background image

CHOROBY NEREK

PIH

Lek. med. Maciej Boćkowski

Akademia Medyczna w 
Gdańsku

background image

CHOROBY NEREK

background image

CHOROBY NEREK A CIĄŻA

 

1.      Uważa się , że kobieta z przewlekłą chorobą nerek, może donosić 

ciążę, przy stałej kontroli ciśnienia, a wg. niektórych ciąża nie ma 

niekorzystnego wpływu na    istniejącą chorobę nerek.

2.        U  pacjentek  z  przewlekłą  chorobą  nerek  śmiertelność  płodu  jest 

większa  niż  u  zdrowych,  przy  czym  występowanie  większej  ilości 

objawów  (proteinuria,  proteinuria+nadciśnienie)  rokuje  coraz 

gorzej.

         W grupie z białkomoczem do 4 %z białkomoczem+ nadciśnienie 

do

         45 %.

 3.     Częściej występują porody przedwczesne.

background image

CHOROBY NEREK A CIĄŻA

4. Masa płodu koreluje z poziomem białka w osoczu.Ciężka 

hypoproteinemia  często  wiąże  się  z  występowaniem 
wcześniactwa.

5.   Źle rokuje zespół nerczycowy+azotemia.

6. Ze względu na hypogammaglobulinemię częstsze mogą 

być infekcje zwłaszcza  układu mocz.-płciowego.

7.    Niektórzy  badacze  uważają,  że  pacjentki  z  zespołem 

nerczycowym 

są 

predysponowane 

do 

powikłań 

zakrzepowo-zatorowych, zwłaszcza w połogu. 

background image

Przewlekła choroba nerek nie jest już 

bezwzględnym przeciwwskazaniem do 

zajścia w ciążę.

• Prawidłowa czynność nerek lub 

upośledzona w niewielkim stopniu 
(stężenie kreatyniny w osoczu  
≤1.4mg/dl), bez nadciśnienia

• Niewydolność nerek średniego 

stopnia (stężenie kreatyniny w 
osoczu           1.5-3.0 mg/dl)

• Ciężka niewydolność nerek 

(stężenie kreatyniny ≥3mg/dl)

background image

ZMIANY W ORGANIZMIE 

KOBIETY W CIĄŻY

UKŁAD MOCZOWY

• ZMIANY NARZĄDOWE ( progesteron )
          
-poszerzenie wnęki nerki, UKM-ów oraz moczowodów
          -zwiększa się obj. pęcherza nawet do 1000ml
• ZWIĘKSZONY PRZEPŁYW KRWI 30-50%
• ZWIĘKSZONE PRZESĄCZANIE KŁĘBKOWE (50% )
          
-obniżenie progu nerkowego dla glukozy     
• ZWIEKSZONA RESORBCJA WZROTNA SODU I POTASU
          
- dodatni bilans sodu - zwiększenie obj. osocza
          - zwiększone wchłanianie wody w III trymestrze - obrzęki    
             ciążowe

background image

ROZPOZNANIE CHORÓB 

NEREK W CIĄŻY

• Wywiad, badanie fizykalne, badanie moczu 

(mocz zagęszczony-poranny)

• Proteinuria
• Badanie osadu (E; L; wałeczki: szkliste, 

erytrocytowe, ziarniste; ropomocz)

• Przebieg kliniczny
• Badania laboratoryjne (kreatynina, mocznik, 

kw.moczowy, proteinuria, poziom białka w osoczu, 
cholesterol)

• Badania przy zastosowaniu technik obrazowych
• Biopsja nerek
• Proteinuria ortostatyczna

background image

PROTEINURIA 

  

Proteinuria

 - znaczący białkomocz świadczy o zmianie przepuszczalności

   błony podstawnej kłębków dla białek osocza. Stężenie białka w porcji moczu
   nie powinno przekraczać 10-20 mg %. Ciężka proteinuria pow. 2g na dobę
   jest wynikiem pierwotnych chorób kłębków nerkowych. Może to być
   przewlekłe kłębkowe zapalenie nerek, wewnątrzwłośniczkowe stwardnienie
   kłębków nerkowych, SLE, błoniaste zapalenie kłębków nerkowych, nerczycy,
   przekrwienie bierne nerek.
   

Proteinuria dobowa

 - rzeczywista miara procesu chorobowego stała utrata

   białka z  moczem powyżej 0,5g/dobę  wskazuje na organiczne zmiany w
   nerkach.
   

Hematuria 

- należy ustalić skąd pochodzą krwinki. Jeśli z nerek to jest

   zapalenie lub uszkodzenie dotyczące kłębków.

background image

OSAD

średnia  ekskrecja 

erytrocytów

  =  300tyś.  dziennie,  przy  tej  ilości 

rzadko udaje się zobaczyć 1 erytrocyt w polu widzenia mikroskopu.

średnia dzienna 

leukocyturia

 = 600tyś. - 1 mln komórek to równa się 

około

     2 komórki w w.p.w. (u kobiet do 5).
-    

wałeczki

 - normalne wydzielanie = 5tyś. -10tyś. na dobę.

