Slajd 1



Dopiero w XVIII w. odkryto, że „szaleństwo”

jest chorobą i powinno być leczone.



W 1808 r. Reil wprowadził do użycia termin

„psychiatria” (od gr. „psyche” – dusza i

„iatros” – lekarz) na określone dyscypliny

zajmującej się leczeniem chorób duszy.



W 1811 r. powołano w Lipsku pierwszą na

świecie katedrę terapii psychiatrycznej. W ten

sposób powstała nowa dziedzina medycyny,

która do dziś jest przedmiotem sporów i

kontrowersji filozoficznych i moralnych.



We współczesnej psychiatrii nadal są obecne znamiona

myślenia medycznego z XIX w.



Zaburzenia psychiczne – to choroba diagnozowana wg ok..

kryteriów medycznych i poddawana leczeniu jak większość

chorób.



Medyczny model ch. psychicznej obejmuje jako objawy:

zaburzoną ocenę rzeczywistości

- niewydolność w zaspokajaniu własnych potrzeb

- niezdolność do panowania nad własnym zachowaniem.

W latach 60-tych ub. wieku

antypsychiatria [Szasz] – głosiła, że ch. psychiczna jest mitem, a

jej medyczny model to narzędzie, którym psychiatria

posługuje się, aby w imieniu społeczeństwa represjonować te

osoby, które nie podporządkowują się jego wymaganiom.

Nadużywanie psychiatrii

–

definiowane jest

jako świadome wykorzystywanie jej w celach

niemedycznych, zwłaszcza politycznych.

Wykorzystywanie w celach politycznych

psychiatrii polega na:



„

pomocniczym” nadużywaniu ekspertyzy

psychiatrycznej t.j. wnioskowaniu o

niepoczytalności lub poczytalności ograniczonej

bez wykazania obecności przesłanek

psychiatrycznych.

Wykorzystywanie psychiatrii w celach niemedycznych

polega na:



stosowaniu przymusu bezpośredniego wobec natrętnych,

uciążliwych lub kłopotliwych pacjentów dla wygody personelu



stosowanie tzw. „topów elektrycznych” lub bolesnych injekcji

min. w celu usunięcia postawy symulacyjnej lub zniechęcenia

do ucieczki.



ujawnienie informacji z historii choroby lub wystawieniu

zaświadczenia wbrew wyraźnej woli przez pacjenta np. w

celu wykorzystania ich przeciwko niemu [nie chodzi tu o

dokumenty pacjenta potrzebne dla sądu czy prokuratury].



Opieka nad osobami zaburzonymi psychicznie i ich

„represjonowanie” w imieniu „zdrowego” społeczeństwa zmusiła do

wprowadzenia regulacji prawnych w tym zakresie;



W ok. stalinizmu w b. ZSRR wykorzystywano diagnozę

psychiatryczną, przymusową hospitalizację oraz leczenie

neuroleptykami dla „uciszenia” przeciwników politycznych;



każdy pacjent psychiatrów i psychologów jest narażony na

nadużycia (państwo i społeczeństwo);



W latach 70-tych ub. wieku ujawniono 210 przypadków internowania

z powodów politycznych osób zdrowych psychicznie w radzieckich

szpitalach – więzieniach tzw. „

psychuszkach

” a fakt ten został

ujawniony przez

Anatolija Koriagina

– radzieckiego psychiatrę,

który opisał w jaki sposób traktowano w ZSRR przeciwników

politycznych.

Gen. Piotra Grigorienkę

l. 54, w wojsku od 35 lat, członka

komunistycznej partii za krytykę na zebraniu partyjnym polityki partii

w latach 70-tych ub. wieku - został skierowany na badanie

psychiatryczne do Moskiewskiego Instytutu im. Serbskiego, gdzie

postawiono mu rozpoznanie:

„

Rozwój osobowości w kierunku paranoidalnym, z urojeniami

reformatorskimi, psychopatycznymi rysami charakteru i objawami

miażdżycy naczyń mózgowych”

Drugi zespół psychiatrów w niedługim czasie stwierdził, że generał

jest w jak najlepszym stanie psychicznym.

Trzeci zespół psychiatrów podważył jednak diagnozę poprzedników

rozpoznając u niego paranoję kontrrewolucyjną.

Grigorienko spędził 6 lat w trzech kolejnych, najsurowszych

„

psychuszkach

” (więzieniach zanim go zwolniono.

6 lipca 2007 przymusowo skierowano do Kliniki Psychiatrycznej w

Murmańsku

Łarisę Arapową

, l. 48 – działaczkę Zjednoczonego Frontu

Obywatelskiego. Wg relacji rodziny jest to zemsta lokalnych władz oraz

lekarzy za jej wstrząsające publikacje o miejscowym szpitalu

psychiatrycznym. W niedawnym artykule Arapowa opisała brutalne

metody leczenia pacjentów w klinice psychiatrycznej w Murmańsku na

łamach lokalnej opozycyjnej gazety. Jest to już drugi pobyt działaczki w

tym szpitalu, gdzie pierwszy raz trafiła w 2004 r., też za krytykę władz

w artykule pt. „

Dom wariatów

”.

