SALA  OPERACYJNA

Znieczulenie 

ogólne

Znieczulenie 

przewodowe

Monitorowany nadzór 

anestezjologiczny

MNA

POZA  SALĄ  OPERACYJNĄ

 

 

Sedacja

1. jest postępowaniem zapewniającym choremu 

odprężenie i poprawę samopoczucia

2. nie musi pozbawiać chorego świadomości

3. najczęściej stosowanymi lekami są 

benzodiazepiny i opioidy

4. opioidy powodują znacznego stopnia sedację 

i mogą być stosowane pojedynczo lub z 
benzodiazepinami

5. benzodiazepiny nie działają p/bólowo i nie 

mogą być stosowane pojedynczo u chorych, 
u których ból jest jedną z przyczyn stanu 
lękowego, zastosowane mogą powodować 
dysforię pogłębiającą stan lękowy.

 

 

Głębokość sedacji

1. Płytka sedacja

• Utrzymywany kontakt słowny z otoczeniem

      „conscious sedation”

• „Conscious sedation” jest techniką, w której 

stosowany lek lub leki powodują depresję CUN, 
podczas której zachowany jest kontakt słowny 
pacjenta

2.  Głęboka sedacja

• Pacjent zasypia, ale zachowane są odruchy obronne 

(połykanie, kaszel)

3.  Dalsze pogłębianie sedacji  anestezja

• Przestają funkcjonować odruchy obronne

 

 

Zagrożenia związane z 

sedacją

• Zanik odruchów obronnych z górnych 

dróg oddechowych

• Zamknięcie górnych dróg oddechowych
• Upośledzenie oddychania
• Zatrzymanie krążenia

 

 

Wskazania do sedacji ze strony 

pacjenta

• duży lęk
• dyskomfort
• klaustrofobia
• przedłużające się procedury

 

 

Wskazania do sedacji ze strony 

operatora

• dzieci
• osoby nie współpracujące
• zabiegi diagnostyczne i terapeutyczne 

związane z bólem

 

 

Cele płytkiej sedacji

• Pacjent rozluźniony, reagujący na bodźce
• Niepamięć następcza ( pacjent nie pamięta 

zabiegu lub bolesnego badania)

DZIECI

• Sedację płytką może wykonywać każdy 

lekarz pediatra

• Znajomość resucytacji krążeniowo-

oddechowej

• Sedacja głęboka wymaga działania 

anestezjologa

 

 

Zasady prowadzenia płytkiej 

sedacji

• Źródło tlenu
• Ssak
• Zestaw do intubacji, rurki dotchawicze i 

ustno-gardłowe

• Kaniule dożylne, cewniki do odsysania)
• Worek samorozprężalny
• Leki konieczne do prowadzenia resuscytacji

 

 

Przygotowanie dziecka do  płytkiej 

sedacji

oraz ocena ryzyka

• 4-6godz. na czczo (czyste płyny w małej 

objętości do 2 godz. przed sedacją)

• Ryzyko zwiększają:



wiek < 1 r.ż.



współistniejące choroby

Przy podwyższonym ryzyku sedację 

płytką powinien wykonać anestezjolog

 

 

MNA – 

anestezjolog sprawuje 

specjalistyczny nadzór nad chorymi 

poddawanymi planowym zabiegom

Czujność anestezjologa podczas MNA 

powinna być taka sama, lub nawet 

większa niż w innych rodzajach 

znieczulenia. 

 

 

Monitorowanie przebiegu sedacji



Monitorowanie stanu klinicznego (częstość 
oddechów, kolor skóry i śluzówek )



Pomiar ciśnienia systemowego



Pulsoksymetria



Ciągły zapis EKG

Stała obecność wyszkolonego 

personelu !

 

 

Pulsoksymetria – 

zasada działania

Spektrofotometr absorpcyjny spełniający 

równocześnie rolę pletyzmografu i 

oksymetru

Założenie:

 w warunkach fizjologicznych Hb 

występuje jako utlenowana i zredukowana.

o

Diody emitują światło o dwóch różnych długościach 
fal (660nm i 940 nm)

o

Oksyhemoglobina absorbuje mniej światła w 
zakresie czerwonym (660nm) a więcej w 
podczerwonym (940nm) niż Hb zredukowana.

o

Zależność między absorpcją w czerwonym i 
podczerwonym zakresie określa Sa

2 

(pomiar 

uwzględnia metHb i COHb). 

 

 

Pulsoksymetria – 

zalety

o

Nieinwazyjna metoda ciągłego pomiaru

o

Rejestruje światło przechodzące jedynie 
przez pulsujące naczynia

o

Nie wymaga kalibracji

o

Nie nagrzewa skóry

o

Niewielki błąd pomiaru

o

Czujnik może w jednym miejscu 
pozostawać długo

 

 

Pulsoksymetria – 

ograniczenie

o

Brak dostatecznej pulsacji

o

Zbyt mała ilość hemoglobiny

o

Podwyższone stężenia karboksy- i 
methemoglobiny

 

 

Monitorowanie głębokości 

sedacji



Nie ma obiektywnej miary natężenia lęku 
ani stopnia sedacji, można zastosować : BIS 
i entropię ( nowy parametr monitorowania 
głębokości znieczulenia)



Skale subiektywnej oceny głębokości sedacji 
(ocenia obserwator) np. skala Ramsay’a

Faza eksperymentalna i kliniczna



Komputerowa analiza zapisu eeg



Słuchowe potencjały wywołane

 

 

Skala Ramsay’a

1. 

Niespokojny lub pobudzony

2. 

Współpracujący, zorientowany i 

spokojny

3. 

Senny, spełniający polecenia

4. 

Śpiący, leniwie reagujący na bodźce 

fizyczne

5. 