                      Rzadko występują szkliste - nie więcej niż 1 na 15-20 pól      
                      widzenia, a ziarniste lub komórkowe powinny być traktowane
                      podejrzliwie.
Wałeczki nerkowe powstają wyłącznie w obrębie cewek nerkowych, głównie
dalszych.
Wałeczki szkliste są wtrąconym białkiem, pojawiają się u ludzi zdrowych w 

stanach wiodących do białkomoczu czynnościowego.

Wałeczki erytrocytowe są patognomoniczne dla ostrego kłębkowego
     zapalenia nerek. Ich pojawienie się wskazuje na ostry rzut choroby.
Wałeczki ziarniste występują w marskości nerek i zespołach nerczycowych.
-    

ropomocz

 

background image

PRZEBIEG KLINICZNY

-   

epizod hematurii

-   częstomocz
-   długotrwałe moczenie nocne w dzieciństwie
-   nycturia
-   dysuria
- objawy infekcji układu moczowego przed aktywnością 

seksualną 

(prawdopodobna 

pierwotna 

choroba 

nerek).

-  proteinuria  lub  albuminuria  w  badaniu  moczu  w 

przeszłości, nadciśnienie

-    wywiad  rodzinny  (nadciśnienie  tętnicze,  cukrzyca, 

dna, choroby nerek).

background image

Czynniki sprzyjające

• Zastój moczu
• Ciążowa glikozuria
• Zmiany ciążowe w obrębie układu 

moczowego (progesteron, 
mechaniczne)

• Zmiany w składzie chemicznym moczu 

(podwyższenie pH, podwyższenie 
stężenia estrogenów w moczu)

background image

Choroby układu 

moczowego

• Zakażenia dróg moczowych

– Bakteriomocz bezobjawowy
– Ostre zapalenie pęcherza moczowego
– Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek

• Przewlekłe choroby nerek

– Przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek
– Zespół nerczycowy
– Toczeń nerkowy
– Przewlekła niewydolność nerek
– Kamica moczowa

• Ostre schorzenia układu moczowego

– Ostra niewydolność nerek

background image

Bekteriomocz 

 
               

posiewy                                   moczu

----------------------------------------------------------------------------------------

-

             wskazane                                                   

konieczne

 
- u każdej ciężarnej                                   -  przy z.n.m. w 

wywiadzie

                                                                 - w nadciśnieniu
                                                                 - przy podejrzeniu 

kamicy

background image

Bekteriomocz 

bezobjawowy

• W powtarzanych posiewach moczu stwierdza się 

ten sam gatunek bakterii w mianie przynajmniej 

10ⁿ/ml (n=5)

• Dwukrotne stwierdzenie bakteriurii w podobnym 

mianie daje 90% pewności co do ponownego 

wychodowania tego samego patogenu

• 50% przypadków dotyczy infekcji górnego 

odcinka dróg moczowych

• U 6% kobiet we wczesnej ciąży stwierdza się 

bakteriomocz bezobjawowy (leczymy szczególnie 

gdy cukrzyca)

• Objawowe zakażenia rozwija się u około 25-40 

nie leczonych kobiet 

background image

Ostre zapalenie pęcherza 

moczowego

• Objawy

– Częste bolesne oddawanie moczu
– Ból w okolicy nadłonowej
– Nagłomocz

• Patogen

 

– E.coli, paciorkowce ß-hemolizujace

• Leczenie (5 dni)

– Amoksycylina
– Nitrofurantoina
– Augmentin

background image

Ostre kłębkowe zapalenie 

nerek

• 1/1000 ciąż w Polsce

• Rokowanie dla ciąży niepomyślne (strata płodu: śmierć płodu, 

poronienie, poród przedwczesny)

• U 2/3 pacjentek oprócz białkomoczu i erytrocyturii nadciśnienie 

z RR do 220/120 mm Hg – pogarsza rokowanie co do życia matki

• Dzieci matek chorujących na o.k.z.n nie choruja na nerki 

(kompleks Ant-p/ciało nie przechodzi przez łożysko)

• O.k.z.n trudne do różnicowania ze stanem przedrzucawkowym w 

II trymestrze (mikrohematuria, niski poziom dopełniacza, 

wzrost ASO)

      

background image

Przewlekłe zapalenie 

kłębków nerkowych

• Poniżej 1% ciężarnych
• Często ciąża powikłana nadciśnieniem, konieczność kończenia 

jej przed 37 tyg. dla ratowania płodu

• Wg.  Michałkiewicza  chore  z  przewlekłym  zapaleniem  kłębków 

nerkowych można podzielić na 3 grupy, na podstawie 3 objawów 
występujących przed ciążą lub w czasie wczesnej ciąży :

a) białkomoczu

b) nadciśnienia

c)retencji azotu pozabiałkowego we krwi

I grupa - wyłącznie białkomocz

II grupa - białkomocz wraz z nadciśnieniem 

III grupa - białkomocz oraz nadciśnienie wraz z retencją azotu.