Do prezydenta Putina zwrócił się rzecznik praw obywatelskich z prośbą

o niedopuszczanie do powrotu praktyk radzieckiej psychiatrii, które ze

szpitali psychiatrycznych zrobiły więzienia dla dysydentów z

absurdalna diagnozą – „

schizofrenii bezobjawowej

”.

Pierwsza rozprawa sądowa w sprawie przymusowego leczenia

Arapowej odbyła się z 5-cio dniowym opóźnieniem, co jest

niedopuszczalne. W lokalnej prasie opisano jej niezrównoważone

zachowanie w szpitalu i podjęcie głodówki.

Zaprzestano podawanie jej leków psychotropowych. Czeka na rozprawę

przed sądem apelacyjnym w sprawie przymusowego leczenia.

Znany amerykański poeta

Ezar Pound

– po zakończeniu II wojny światowej

został zatrzymany przez żołnierzy amerykańskich we Włoszech i

deportowany do USA.

Tam został oskarżony o zdradę ojczyzny, ponieważ podczas wojny mieszkał

we Włoszech i popierał Mussoliniego. Zarzucono mu, że audycje radiowe,

które nadawał z Rzymu zawierały treści szkodliwe dla Stanów

Zjednoczonych.

Jego adwokaci dowiedli przed sądem, że jest on niezdolny do czynności

prawnych. Biegli stwierdzili, że Pound jest nieuleczalnie chory psychicznie,

chociaż wcześniej nigdy nie był leczony psychiatrycznie. Pound przez całe

życie był ekscentrykiem, prezentował zawyżoną własną ocenę, czasami

zachowywał się skandalicznie. Bez procesu sądowego internowany w

Szpitalu Psychiatrycznym, gdzie spędził 13 lat.

W 1958 r. zwolniony ze szpitala, ze stwierdzeniem, że jest nieuleczalnie

chory, lecz nie stanowi zagrożenia dla otoczenia. Nigdy nie wszedł w konflikt

z prawem.

Z powodu głoszonych przez niego poglądów politycznych, wykorzystano

jego dziwaczność oraz zachowania wielkościowe potraktowano jako urojenia.

Podczas kampanii prezydenckiej w USA w 1972 r.

George Mc

Govern

, czołowy kandydat partii demokratycznej na prezydenta

zaproponował na w-ce prezydenta senatora

Thomasa

Eagletona,

który zataił fakt, że w przeszłości był leczony z powodu depresji.

Nastąpił przeciek do mediów, gdzie nagłośniono sprawę na całe

Stany.

Po licznych naciskach Mc Govern zrezygnował z kandydatury

Eagletona, mimo, że nikt nie podważył kompetencji byłego

kandydata, a także miał duże zasługi jako senator stanu Missouri.

Obawiano się jednak, że jako kandydat na w-ce prezydenta

osłabi szanse partii demokratycznej w wyborach.

Wymagana jest od psychiatrów wysoka

odpowiedzialność oraz rzetelność diagnostyczna, bowiem w

przeciwnym razie państwo może wykorzystać psychiatrę

dla swoich nieczystych celów politycznych, w przypadku

gdy zachowanie jednostki mu zagraża.

Przyczyną stosowania takiego bezprawia jest wyłącznie

strach. Podobne motywy przyświecają nadużyciom

dokonywanym przez społeczeństwo.

Społeczeństwo powszechnie piętnuje także zwykłych

obywateli korzystających z pomocy psychiatry.

Konstytucyjnie zagwarantowane przywileje z jakich

korzystają zwykli obywatele, nie obejmuje osób poważnie

chorych psychicznie.

Człowiek może podlegać przymusowej hospitalizacji po

spełnieniu pewnych warunków.

Osoby przymusowo hospitalizowane są pozbawione

wolności.

Interwencję stosuje się obligatoryjnie jeżeli sprawca

zostanie uznany przez sąd za niepoczytalnego.

Wprowadzenie leków psychotropowych do terapii zaburzeń

psychicznych na początku lat 50-tych ub. wieku spowodowało

szereg problemów etyczno – prawnych i ma to związek:



ze specyfiką zaburzeń psychicznych



ze szczególnymi właściwościami leków psychotropowych.

Leczenie ani żadne inne działanie nie może zostać podjęte

wbrew woli pacjenta, chyba że z powodu choroby psychicznej p-t

nie jest w stanie ocenić, co leży w jego najlepiej pojętym

interesie, a równocześnie istnieje prawdopodobieństwo, że

zaniechanie leczenia może przynieść zagrożenie dla chorego lub

otoczenia.

Wieloletnie doświadczenia dowodzą, że zapisy zawarte w

regulacjach prawnych i kodeksach deontologicznych z natury

rzeczy wyrażane w sposób ogólny i zwięzły nie chronią w należyty

sposób praw psychicznie chorych.



Każdy p-t

chory psychicznie ma prawo do opieki zdrowotnej i społecznej oraz prawo do opieki i

leczenia zgodnie ze standardami obowiązującymi innych chorych.



