Drgawki gorączkowe
Dorota Szałowska
Dorota Szałowska
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Prewencyjnej
Prewencyjnej
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
w Łodzi.
w Łodzi.
Drgawki gorączkowe
Dorota Szałowska
Dorota Szałowska
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Klinika Pediatrii, Kardiologii
Prewencyjnej
Prewencyjnej
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
i Immunologii Wieku Rozwojowego UM
w Łodzi.
w Łodzi.
Drgawki-definicja:
Drgawki-definicja:
Drgawki to niezależne od woli,
Drgawki to niezależne od woli,
krótkotrwałe, szybko po sobie
krótkotrwałe, szybko po sobie
postępujące, skurcze mięśni
postępujące, skurcze mięśni
poprzecznie prążkowanych w
poprzecznie prążkowanych w
obrębie kilku grup mięśniowych
obrębie kilku grup mięśniowych
lub uogólnione /Hertl/.
lub uogólnione /Hertl/.
Drgawki gorączkowe
Drgawki gorączkowe
Schorzenie, w którym występuje
Schorzenie, w którym występuje
uwarunkowana głównie genetycznie
uwarunkowana głównie genetycznie
predyspozycja do napadów
predyspozycja do napadów
drgawkowych prowokowanych
drgawkowych prowokowanych
przez gorączkę (co najmniej 38C),
przez gorączkę (co najmniej 38C),
bez obecności objawów infekcji w
bez obecności objawów infekcji w
ośrodkowym układzie nerwowym
ośrodkowym układzie nerwowym
ani innej określonej ich przyczyny.
ani innej określonej ich przyczyny.
Drgawki gorączkowe
Drgawki gorączkowe
Zespół ten charakteryzują dwie
Zespół ten charakteryzują dwie
istotne cechy kliniczne:
istotne cechy kliniczne:
- zależność od wieku dziecka i
- zależność od wieku dziecka i
- brak wcześniejszego występowania
- brak wcześniejszego występowania
napadów drgawek
napadów drgawek
bezgorączkowych.
bezgorączkowych.
Drgawki te nieco częściej występują u
Drgawki te nieco częściej występują u
chłopców( stosunek płci 3 : 2).
chłopców( stosunek płci 3 : 2).
Drgawki gorączkowe
Drgawki gorączkowe
Wiek pierwszego napadu w tzw. „czystej”
Wiek pierwszego napadu w tzw. „czystej”
formie drgawek gorączkowych waha się od 6
formie drgawek gorączkowych waha się od 6
miesiąca życia do 5 roku życia.
miesiąca życia do 5 roku życia.
W zespole drgawek gorączkowych „plus” mogą
W zespole drgawek gorączkowych „plus” mogą
one ujawnić się później do 10 roku życia.
one ujawnić się później do 10 roku życia.
Napad ma najczęściej morfologię napadu
Napad ma najczęściej morfologię napadu
toniczno – klonicznego
toniczno – klonicznego
U 50% dzieci napad drgawek gorączkowych
U 50% dzieci napad drgawek gorączkowych
występuje jednorazowo.
występuje jednorazowo.
15% ma dwa napady a 7% trzy lub więcej
15% ma dwa napady a 7% trzy lub więcej
napadów w czasie życia.
napadów w czasie życia.
Drgawki gorączkowe –
Drgawki gorączkowe –
podział:
podział:
1. Proste
1. Proste
Drgawki z napadami uogólnionymi trwającymi
Drgawki z napadami uogólnionymi trwającymi
krócej niż 15 minut i nie powtarzające się w
krócej niż 15 minut i nie powtarzające się w
ciągu 24 godzin trwania gorączki.
ciągu 24 godzin trwania gorączki.
2. Złożone
2. Złożone
(atypowe, powikłane)
(atypowe, powikłane)
charakteryzujące się trzema odmiennymi
charakteryzujące się trzema odmiennymi
cechami:
cechami:
- czas trwania ponad 15 minut
- czas trwania ponad 15 minut
- występują w zgrupowaniu po 2-3 napady w
- występują w zgrupowaniu po 2-3 napady w
ciągu 24 godzin
ciągu 24 godzin
- drgawki są o ogniskowym początku
- drgawki są o ogniskowym początku
Drgawki gorączkowe
Drgawki gorączkowe
Stany drgawkowe drgawek
Stany drgawkowe drgawek
gorączkowych to napady trwające
gorączkowych to napady trwające
ponad 30 minut, zwłaszcza
ponad 30 minut, zwłaszcza
ogniskowe, występują bardzo
ogniskowe, występują bardzo
rzadko i dotyczą głównie dzieci z
rzadko i dotyczą głównie dzieci z
wcześniejszym opóźnieniem
wcześniejszym opóźnieniem
rozwoju psychoruchowego czy
rozwoju psychoruchowego czy
infekcją o.u.n.
infekcją o.u.n.