background image

Ostra niewydolność nerek 

w ciąży)

 

Ostra niewydolność nerek to :

utrata zdolności zagęszczania moczu - izostenuria lub       

hipostenuria

-  ograniczenie  lub  zmniejszenie  nerkowej  sekrecji  jonu   

wodorowego - kwasica metaboliczna

-  zaburzenia  gospodarki  wodno-mineralnej  -  skłonność  do 

przewodnienia, hiperkalienia, hiponatrenia i hipocalcenia

-   retencja produktów białkowej przemiany materii

Powstawanie skąpomoczu lub bezmoczu można wyjaśnić :

zmniejszeniem przesączania kłębkowego i bierną dyfuzją

    zwrotną przesączu  kłębkowego

background image

Ostra niewydolność nerek 

(w ciąży)

Ostra  niewydolność  nerek  występuje  1/5000 

ciąż.

Może  być  pochodzenia  przednerkowego  lub 

nerkowego.  Utrata  10%  krwi  krążącej  to 

zmniejszenie przepływu nerkowego o 25%.

U  kobiet  z  niewydolnością  nerek,  gdy  ta 

rozwija  się  przed  30tyg.  ciąży  i  gdy    faza 

oligurii  (anurii)  trwa  pow.  10  dni,  zawsze 

powinno  się  podejrzewać  obustronną 

martwicę kory.

Ostra niewydolność nerek często występuje 

w ostrym stłuszczeniu wątroby w ciąży 

background image

Ostra niewydolność nerek

 

po porodzie)

Może rozwinąć się zaraz po porodzie w przebiegu :

- wstrząsu krwotocznego
- przedwczesnego odklejenia się łożyska
- rzucawki
- sepsy

Może wystąpić do 2 miesięcy po porodzie.
Charakterystyczne zmiany polegają na
mikroangiopatii zakrzepowej :

zespół poporodowej hemolitycznej niewydolności nerek

background image

Ostra niewydolność nerek

 

po porodzie)

Objawy poprzedzające

 (zwiastunowe) to : wymioty, 

biegunka, objawy grypopodobne.

Objawy 

następujące

 

oliguria, 

hematuria, 

proteinuria.

Towarzyszy zwykle temu 

hemolityczna anemia

 ze 

zmianami typu mikroangiopatii z anizocytozą i 

schizocytozą .

 Zmiany laboratoryjne

 to : hiperbilirubinemia 

(wzrost bilirubiny pośredniej), hemoglobinemia, 

retikulocytoza, trombocytopenia, objawy DIC 

(śmiertelność około 60%). 

background image

Układowy toczeń trzewny

W ciąży jest to zagrożenie 

nefropatią toczniową i 

zaostrzeniem choroby

. Jeżeli są dowody remisji 

klinicznej  SLE  przynajmniej  na  6  miesięcy 

przed zajściem w ciążę to rokowanie jest tylko 

nieznacznie  gorsze  niż  w  normalnej  populacji. 

U  30%  pacjentek  ,  u  których  wystąpiło 

zaostrzenie SLE, pogorszenie wystąpiło tylko u 

10%,  a  większość  wraca  do  normy  po 

porodzie. Nie ma dowodów , że glikokortykoidy 

lub  leki  immunosupresyjne  stosowane  ,  u 

ciężarnych z SLE zaburzają rozwój płodu.

background image

Gruźlica nerek

Jeżeli  gruźlica  tylko  w  wywiedzie  to 

możliwy 

pomyślny przebieg ciąży

 . 

przypadku 

gdy 

procesowi 

chorobowemu 

towarzyszy 

azotemia to ciąża jest 

 

 

 

p-wskazana

następuje 

pogorszenie procesu gruźliczego

background image

Nerki torbielowate

Zwykle  początek  objawów  najczęściej  około  41 

r.  życia.Jeżeli  nie  ma  azotemii  i  nadciśnienia 
to  nie  ma  ryzyka  w  ciąży.  Jeżeli  te  elementy 
są 

obecne 

to 

może 

wystąpić 

stan 

przedrzucawkowy  i  wzrasta  śmiertelność 
okołoporodowa.

Ponieważ  torbielowatość  nerek  dziedziczy  się 

autosomalnie; występuje w dużych rodzinach 
w  50%  .  Dla  ograniczenia  ryzyka  wskazane 
badanie  prenatalne.  Około  20%  pacjentek  z 
torbielowatością 

nerek 

ma 

tętniaki 

wewnątrzczaszkowe.

background image

Nefropatia cukrzycowa

Glukoza  ulega  aktywnej  całkowitej  reabsorbcji  zwrotnej  gdy  jej 

stężenie w surowicy krwi nie przekracza 180 mg%.

Charakterystyczne zmiany hist. pat. to : glomerulosclerosis diffusa 

et  nodularis,  a  zmiany  naczyniowe  to:  miażdżyca,  szkliwienie, 
pogrubienie błony podstawnej, i proliferacja mezangium.