Każdego

p-ta należy chronić przed krzywdą, w tym przed nieuzasadnionym podawaniem leków.



Każdy p-t

ma prawo do leczenia w środowisku w jak najmniejszym stopniu ograniczającym

swobodę oraz do jak najmniej ograniczającej i inwazyjnej.



Leczenie i

opieka każdego p-ta powinna być oparta na indywidualnie przygotowanym planie –

omówionym z p-tem, systematycznie ocenianym, modyfikowanym w miarę potrzeby i

realizowanym przez wykwalifikowany personel medyczny.



Leki podje

się zgodnie z najlepiej pojętymi interesami zdrowotnymi p-ta i stosuje się je wyłącznie

dla celów terapeutycznych lub diagnostycznych, zaś nigdy w celu ukarania p-ta.



Psychiatrz

y powinni podawać jedynie te leki, których skuteczność jest znana.



Nie wolno

p-ta leczyć bez jego świadomej zgody, z wyjątkiem określonych i unormowanych

odrębnymi przepisami sytuacjach.

To szczególny problem zasługujący na omówienie, zarówno badania

kliniczne nowych leków psychotropowych w II i III fazie badań, jak i w

trakcie ich rejestracji.

nie byłoby postępu wiedzy medycznej , gdyby nie było badań leków

psychotropowych u osób chorych psychicznie;

badania te obecnie prowadzone u osób chorych psychicznie, jednak

metodologia badań jest ciągle doskonalona, zaś obowiązujące

zasady i reguły etyczne są coraz bardziej precyzyjne i surowe oraz

obwarowane prawnie, a zasady te obowiązują zarówno lekarzy jak i

producentów;

potencjalni uczestnicy badań muszą uzyskać prawdziwe i rzetelne

informacje o celu badań, stosowanych metodach, spodziewanych

korzyściach i ewentualnym ryzyku, jakie wiąże się z badaniem o

prawie do wycofania się z badań na każdym etapie.

uczestnik badania musi na piśmie wyrazić świadomą zgodę;

na przeprowadzenie badania nowego leku psychotropowego musi

wyrazić zgodę komisja bioetyki.

Sprawa, która dotychczas nie doczekała się do końca rozwiązania

prawnego, a z punktu widzenia etycznego wzbudza rozliczne wątpliwości

- jest stosowanie

placebo

w badaniach klinicznych leków psychotropowych

u osób chorych psychicznie, tzn. wymagających aktywnej pomocy

terapeutycznej;

Jeszcze bardziej sprawa jest skomplikowana gdy do badania są włączani

chorzy z depresją o ciężkim nasileniu z zaburzeniami psychotycznymi, z

nasilonym niepokojem i lękiem oraz tendencjami samobójczymi;

Część psychiatrów uważa, że w takich sytuacjach placebo należy

wyeliminować lub ograniczyć do niezbędnego minimum (okres

stosowania);

Poważnym problemem jest również dłuższy (14 dniowy okres przerwy w

stosowaniu leków) tzw.

„wash-out” ,

poprzedzający właściwą próbę

kliniczną. Przerwa ta jest w niektórych sytuacjach niezbędna z uwagi na

możliwość wystąpienia interakcji badanego leku z dotychczas stosowanymi.

Orzecznictwo lekarskie stanowi istotny element funkcjonowania

instytucji, która ubezpiecza wszystkich pracujących od ryzyka

utraty zdolności do pracy zarobkowej z powodu upośledzenia

funkcji organizmu w następstwie choroby;



Kontakt lekarza orzecznika z upośledzonym ma nieco inny

charakter niż relacje między chorym, a lekarzem leczącym.



Od lekarzy orzeczników, lekarzy konsultantów badających

ubezpieczonych dla celów przyznania świadczeń z ubezpieczeń

społecznych oczekuje się szczególnie wysokich kompetnecji,

kultury osobistej, taktu, staranności i obiektywnej oceny stanu

zdrowia i upośledzenia funkcji organizmu osoby ubezpieczonej.



Zbyt liberalna postawa lekarzy wystawiających zaświadczenia o

stanie zdrowia, jak również niedbałość w badaniu są b. często

przyczyną błędów orzeczniczych.

Zdarza się, że lekarze orzekają nie tylko o stopniu naruszenia

funkcji organizmu, lecz kierują się współczuciem, uwzględniaja

trudna sytuacjężyciową badanych. Jest to niewątpliwie postawa

szlachetna, lecz wypacza sens świadczeń rentowych.



Od lekarza orzecznika oczekuje się rzetelnego wypełniania

zobowiązania wobec pracodawcy, zawsze jednak zgodnie z

zasadami etyki i deontologii lekarskiej.

każde orzeczenie powinno być wydane po rzetelnym

zbadaniu ubezpieczonego, szczegółowym przeanalizowaniu

dokumentacji leczniczej i zgodnie ze stanem faktycznym,

bez naruszania zasady bezstronności.



Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia należy wydawać

na podstawie aktualnego badania chorego i na podstawie

dokumentacji leczniczej zgodnie z własną wiedzą,

sumieniem, nie oczekując za to żadnych osobistych

korzyści.

Document Outline