ELEKTRONICZNA WYMIANA DANYCH EDI

ELEKTRONICZNA

WYMIANA DANYCH

EDI

Literatura:

Parfett M., What is EDI? A Guide to

Electronic Data Interchange, Blackwell

1992

Lange-Sadzińska K., Ziemecka M.,

Przewodnik po EDI, Wydawnictwa UŁ,

Łódź 2000

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Elektroniczna wymiana

danych

(EDI)

to wymiana

ustrukturyzowanych

danych gospodarczych

między

systemami

informatycznymi

partnerów

handlowych

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EDI to automatyczne

generowanie i przekazywanie

komunikatów

elektronicznych między

aplikacjami komputerowymi

za pomocą teletransmisji

według uzgodnionego

standardu.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EDI odnosi się do

zdematerial

zowanego

przetwarzania

(„paperless

processing”)

danych. Dane

ustrukturyzowane to precyzyjna

uznana i zaaprobowana

metoda porządkowania danych.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

strukturyzowane dane

handlowe przekazywane w

postaci

dokumentów

elektronicznych, tj.

faktur,

zamówień. listów

przewozowych, potwierdzeń

zamówień i innych

dokumentów.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Wygląd, struktura i porządek

danych na dokumencie różnią

się. Przyjęte standardy EDI

oznaczają, że różnice te będą

minimalizowane.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EDI – to zespołowy system

wymagający przynajmniej

dwóch partnerów, zwykle o

różnych celach

gospodarczych dla

stworzenia wspólnego

systemu współpracy

gospodarczej.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Różnica między poczta

elektroniczną a EDI

- umowa o wymianie danych miedzy

partnerami

- dane ustrukturyzowane

- funkcjonalne a nie osobiste

skrzynki pocztowe.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Próby nad EDI rozpoczęły się

w latach 60-tych w USA

linie lotnicze, przemysł

samochodowy, służba

zdrowia.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Pierwsze praktyczne zastosowanie

to system LACES na lotnisku

Heathrow w obrocie towarowym,

wczesne lata 70-te. Dalszy rozwój

był możliwy dzięki rewolucji

komputerowej i telekomunikacyjnej.

W dalszym ciągu następował rozwój

horyzontalny w układzie

ran

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Przemysł motoryzacyjny– ODETTE

The

rganisation for Data Exchange

by Tele-Transmission in Europe

1985 Austi

, Rowe, General

Motors

got Talbot, Ford

ELEKTRONICZNA WYMIANA
DANYCH - EDI



Cel

ułatwienie wymiany

danych handlowych w przemyśle

motoryzacyjnym w Europie



Koncentracja

tworzenie

standardów dla handlowych

wiadomości

faktury,

harmonogramy

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Łączy

producentów

pojazdów i części zamiennych

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

TOWARY KONSUMPCYJNE –

TRADACOMS

Wymiana danych mi

dzy detalistami

(high street) a ich dostawcami

Marks & Spencer,

WH Smith, Tesco.

Rutynowy sposób

prowadzenia handlu

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI



Obsługiwani przez AT&T Easy link



Wymiana

zamówień,

faktur i informacji o zapasach



szybka reakcja na zmieniający sie

popyt

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

PORTY

CP80

500 użytkowników firmy z

obsługi portowej

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

LOTNISKA

LACES – cła na lotnisku Heathrow

zastąpiony przez ACP80, a

następnie przez ACP

ACP80

dokumenty

zwolnienia

celne

, sterowanie

zapasami

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

ELEKTRONIKA

EDIFICE - Electronic Data

Inter

change

for Companies with

Interest in Computing and

Electronics - od 1986.

Użytkownicy EDI między

produc

entami

komput

erów

elektronicznymi dostawcami części

wymiana dokumentów

faktury, zamówienia.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

STANDARDY EDI

Odnosz



standaryzowanych sposobów

opisywania

podstawowych

składników

dokumentów

handlowych

występujących

jako

jednostki, elementy danych (numer

artykuł

nazwa-firmy

, cena

jednostkowa, ulica, kod

pocztowy

etc.)

ELEKTRONICZNA WYMIANA
DANYCH - EDI



grupowania i

prezentowania tych

jednostek w postaci

komunikatów i informacji

handlowych (faktury,

zamówienia..)

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Nie są to zatem protokoły

komunikacyjne. Wszystkie

standardy EDI rozwinięte dotąd

następowały wg wspólnej logicznej

struktury, która może być

traktowana jako

model

referencyjny.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

SKŁADNIKI MODELU

REFERENCYJNEGO W

STANDARDZIE UN/EDIFACT:



Elementy danych



Segment



Komunikat



Grupy funkcjonalne



Wymiana



Reguły składniowe



Zasady (wytyczne) projektowania

komunikatów

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

ELEMENT DANYCH

Niezb

dny jest wspólny słownik

terminów – elementów danych.

Elementy te tworzą słownik aplikacji

–

zastosowania. Przykłady – kod

wyrobu, termin płatności, numer

aktury

, pocztowy kod.

Każdy

element jest związany z polem

danych.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EGMENT

ogiczna grupa elementów danych -

funkcjonalnie powiązane elementy

danych lub złożone elementy danych

np. adres, płatność, opis artykułu i

inne.

Segmenty mogą być powiązane w

słownik segmentów

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

KOMUNIKAT

pecyficzny, konkretny typ dialogu

EDI, utworzony dla opisu

poszczególnych dokumentów, np.

faktura czy zamówienie.