-    zwykle współistnieje nadciśnienie czasami występuje retinopatia

-  w  badaniach  laboratoryjnych  stwierdza  się:  dużego  stopnia 

proteinurię,  azotemię    i  bakteriurię.  Ta  ostatnia  predysponuje  do 
zapalenia odmiedniczkowego nerek i  kwasicy ketonowej.

-  

objęcie procesem chorobowym nerek w ciąży u cukrzyczek nie jest 

samo przez się  czynnikiem pogarszającym rokowanie ciąży.

 

background image

Kamica nerkowa

• 1/1150 ciąż

• Interwencja chirurgiczna tylko w przypadku 

nagłego zaklinowania się kamienie w 

moczowodzie

• Kontrola nawracających infekcji dróg 

moczowych

• Odkażanie moczu i forsowna diureza

background image

Hemodializa w ciąży

Wskazaniami do hemodializy są:

-  stężenie  azotu  mocznika  150-190  mg

%

- stężenie potasu we krwi  7 mg/l
- stężenie dwuwęglanów  12 mg/l
- pogarszanie się stanu klinicznego

background image

Choroba nerek a 

aborcja

1. 

upośledzonej 

czynności 

nerek 

(zmniejszenie 

przesączania  kłębkowego 

50ml/min.,  zdolności 

zagęszczania moczu  1,016 ).

2.   progresji procesu nerkowego
3.    aktywności  procesu  :  białkomocz    1,0g/24  godz.  , 

bogaty  osad  moczu  (wałeczki  zwłaszcza  ziarniste, 
krwinki czerwone ) lub zmiany dowodzące czynnego   
zakażenia.

Dodatkowym czynnikiem klinicznie bardzo ważnym jest 
        RR.  Zapowiada  to  niepomyślny  przebieg  ciąży, 

szczególnie  przy  wartościach  wyższych  aniżeli   
180/110 mmHg.

background image

Wpływ chorób nerek na 

jajo płodowe

- hypotrofa płodu
- małowodzie
- duży odsetek porodów przedwczesnych
- zmiany 

ogniskowe, 

naczyniowe 

 

włókniste 

   w łożysku
– obumieranie  wewnątrzmaciczne płodów 
   w ostatnich 4 - 6 tyg. ciąży.

background image

PIH

background image

NADCIŚNIENIE

  

nadciśnienie indukowane ciążą (PIH) 

jest przyczyną wysokiej śmiertelności 

okołoporodowej matek i noworodków 

(8-10% ciąż) !!!

background image

NADCIŚNIENIE

  

wartośći referencyjne RR są tekie same jak u pacjentów 

nieciężarnych i wynoszą poniżej 140/90 mmHg

wzrost ryzyka powikłań dla płodu rośnie, gdy DBP wynosi 

90-100 mmHg i wyżej

ciężarne z DBP >= 90 mmHg mierzonym w III trymestrze 

ciąży znajdują się w grupie niskiego ryzyka powikłań

nadciśnienie samoistne, stan przedrzucawkowy oraz 

nałożony stan przedrzucawkowy istotnie zwiększają 

ryzyko wcześniactwa płodu i śmierci wewnątrzmacicznej

pomiar ciśnienia krwi: prawie ramię na wysokości 

serca, V ton Korotkoffa, powtórzenie pomiaru po 2 

godzinach w przypadkach wątpliwych

background image

PROTEINURIA

  

nie powinna przekraczać 300mg/dobę w zbiórce moczu

wartości do 300 mg/dobę są fizjologicznym stanem 

zwanym mikroalbuminurią ciężarnych i wynikają z 

rozszerzenia tt. nerkowych i          GFR

albuminy (białko warunkujące prawidłowe ciśnienie 

onkotyczne) stanowią 55% białka całkowitego

izolowany białkomocz stanowi niezależny czynnik 

ryzyka okołoporodowej śmierci płodu i śmierci 

wewnątrzmacicznej 

w połączeniu z nadciśnieniem tętniczym wydatnie 

zwiększa ryzyko powikłań u płodu (CVA), wcześniactwa 

oraz wewnątrzmacicznej śmierci płodu (straty ciąż w II 

i III trymestrze ciąży)

background image

PROTEINURIA

  

w stanie przedrzucawkowym (PET) białkomocz 

spowodowany jest patognomoniczymi zmianami 

w kłębuszkach nerkowych

ryzyko dla płodu i matki jest znacznie 

wyższe w przypadku PET niż 

wystąpienia nadciśnienia tętniczego 

bez istniejącego białkomoczu (PIH)

przypadki śmierci okołoporodowej matek prawie 

zawsze związane są z wystąpieniem stanu 

przedrzucawkowego/rzucawki, niż PIH

background image

OBRZĘKI

  

