POBRANIE
SZPIKU KOSTNEGO
Małgorzata
Obuchowicz
POBRANIE
SZPIKU KOSTNEGO
Małgorzata
Obuchowicz
Istota i cel badania:
Badanie polega na
wprowadzeniu do kości –
płaskiej np. mostek, igły w celu
pobrania szpiku czerwonego
do oceny jego komórek.
WSKAZANIA:
1. cel diagnostyczny:
- rozpoznanie chorób układu
krwiotwórczego
- obserwacja przebiegu choroby i ocena
wyników leczenia
2. cel leczniczy
- pobranie szpiku do przeszczepu.
Konieczna zgoda pacjenta
Lekarz powinien uzyskać
zgodę pacjenta na
wykonanie badania. W
przypadku dzieci oraz osób
z upośledzeniem zgodę
powinni wyrazić rodzice
lub opiekunowie prawni.
Przeciwwskazania do pobrania
szpiku.
1.Bezwzględne
- Hemofilia
2. Względne
- Inne skazy osoczowe,
- Ostre skazy małopłytkowe,
- Niski poziom płytek krwi,
- Zaburzenia czasu krwawienia i
krzepnicia,
- Zmiany zapalne w miejscu nakłucia.
POWIKŁANIA
- Przebicie mostka połączone z
uszkodzeniem dużych naczyń i prawego
przedsionka serca u osób z nieprawidłową
budową anatomiczną klatki piersiowej oraz
w procesach chorobowych prowadzących
do ścieczenia lub zmiękczenia kości;
-Krwawienie z miejsca wkłucia
-Wprowadzenie zakażenia (zapalenie kości i
szpiku kostnego)
Zadania pielęgniarki:
- przygotowanie pacjenta
- zabezpieczenie pobranego
szpiku
- obserwacja pacjenta w
czasie
badania i po badaniu
- postępowanie ze
sprzętem po
badaniu.
Przygotowanie pacjenta:
1. poinformowanie o istocie badania
2. pobranie krwi na badania –
morfologia,
układ krzepnięcia
3. zapewnienie wygodnej pozycji w
czasie
badania:
- na plecach w czasie nakłucia
mostka;
- na brzuchu lub na boku przy
nakłuciu kości biodrowej
4. ogolenie okolicy nakłucia (u
mężczyzn ogolenie okolicy klatki
piersiowej)
5. zapewnienie pacjentowi informacji na temat:
- przed badaniem oddać mocz
- podczas badania należy zgłaszać wszelkie
dolegliwości np. duszność, silny ból
6. po badaniu pacjent powinien pozostać przez
pewien czas w pozycji leżącej (zależne od
samopoczucia pacjenta)
7. należy dbać o czystość opatrunku założonego
w miejscu nakłucia
Przygotowanie pacjenta c.d.
Miejsce nakłucia:
1.Mostek – najczęściej rękojeść (ok. 3-4 cm
poniżej wcięcia szyjnego w linii pośrodkowej
ciała na wysokości I żebra) rzadziej trzon na
wysokości II lub III międzyżebrza. Chory jest
ułożony płasko na plecach.
2.Grzebień kości biodrowej nakłuwa się w
miejscu kolca przedniego górnego (chory
ułożony płasko na plecach) lub kolca tylnego
górnego (chory ułożony jest w pozycji leżącej
na boku z kolanami podgiętymi do klatki
piersiowej).
3.U dzieci wyrostki kolczystych kręgów
lędźwiowych i żeber lub kości piszczelowych.
Pobieranie szpiku z talerza kości
biodrowej (kolca biodrowego tylnego
górnego)
Zestaw do pobrania szpiku kostnego –
skład:
- środki do odkażania miejsca nakłucia
- igły punkcyjne
- jałowe rękawiczki
- strzykawka 20 ml
- szkiełko zegarowe i zestaw szkiełek zegarowych
odtłuszczonych
- jałowy materiał opatrunkowy – gaziki
- jałowa serweta z otworem
- nożyczki
- środek do znieczulenia miejscowego (lidokaina 1%
lub 2%)
- igły do wstrzyknięć podskórnych
- strzykawka 2ml lub 5ml do wykonania znieczulenia
nasiękowego
- miska nerkowata
LITERATURA:
1. Ciechaniewicz W. (red.), Pielęgniarstwo. Ćwiczenia,
PZWL,
Warszawa 2002, s. 354-357.
2. Zahradniczek K. (red.), Pielęgniarstwo, PZWL,
Warszawa
2004, s. 412 – 415.
3.