Pełni on

określoną funkcję biznesową między

partnerami handlowymi. Utworzone

są z elementów danych i segmentów.

Komunikaty tworzy się zgodnie z

zasadami projektowania

komunikatów

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

GRUPY FUNKCJONALNE

Jest to g

rupa komunikatów tego

samego typu np. wszystkie

zamówienia dla danej firmy.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

WYMIANA

Zawiera c

ałość komunikatów między

partnerami handlowymi –

komunikaty i grupy funkcjonalne.

Jest to koperta, która zawiera

komunikaty i grupy funkcjonalne.

Koperta zawiera informacje o całości

wymiany.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

REGUŁY SKŁADNIOWE

kreślają gramatykę dialogu EDI,

czyli jak elementy są powiązane dla

logicznego i spójnego

komunikowania si

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI



ZASADY (WYTYCZNE)

PROJEKTOWANIA KOMUNIKATÓW

Pozwalają na spójne,

jednoznaczne i zrozumiałe

porozumiewanie się

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

SKUTKI STOSOWANIA

EDI

-wzrost konkurencyjności

- szybszy cykl handlowy

-szybszy przepływ pieniężny

D.1 D.2 D.3 – D.7
Dzień 4-8

Wprowadzanie Drukuj Komunikacja

Pocztowa

DAY 1

DAY 1 MID DAY DAY
2

Input Electronic
Received

Data

Transfer

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

OPROGRAMOWANIE EDI

Dane są pozyskiwane w postaci

elektronicznej

ustrukturyzowanej

zgodnie z odpowiednim

formatem

Następnie są przekształcone do

standardu formatu dokumentu, po

czym w odpowiedniej postaci

poprzez sieć EDI przesłane do

partnera handlowego.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

OPROGRAMOWANIE ED

Po otrzymanej przez niego

informacji jest ona

dekodowana

uzgodnionego standardu EDI do

postaci używanej w firmie. Dane

mogą być wprowadzane do bazy

danych firmy gotowe do

przetwarzania przez

oprogramowania aplikacyjne.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

OPROGRAMOWANIE EDI

Podstawowe aspekty przy rozpatrywaniu

oprogramowania EDI to:

- pozyskiwanie danych,

- kodowanie dan

ch,

- transmisja danych

- odbiór danych,

- dekodowanie danych,

- wprowadzanie danych.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

OPROGRAMOWANIE EDI

Dwa podstawowe aspekty

oprogramowania EDI to przesyłanie

danych oraz odbiór danych. Przesyłanie

wiąże się z pozyskiwaniem danych i

kodowaniem ich, jak również z interakcją

sieci dla ustalenia sieci transmisji danych,

podczas gdy odbiór danych dotyczy

interakcji w sieci dla otrzymania danych,

dekodowania danych i wprowadzania do

plików firmy.

Zastosowania gospodarcze

Wprowadzanie

danych

Pozyskiwanie

danych

Dekodowanie

danych

Kodowanie

danych

Pozyskiwanie

danych

Kodowanie

danych

Dekodowanie

danych

Wprowadzanie

danych

Sieć

System
A

System
B

Podstawowe
funkcje
oprogramowan
ia EDI

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EDIFACT

Powszechnie uznawanym

standardem jest EDIFACT

opracowany pod auspi

jami ONZ.

Podstawową normą

EDIFACT

są

zasady składni, które dotyczą

poszcz

ególnych

dokumentów.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EDIFACT

Według niej są stopniowo

projektowane i zatwierdzane

struktury komunikatów

elektronicznych będących

odpowiednikami dok

umentów

handlowych, transportowych,

celnych, bankowych itd.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EDIFACT

Norma określa zestawy znaków

seperatory, strukturę i składniki

danych. Dostarcza składniowych

reguł dla łączenia elementów

informacji w segmenty, które są

grupowane w komunikaty.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

EDIFACT

Elementy danych handlowych

zostały zebrane w słoniku zwanym

UNTDED. Komunikat jest terminem

używanym do opisania zbioru

elementów

danych

, które są

transmitowane w celu wykonania

określonych funkcji gospodarczych i

organizacyjnych.

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

Komunikaty EDIFACT podlegają

wielofazowemu procesowi

przygotowania i zatwierdzania, przy

czym każdy komunikat ma

określony status w zależności od

tego w jakim stadium opracowani

znajduje się:

ELEKTRONICZNA WYMIANA

DANYCH - EDI

- status

„0”

to projekt komunikatu

będący w trakcie opracowania

- status

„1”

to zalecany projekt

standardu

- status

„2”

to komunikat

standardowy rekomendowany do

stosowania

Lp.

Standard

Miejsce występowania

ANSI X.12

USA, Kanada i Australia

TRADACOMS, TDI

Wielka Brytania

EDIFACT

Kraje Wspólnoty

Europejskiej

Standardy komunikatów EDI – ujęcie
geograficzne

Lp.

Standard

Miejsce występowania

ODETTE

Przemysł motoryzacyjny

DISH

Transport

CEFIC

Przemysł chemiczny

RINET

Sektor ubezpieczeń

DOCIMEL

Transport kolejowy

SWIFT

Bankowość

EDIFICE

Przemysł elektroniczny

EANCOM

Handel

Standardy związane z grupami
użytkowników

Document Outline