Głęboko śpiący, bez reakcji na bodźce

 

 

BIS – indeks bispektralny



Przedstawia srednią wartość 
subparametrów aktywności bioelektrycznej 
mózgu



Obejmuje dane analizy bispektralnej i 
konwencjonalnej ( częstotliwość/moc 
analizy EEG)



Jest bezwzględną liczbą w skali 0-100

 

 

BIS

skala

Stan kliniczny

100

stan czuwania 
zachowana pamięć

65-80

sedacja

40-65

znieczulenie ogólne

< 40

śpiączka

0

zanik czynności bioelektrycznej 

kory mózgowej

 

 

Kiedy zastosować nadzór z użyciem 

monitorowania oraz sedacji i 

analgezji

A.

Zabiegi wymagajace sedacji w połączeniu ze 
znieczuleniem przewodowym

 

SEDACJA + ZNIESIENIE BÓLU = 

SEDOANALGEZJA

B.

 Zabiegi wymagajace sedacji bez 

znieczulenia przewodowego ( diagnostyka 
obrazowa)

 

 

Sedacja + znieczulenie 

powierzchniowe

•

Endoskopia górnego odcinka przewodu 
pokarmowego

•

Endoskopia dolnego odcinka przewodu 
pokarmowego

•

Fiberobronchoskopia

•

Litotrypsja

•

Zabiegi związane z zapładnianiem  „in vitro”

•

Radiodiagnostyka (szczególnie dzieci)

•

Radioterapia

 

 

Sedacja + zn. nasiękowe lub odcinkowe 

blokady

•

Implantacje stymulatora serca

•

Implantacje cewników naczyniowych i filtrów

•

Angiografia

•

Zabiegi stomatologiczne

•

Zabiegi okulistyczne (zaćma)

•

Zabiegi laryngologiczne (polipectomia)

•

Artroskopia, małe zabiegi ortopedyczne

•

Zabiegi chirurgii plastycznej (lifting)

•

Zabiegi urologiczne (obrzezanie,wazektomia, 
orchidopeksja)

•

Małe zabiegi ginekologiczne

 

 

Sedacja + blokada centralna

znieczulenie zewnątrzoponowe i 

podpajęczynówkowe

•

Cystoskopia, resekcja przezcewkowa

•

Artroskopia dużych stawów, ortopedia

•

Większe zabiegi ginekologiczne

•

Przepuklina, żylaki odbytu

 

 

Leki stosowane podczas sedacji

A.

Uspokajające i nasenne

B.

Anestetyczne

C.

Analgetyczne

D.

Leki stymulujące receptor 

2

 

 

Leki stosowane podczas sedacji

A.

Uspokajające i nasenne

nazwa leku

dawka

 

(

pojedyncza)

wlew

Tiopental

50-150 mg

Metoheksital 10-20 mg

20-60g/kg 

mc./min.

Propofol

25-100 mg

25-75g/kg 

mc./min.

Midazolam

2,5-7,5 mg

1-2g/kg mc./min.

Diazepam

5-10 mg

 

 

Leki stosowane podczas 

sedacji

B.

 Anestetyczne

nazwa leku

dawka

 

(

pojedyncza)

wlew

Ketamina

20-40 mg

5-15g/kg mc./min.

 

 

Leki stosowane podczas 

 sedacji

 

C.

 Analgetyczne

nazwa 

leku

dawka

 

(

pojedyncza)

wlew

Fentanyl

25-50 g

Alfentanyl 0,25-0,75 

mg

0,5-1g/kg mc./min.

Remifenta

nyl

12,5-25 g 0,025-0,15g/kg 

mc./min.

Nalbufina 5-15 mg
Ketorolak 15-30 mg

 

 

Leki stosowane podczas 

sedacji

             Leki stymulujące receptor 



2

 Klonidyna

 - działanie uspokajajace, 

zmniejszajace

        tachykardię, obniżajace ciśnienie 
tętnicze – doustnie 

        300mg w premedykacji

 Deksmedetomidyna (precedex)

 - działanie 

sedatywne i     

        analgetyczne, często bradykardia

 

 

                Połączenie leków

o Ketamina, midazolam (ewentualnie 
alfentanyl)

o Midazolam, propofol (ewentualnie fentanyl 
lub alfentanyl)

o Midazolam, remifentanyl
o Midazolam, propofol, remifentanyl

 Leki antagonistyczne:

      1. Flumazenil 

(anexate)- odwraca działanie   

        

bezodwuazepin (0,5-1mg)

      

      2. Nalokson 

(narcan) – antagonizuje 

działanie opioidów   

(0,1 –0,4 mg)

 

 

           Monitorowanie bólu



Skale intensywności bólu stosowane są 
do oceny skuteczności dawkowania 
analgetyków



Najczęściej stosowana jest skala VAS



Nie ma dowodów potwierdzających 
przewagę którejkolwiek ze skal

 

 

Skala przymiotnikowa ( ARS)

Adjective Rating Scale

bez 

ból

u

łagodn

y ból

umiarkowa

nyból

siln

y 

ból

bardz

o 

silny 

ból

ból nie do 

wytrzyma

nia

 

 

Skala liczbowa ( NRS)

Numerical Rating Scale

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

 

 

Wzrokowa skala analogowa 

( VAS)

Visual Analog Scale

bez 

ból

u

Ból nie do 

wytrzyma

nia

 

 

Sedacja kontrolowana przez 

pacjenta (PCS) 

    Leki:

 midazolam, propofol, alfentanyl lub 

ich 

  

   kombinacje

    

Korzyści:

 pozytywny efekt 

psychologiczny      

 

          

wywołany udziałem pacjenta w procesie 

          sedacji