są stanem fizjologicznym zwiększonej przepuszczalności 

naczyń w ciąży

około 60-80% ciąż obrzęki stwierdzane są na goleniach i 

dłoniach, a ich obecność nie wiążę się z niekorzystnym ich 

przebiegiem

wystąpienie obrzęków nie wiąże się ze zwiększonym 

ryzykiem powstania nadciśnienia tętniczego (PIH),

nie znaleziono zależności pomiędzy występowaniem 

obrzęków, a zwiększonym ryzykiem powikłań u matek i 

noworodków

w około 15-40 % stanów przedrzucawkowych/rzucawki ich 

wystąpienie nie wiąże się z istniejącymi obrzękami 

„patologiczne obrzęki” wikłają ok. 80% ciąż powikłanych 

PIH (zwiększona przepuszczalność kłębuszków 

nerkowych, w mniejszym stopniu naczyń krwionośnych)

background image

KLASYFIKACJA

Najstarsza klasyfikacja Organizacji Gestozy z 1962 roku oceniająca tzw. Indeks gestozy jako nasilenie procesu 
chorobowego. Opiera się głównie na obrzękach jako zasadniczym patognomonicznym objawie procesu.

INDEKS GESTOZY:

• 1-3 

łagodna gestoza

• 4-6

umiarkowana gestoza

• 7-9 

ciężka gestoza

background image

KLASYFIKACJA

Modyfikacja podziału zaproponowanego przez 

ACOG w 1990 roku dokonana przez Grupę 

Roboczą ds. Nadciśnienia Tętniczego w Ciąży przy 

Narodowych Instytucie Zdrowia USA  w 2000 r.

nadciśnienie przewlekłe
preeklampsja-eklampsja
stan przedrzucawkowy nałożony na 
przewlekłe nadciśnienie
nadciśnienie ciążowe

nadciśnienie przmijające w ciąży (ang. „transient 
hypertension”)  sytuacja w której nie stwierdza się stanu 
przedrzucawkowego w  chwili porodu oraz ciśnienie 
tętnicze powraca do stanu 

prawidłowego w 12 tygodni 

po porodzie
przewlekłe nadciśnienie – gdy wysokie ciśnienie tętnicze 
utrzymuje się powyżej 12 tygodni.

background image

PREECLAMPSIA (PET)

  

WSPÓŁISTNIENIE NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO 

DBP>90  MMHG ZE ZNAMIENNYM 

BIAŁKOMOCZEM U PIERWIASTEK W PRZYPADKU 

GDY WE WCZEŚNIEJSZEJ HISTORII PACJENTKI 

BRAK JEST WZMIANEK O ISTNIENIU 

NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO SAMOISTNEGO

• ukszkodzenie kłębków nerkowych i ich przerost

• uszkodzenie pętli Henlego

• skurcz tętniczek doprowadzających kłębków nerkowych

zmiany są odwracalne !!!

nawrót PET występuje w ok.. 40-50% w kolejnej ciąży i ma 

łagodniejszy przebieg 

 

kilkukrotny wzrost ryzyka wystąpienia HA w późniejszym życiu.

background image

PREECLAMPISA

NASILONA ŁAGODNA

KRYTERIA:

SBP>160 mmHg, DBP>110 mmHg
Białkomocz > 5g/dl 
Małopłytkowość <100.000/ml
Podwyższone poz. enzymów wątrobowych (AST,ALT)
Objawy neurologiczne (zab. świadomości, fotopsje)
Ból głowy (gł. ok. potylicznej)
Ból w nadbrzuszu (obj. krwiaka podtorebkowego)
Oliguria (pon. 400 ml. w  dobowej zbórce moczu)
Obrzęk płuc

background image

RZUCAWKA (ECLAMPSIA)

  

WYSTĄPIENIE DRGAWEK I ŚPIĄCZKI 

NIEZWIĄZANE Z ZABURZENIAMI W  CUN 

POJAWIAJĄCE SIĘ PODCZAS CIĄŻY LUB W 

OKRESIE POŁOGU U PACJENTEK Z 

OBJAWAMI STANU PRZEDRZUCAWKOWEGO 

ryzyko wystąpienia ataku rzucawki szacuje się na 
1/110-1/3450 

predysponowane są nieródki oraz pacjentki z 

ciążą mnogą

najostrzejsze formy stanu 

przedrzucawkowego rzadko wikła atak 

rzucawki
drgawki mogą nastąpić w przebiegu łagodnej 

formy choroby

background image

ECLAMPSIA

  

preferowanym rozwiązaniem ciąży 

powinna być droga pochwowa porodu po 

wyrównaniu stanu ogólnego ciężarnej 

cięcie cesarskie wykonywane jest gdy stan 

ogólny pacjentki nie poprawia się w toku 

podjętego leczenia

POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU RZUCAWKI 

TERAPIA P/DRGAWKOWA 

 20 % rozt. siarczanu magnezu (MgSO4)

Bolus

6g i.v. w  20 min.

Dawka podtrzymująca

: 2-3 g/h i.v.

