, ubóstwo,
nietolerancja, wadliwy system
oddziaływań wychowawczych.
Dysfunkcję rodziny
można podzielić ze względu za
zachowanie rodzica (które determinuje
działanie całego układu, wymuszając
specyficzny sposób jego
funkcjonowanie):
- zachowania kompulsywne (uzależnienia,
natręctwa)
- przemoc fizyczna
- przemoc emocjonalna
Dysfunkcja oznacza:
zaburzenia komunikacyjne;
zaburzenia strukturalne;
zaburzenia własnych granic;
zaburzenie
granic
między
poszczególnymi osobami rodziny;
stosowania
destrukcyjnych
mechanizmów.
Dysfunkcyjność całkowita
oznacza, że występuje kompletne
niepowodzenie w realizacji zadań
rodziny i zastępują ją w tym inne
osoby, instytucje.
Dysfunkcja częściowa
dotyczy trudności w realizacji
niektórych jej funkcji np. :
wychowawczej, emocjonalnej,
rekreacyjnej.
Rodzina dysfunkcyjna
Jest zamknięta, zakłamana
(chroni „tajemnicę rodzinną”),
panuje w niej zaburzona
komunikacja
i zamieszanie co pełnienia do ról.
Trzy podstawowe zasady
rodziny dysfunkcyjnej:
Nie mówić
Nie ufać
Nie odczuwać
Cechy charakterystyczne
rodziny dysfunkcyjnej:
kontrola (służy obronie przed przeżywaniem
uczucia wstydu);
perfekcjonizm (maskowanie własnego
poczucia bycia gorszym, - służy unikaniu
konfrontowania się z realnym obrazem siebie
i przeżywaniem uczuć, stałe porównywanie
się z innymi);
oskarżenie (służy ukrywaniu wstydu, pozwala
przerzucić przykre emocje na innych ludzi,
daje poczucie ulgi, chroni przed konfrontacją
ze swoimi potrzebami, pozwala odzyskać
iluzję)
Cechy charakterystyczne
rodziny dysfunkcyjnej (c.d.):
zaprzeczenie (służy negowaniu własnych
uczuć, dążeń i wyobrażeń);
milczenie ( fundamentalna zasada tematu
tabu, pogłębia izolację rodziny);
iluzja ( służy tworzeniu mitów);
niedokończenie (niepodejmowanie decyzji
co dalej);
brak
zaufania
(wzmacnia
potrzebę
samowystarczalności).
Zaburzone funkcjonowanie
jednego
z członków rodziny uderza w cały
system, a zwłaszcza w dziecko
(w dzieci) jako najsłabsze ogniwo.
Dziecko w rodzinie
dysfunkcyjnej
doświadcza:
życie w ciągłym stresie i napięciu
spowodowanym chroniczną
niestabilnością sytuacji, izolacji
społecznej rodziny, zamiany ról
w obrębie rodziny.
Dziecko w rodzinie
dysfunkcyjnej
Dziecko nie ma zaspokojonej
potrzeby bezpieczeństwa, miłości,
akceptacji, szacunku.
Dziecko w rodzinie
dysfunkcyjnej
Nie przekazuje się dziecku
spójnego systemu wartości,
łamie się jego poczucie
godności, zabrania się ujawniać
emocje i myśli.
Pięć obronnych wzorów
funkcjonowania dzieci
z rodzin dysfunkcyjnych:
Bohatera rodzinnego
Kozła ofiarnego
Maskotki
Zagubionego dziecka
Ułatwiacza
Dziecko w rodzinie
dysfunkcyjnej
W dziecku wyzwala się poczucie
wstydu, złość i strach, które są
przenoszone na sposób
funkcjonowania dziecka w innych
środowiskach.
Wsparcie społeczno – socjalne,
pedagogiczne dla rodziny
najbardziej nawet zagrożonej,
dysfunkcjonalnej, jest konieczne
i możliwe pod warunkiem, że zostanie jej
udzielona wszechstronna pomoc i to
w porę, zanim dysfunkcja nie stanie się –
jak często bywa – nieodwracalna.