Drgawki gorączkowe
Drgawki gorączkowe
Ryzyko ich wystąpienia jest do 30% większe
Ryzyko ich wystąpienia jest do 30% większe
u dzieci, które spełniają co najmniej 2
u dzieci, które spełniają co najmniej 2
z czynników ryzyka:
z czynników ryzyka:
- występowanie drgawek gorączkowych
- występowanie drgawek gorączkowych
u krewnych I lub II stopnia
u krewnych I lub II stopnia
- często chorują na infekcje (>4x w roku)
- często chorują na infekcje (>4x w roku)
- mają objawy wcześniejszego opóźnienia
- mają objawy wcześniejszego opóźnienia
rozwoju psychoruchowego czy problemy
rozwoju psychoruchowego czy problemy
neurologiczne w okresie noworodkowym.
neurologiczne w okresie noworodkowym.
Czynniki ryzyka nawrotów
Czynniki ryzyka nawrotów
drgawek gorączkowych
drgawek gorączkowych
- rodzinne występowanie drgawek
- rodzinne występowanie drgawek
- młody wiek dziecka w czasie pierwszego
- młody wiek dziecka w czasie pierwszego
napadu drgawkowego
napadu drgawkowego
- ujawnienie się drgawek w chorobie
- ujawnienie się drgawek w chorobie
gorączkowej łagodnej i krótkotrwałej
gorączkowej łagodnej i krótkotrwałej
- dzieci z przeszłością neurologiczną
- dzieci z przeszłością neurologiczną
i u dzieci z drgawkami gorączkowymi
i u dzieci z drgawkami gorączkowymi
złożonymi.
złożonymi.
Postępowanie diagnostyczne u
Postępowanie diagnostyczne u
dzieci
dzieci
z drgawkami gorączkowymi
z drgawkami gorączkowymi
Jako obowiązującą rekomendację do
Jako obowiązującą rekomendację do
wykonania punkcji lędźwiowej obecnie
wykonania punkcji lędźwiowej obecnie
powszechnie uważa się wiek chorego do
powszechnie uważa się wiek chorego do
12 miesiąca życia i to niezależnie czy
12 miesiąca życia i to niezależnie czy
podejrzewamy drgawki gorączkowe czy
podejrzewamy drgawki gorączkowe czy
tzw. drgawki z gorączką (dzieci z mpdz,
tzw. drgawki z gorączką (dzieci z mpdz,
neuroinfekcją, chorobami
neuroinfekcją, chorobami
metabolicznymi,
metabolicznymi,
neurozwyrodnieniowymi).
neurozwyrodnieniowymi).
Postępowanie diagnostyczne u
Postępowanie diagnostyczne u
dziecka
dziecka
z drgawkami gorączkowymi
z drgawkami gorączkowymi
złożonymi:
złożonymi:
Wykonywane badania
Wykonywane badania
diagnostyczne:
diagnostyczne:
1. Badania poziomu elektrolitów (Na, K, Ca, Mg),
1. Badania poziomu elektrolitów (Na, K, Ca, Mg),
stężenia glukozy, mocznika, amoniaku, badanie
stężenia glukozy, mocznika, amoniaku, badanie
toksykologiczne, a
toksykologiczne, a
także inne badania w zależności
także inne badania w zależności
od potrzeb.
od potrzeb.
2. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego u wszystkich
2. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego u wszystkich
dzieci poniżej 12 miesiąca życia
dzieci poniżej 12 miesiąca życia
3. Badanie EEG i konsultacja neurlogiczna, okulistyczna
3. Badanie EEG i konsultacja neurlogiczna, okulistyczna
4. Badania obrazowe oun – badanie CT (MRI)
4. Badania obrazowe oun – badanie CT (MRI)
Postępowanie terapeutyczne
Postępowanie terapeutyczne
doraźne
doraźne
w drgawkach gorączkowych
w drgawkach gorączkowych
Zaleca się podanie (
Zaleca się podanie (
przeszkoleni rodzice
przeszkoleni rodzice
lub lekarz)
lub lekarz)
diazepamu w razie
diazepamu w razie
wystąpienia napadu
wystąpienia napadu
drgawkowego nawrotowego
drgawkowego nawrotowego
doodbytniczo w dawce 0,5 mg/kg
doodbytniczo w dawce 0,5 mg/kg
(średnio u dzieci do 3 lat – 5 mg,
(średnio u dzieci do 3 lat – 5 mg,
powyżej 3 lat – 10 mg).
powyżej 3 lat – 10 mg).
Postępowanie zapobiegawcze
Postępowanie zapobiegawcze
Profilaktyka napadów nawrotowych w drgawkach
Profilaktyka napadów nawrotowych w drgawkach
gorączkowych polegać powinna na:
gorączkowych polegać powinna na:
1. Chronieniu dziecka przed zakażeniami
1. Chronieniu dziecka przed zakażeniami
2. Prawidłowym leczeniu chorób i stanów
2. Prawidłowym leczeniu chorób i stanów
przebiegających z gorączką – leki
przebiegających z gorączką – leki
przeciwgorączkowe, fizykalne obniżanie ciepłoty
przeciwgorączkowe, fizykalne obniżanie ciepłoty
ciała.
ciała.