 Relanium 10 mg i.v. w wolnej infuzji

background image

ETIOPATOLOGIA  PIH

   ETIOLOGIA I PATOFIZJOLOGIA NADCIŚNIENIA 

INDUKOWANEGO CIĄŻĄ ORAZ STANU 

PRZEDRZUCAWKOWEGO POZOSTAJE NIE DO KOŃCA 

POZNANA. OBJAWY UTRZUMUJĄ SIĘ TAK DŁUGO JAK 

DŁUGO POZOSTAJE W MACICY ŻYWE JAJO PŁODOWE 

LUB PŁÓD ORAZ AKTYWNE TKANKI ŁOŻYSKOWE. 

background image

ETIOPATOLOGIA  PIH

  

Nieprawidłowa, matczyna odpowiedź 

immunologiczna 

(komórkowa i 

humoralna) organizmu na 

prezentowane przez płód 

ojcowskie 

antygeny !!!

 powoduje zaburzeniu w 

prawidłowym tworzeniu trofoblastu i 

jego penetracji w tt. spiralne. 
Skutkuje to 

niedokrwieniem

 łożyska i 

jego postępującą 

niewydolnością 

co 

odbija się na rozwijającym się płodzie 

powodując: 
zaburzenie wewnątrzmacicznego 

wzrastania płodu 

(IUGR),

postępującą niewydolność krążenia 

płodowego i  płodowo-matczynego

background image

ETIOPATOLOGIA  PIH

  

Uszkodzenie śródbłonka powoduje:

mikrozatorowość naczyń

 (w ostrej fazie 

choroby niewydolność wielonarządową) 
oraz 
wzrost aktywności czynników 

presyjnych 

(powodujących skurcz naczyń 
krwionośnych – TXA2) i ich przewagę nad 
czynnikami 

wazodylatacyjnymi

 (NO, PGI2, 

prostacykliny). 

Prowadzi to do rozwoju 

nadciśnienia 

tętniczego (PIH) i stanu 
przedrzucawkowego (PET)

background image

ETIOPATOLOGIA  PIH

  

 Obkurczenie doprowadzających tt. 

nerkowych (nadciśnienie tt., białkomocz, 

hiperurykemia 

STAN 

PRZEDRZUCAWKOWY

 

!!!

)

 NIEDOKRWIENIE     martwica kom. 

wątrobowych i wylewy śródmiąższowe

• krwiak podtorebkowy wątroby z 

krwawieniem do j. otrzewnowej (zmiany 

znajdywane w trakcie sekcji)

• microangiopatia (złogi fibryny,    AT III)
• DIC      odklejenie łożyska

HELLP syndrome

 (hemolisis, elevated liver 

enzymes, low platalet count),

AFLP

 (Acute Fatty Liver of Pregnancy)

background image

ETIOPATOLOGIA  PIH

  

CZYNNIKI RYZYKA PET/PIH

NIERÓDKI

ZAŚNIAD GRONIASTY

CIĄŻA MNOGA

PET/RZUCAWKA W WYWIADZIE

,

background image

ETIOPATOLOGIA  PIH

  

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK

OBRZĘK NIEIMMUNOLOGICZNY 

PŁODU

AFROAMERYKANKI

UWARUNKOWANIA RODZINNE

UWARUNKOWANIA GENETYCZNE

,

background image

MATERNAL ASSESSMENT OF 

PIH/PET

  

OCENA KLINICZNA 

CIĘŻARNYCH

JAKO ŻE OKOŁO 50% STANÓW 

PRZEDRZUCAWKOWYCH/ATAKÓW 

RZUCAWKI POJAWIA SIĘ 

POMIĘDZY 23-25 HBD U 

PACJENTEK Z GRUP RYZYKA 

WIZYTY PRENATALNE W POR. K 

POWINNY ODBYWAĆ SIĘ W 

TYGODNIOWYCH ODSTĘPACH 

POMIĘDZY 22-26 TYG. TRWANIA 

CIĄŻY

background image

MATERNAL ASSESSMENT OF 

PIH/PET

  

OCENA HEMODYNAMIKI

WZROST CIŚNIENIA TĘTNICZEGO W CIĄŻY 

POWIKŁANEJ PIH/PET WYNIKA Z UOGÓLNIONEGO 

SKURCZU DROBNYCH TĘTNICZEK 

WYNIKAJĄCYCH Z AKTYWNOŚĆI CZYNNIKÓW 

PRESYJNYCH NA USZKODZONY ŚRÓDBŁONEK 

NACZYNIOWY

POMIAR CIŚNIENIA TĘTNICZEGO

RR MIERZONE W SIEDZĄCEJ POZYCJI, LUB PÓŁ-

LEŻĄCEJ W PRZYPADKACH WĄTPLIWYCH PO 2 GODZ. 

ODPOCZYNKU

RAMIĘ PRAWE NA WYSOKOŚCI SERCA, ODP. DOBÓR 

MANKIETU

V TON KOROTKOFFA JAKO WYSOKOŚĆ CIŚ. 

ROZKURCZOWEGO

,

background image

MATERNAL ASSESSMENT OF 

PIH/PET

MARKERY BIOCHEMICZNE

HIPERURICEMIA

 (>350µmol/l) związana jest zze 

zwiększoną śmiertelnością płodów i świadczy o 

wciągnięciu nerek w proces chorobowy

podwyższone poziomu kwasu moczowego (2-3x pow. 

normy) są lepszym wskaźnikiem wystąpienia PET niż 

izolowane nadciśnienie tt.

powszechnie używana jako wczesny wskaźnik PET

podwyższone poziomy kw. moczowego w surowicy 

( pow. 2x) obligują do intensywnego nadzoru 

perinatalnego matki i płodu

u większości pacjentów podwyższone poziomy kwasu 

moczowego są wczesnym wskaźnikiem wystąpienia 

późniejszego nadciśnienia tt.

,

background image

MATERNAL ASSESSMENT OF 

PIH/PET

MARKERY BIOCHEMICZNE

BIAŁKOMOCZ

 (>300 mg/ml)  w stanie 

przedrzucawkowym spowodowana jest zwiększoną 

przepuszczalnością kłębków nerkowych co jest wynikiem 

uszkodzenia ich śródbłonka

PET

 uszkodzenie kłębuszka jest kompilacją uszkodzenia 

śródbłonka naczyniowego, skurczu naczyń tętniczych 

dorowadzających, odkładaniem się złogów fibryny, 

aktywacją płytek krwi i lokalnymi zaburzeniami 

krzepnięcia (DIC)

wystąpienie białkomoczu świadczy o nasileniu procesu 

chorobowego i wiąże się ze 

zmniejszoną filtracją kłębkową

 

(klirens kreatyniny)

związany jest z wysoką chorobowością i umieralnością 

płodów oraz zagrożeniem dla matki

w połączeniu z nadciśnieniem tętniczym blisko

 2-krotnie

 

zwiększa ryzyko śmierci wewnątrzmacicznej i 

zahamowanie wzrostu płodu niż czyste nadciśnienie 

indukowane ciążą

,

background image

POWIKŁANIA MATCZYNE

MATCZYNE NASTĘPSTWA NADCIŚNIENIA 

TĘTNICZEGO W CIĄŻY

 WYLEWY DO CUN

ŚLEPOTA POCHODZENIA 

OŚRODKOWEGO

DRGAWKI I UTRATA PRZYTOMNOŚCI

OBRZĘK PŁUC

ODKLEJENIE ŁOŻYSKA I KRWOTOK (2-

3%)

,

background image

POWIKŁANIA MATCZYNE (2)

MATCZYNE NASTĘPSTWA NADCIŚNIENIA 

TĘTNICZEGO W CIĄŻY

 

ZACHŁYSTOWE ZAPALENIE PŁUC

ZESPÓŁ HELLP

KRWAWIENIE

USZKODZENIE NEREK

ZAKRZEPICA ŻYŁ GŁĘBOKICH

,

background image

ZASTOSOWANIE DOPPLER 

USG W OCENIE KRĄZENIA 

MATCZYNO-PŁODOWEGO

Do oceny jakościowej przepływu krwi w 

naczyniach macicznych oraz płodowych 
(MCA, UmA) używane są:

Systolic/diastolic ratio (S/D)

Index oporu (RI): (S/D)/S
Index pulsacji (PI): (S/D)/średnia V

BADANIE DOPPLEROWSKIE JEST DOBRĄ 
METODĄ OCENY DOBROSTANU 
PŁODU !!!

background image

DOPPLER ULTRASOUND 

ASSESSMENT IN PIH/PET

Fizjologiczny 
niskooporowy 
przepływ w t. 
macicznej w 
30 t.c. 

RUA RI=0.47

background image

DOPPLER ULTRASOUND 

ASSESSMENT IN PIH/PET

Wysokooporowy 
przepływ w t. 
macicznej płodu u 
pierwiastki z PET 

RI=0.75 (N≤ 0.58) !
wcięcia 
wczesnorozkurczow
e

background image

POWIKŁANIA U PŁODU 

ZWIĄZANE Z NADCIŚNIENIEM 

CIĄŻOWYM

PIH / PET / RZUCAWKA

GŁÓWNE PRZYCZYNY ZWIĘKSZONEJ 

ŚMIERTELNOŚCI PŁODÓW TO

WCZEŚNIACTWO

IUGR

NOWORODKI Z NISKĄ MASĄ URODZENIOWĄ

ZABURZONY ROZWÓJ PSYCHORUCHOWY

OGRANICZENIE W ROZWOJU UMYSŁOWYM

WYSOKI WSKAŹNIK ZACHOROWALNOŚCI NA EPI

ZABURZENIA OSOBOWOŚCI 

background image

OCENA DOBROSTANU PŁODU

USG W CZASIE RZECZYWISTYM

POTWIERDZENIE ŻYCIA PŁODU I ASP 

 

OCENA WZROSTU PŁODU (SGA, IUGR)

OCENA ILOŚĆI PŁYNU OWODNIOWEGO 

(AFI)

OCENA AKTYWNOŚCI 

WEWNĄTRZMACICZNEJ PŁODU (PROFIL 

BIOFIZYCZNY)

,

background image

WSKAZANIA PŁODOWE DO 

INTENSYWNEGO NADZORU 

PERINATALNEGO

 POTWIERDZONE BADANIEM USG 

ZAHAMOWANIE WZROSTU PŁODU 

(IUGR)

 MAŁOWODZIE/BEZWODZIE

(AFI <5 CM.)

 NIEREAKTYWNY TEST NST

 TEST BIOFIZYCZNY 

< 6

 PKT.

,

background image

WSKAZANIA PŁODOWE DO 

PRZYŚPIESZONEGO 

PORODU

OSIĄGNIĘCIE DOJRZAŁOŚCI PŁUC PŁODU

PRZEDPORODOWE PODANIE STERYDÓW
OCENA DOJRZAŁOŚCI PRZEZ AMNIOPUNKCJĘ (<34 HBD)

NIEREAKTYWNY TEST NST Z MILCZĄCĄ 
OSCYLACJĄ I DECELERACJAMI W ZAPISIE

BRAK POPRAWY W KRĄZENIU PŁODOWO –
ŁOŻYSKOWYM PŁODU (AEDF, RDF) PO LECZENIU

PROFIL BIOFIZYCZNY PŁODU <4 PKT.

,

background image

OCENA DOPPLEROWSKA TĘTNICY 

PĘPOWINOWEJ

Fizjologiczny 
niskooporowy 
przepływ w t. 
pępowinowej płodu

RI=0.52 (N≤ 0.70)
S/D=2,07 (N ≤ 
3,0)

background image

OCENA DOPPLEROWSKA TĘTNICY 

PĘPOWINOWEJ

Patologiczny, 

wysokooporowy 

przepływ w t. 

pępowinowej świadczący 

o niewydolności 

krążenia u płodu

 (duże 

ryzyko śmierci 

wewnątrzmacicznej !!!)

RI=1,00 (N≤ 0.70)
AEDF

Absent End-

Diastolic Frequencies

background image

OCENA KRĄŻENIA MÓZGOWEGO 

U PŁODU Z PIH/PET

„Ułatwienie” 

krążenia 

mózgowego u płodu 

polegające na rozszerzeniu 

naczyń mózgowych i 

redystrybucji krwi krążącej 

jest odpowiedzią na 

zmniejszone ciśnienia 

parcjalne tlenu wskutek 

postępującej niewydolności 

łożyska.
Efekt ten zwany jest 

CENTRALIZACJĄ 

KRĄŻENIA u płodu  jest 

mechanizmem obronnym na 

istniejące niedotlenienie.

MCA RI=0.68
UmA RI ≤ 0.70 (1,00)

background image

LECZENIE NADCIŚNIENIA W CIĄŻY

Zmęczenie, suchość ust
Nie polecany w wys. RR

IUGR 
Hipoglikemia noworodka
Hipoglikemia noworodka

Drżenia włókienkowe 
mm.

Ból głowy, drżenia mm.
IV gdy RR>160/110

Zaakceptowany (I 

rzutu)

niewielkie

Nieznaczne efekty 

uboczne

α-bloker

IV i PO

Zaakceptowany

 (lek I rzutu)

Leki działająca na 
CUN

Methyldopa (Dopegyt)

B-blokery 
(zmniejszają EF)

Atenolol

Metoprolol

Labetalol

Leki działające 
obwodowo

Hydralazine (Nepresol)

SIDE-EFFECTS

BENEFITS

DRUG

background image

LECZENIE NADCIŚNIENIA W CIĄŻY (2)

Ból głowy, tachykardia
Niewydolność krążenia 
płodu
Śmierć wewnątrzmaciczna 
przy wysokich dawkach
Po porodzie – przełom nadc. 
W połogu

ZGON PŁODU

JEDYNIE W POŁOGU !

Hiponatremia, zap. trzustki 
płodu ; tylko w połogu

OBJ. PRZEDAWKOWANIA

ZNIESIENIE O. RZEPKOWY
ZWIOTCZENIE MIĘŚNI
ZATRZYMANIE KRĄŻENIA

PO, TDS
IV, przełom 
nadciśnieniowy

IV (bolus, pompa), 
przełom 
nadciśnieniowy

P/WSKAZANE
P/WSKAZANE

P/WSKAZANE

P/drgawkowo

Profilaktyka 
PET/ECL

Nifedipine, Nitrogliceryna
Diazoxide

Urepidil (Ebrantil)

Inhibitory konwertazy 
ANT

Captopril
Enalapril

Diuretyki

 (Furosemid)

Siarczan magnezu

Hamuje aktywność 
neuronów i rdziała 
relaksacyjnie na 
mięśniówkę naczyń (IV or 
IM)

SIDE-EFFECTS

BENEFITS

DRUG


Document Outline