SHOCK
1
WSTRZĄS - BADANIE
I POSTĘPOWANIE
WSTRZĄS - BADANIE
I POSTĘPOWANIE
SHOCK
1
WSTRZĄS - BADANIE
I POSTĘPOWANIE
WSTRZĄS - BADANIE
I POSTĘPOWANIE
WSTRZĄ
S
2
ZAGADNIENIA
ZAGADNIENIA
ZAGADNIENIA
ZAGADNIENIA
•
Patofizjologia wstrząsu
Patofizjologia wstrząsu
•
Objawy wstrząsu
Objawy wstrząsu
•
Ocena i postępowanie
Ocena i postępowanie
WSTRZĄ
S
3
WSTRZĄS
WSTRZĄS
WSTRZĄS
WSTRZĄS
•
Stan zaburzonej perfuzji tkankowej
Stan zaburzonej perfuzji tkankowej
•
Niskie ciśnienie nie jest jednoznaczne
Niskie ciśnienie nie jest jednoznaczne
ze wstrząsem
ze wstrząsem
•
Odpowiedni przepływ tkankowy
Odpowiedni przepływ tkankowy
wymaga:
wymaga:
– ciągłości naczyń
– prawidłowej wymiany gazowej
– prawidłowej pracy serca
– odpowiedniej objętości krwi i osocza
WSTRZĄ
S
4
RODZAJE WSTRZĄSU
RODZAJE WSTRZĄSU
U PACJENTÓW PO URAZIE
U PACJENTÓW PO URAZIE
RODZAJE WSTRZĄSU
RODZAJE WSTRZĄSU
U PACJENTÓW PO URAZIE
U PACJENTÓW PO URAZIE
•
Wstrząs hipowolemiczny
Wstrząs hipowolemiczny
– krwotoczny
– oparzeniowy
•
Wstrząs względnie hipowolemiczny
Wstrząs względnie hipowolemiczny
– neurogenny
•
Wstrząs mechaniczny
Wstrząs mechaniczny
– tamponada serca (upośledzenie nawrotu
żylnego)
– odma prężna (upośledzenie nawrotu
żylnego)
– stłuczenie serca (uszkodzenie pompy)
WSTRZĄ
S
5
OBJAWY WSTRZĄSU
OBJAWY WSTRZĄSU
KRWOTOCZNEGO
KRWOTOCZNEGO
OBJAWY WSTRZĄSU
OBJAWY WSTRZĄSU
KRWOTOCZNEGO
KRWOTOCZNEGO
•
Osłabienie
Osłabienie
•
Pragnienie
Pragnienie
•
Bladość
Bladość
•
Tachykardia
Tachykardia
•
Zimna, wilgotna
Zimna, wilgotna
skóra
skóra
•
Zmniejszone
Zmniejszone
wydzielanie moczu
wydzielanie moczu
Courtesy of Bonnie Meneely,
R.N.
WSTRZĄ
S
6
OBJAWY WSTRZĄSU
OBJAWY WSTRZĄSU
KRWOTOCZNEGO
KRWOTOCZNEGO
OBJAWY WSTRZĄSU
OBJAWY WSTRZĄSU
KRWOTOCZNEGO
KRWOTOCZNEGO
•
Zaburzenia
Zaburzenia
świadomości
świadomości
•
Osłabienie tętna
Osłabienie tętna
na obwodzie
na obwodzie
•
Hipotensja
Hipotensja
•
Zatrzymanie
Zatrzymanie
krążenia
krążenia
Courtesy of Bonnie Meneely,
R.N
.
WSTRZĄ
S
7
NAWRÓT
NAWRÓT
KAPILARNY
KAPILARNY
NAWRÓT
NAWRÓT
KAPILARNY
KAPILARNY
•
Test pozytywny, gdy >2 sek.
Test pozytywny, gdy >2 sek.
•
Nieużyteczny we wczesnym
Nieużyteczny we wczesnym
wstrząsie u dorosłych
wstrząsie u dorosłych
–
zawsze pozytywny u osób
wychłodzonych
•
Może być użyteczny u małych dzieci
Może być użyteczny u małych dzieci
•
Jest ujemny we wstrząsie
Jest ujemny we wstrząsie
neurogennym
neurogennym
–
Naczynia się nie obkurczają
WSTRZĄ
S
8
WSTRZĄS
WSTRZĄS
KRWOTOCZNY
KRWOTOCZNY
WSTRZĄS
WSTRZĄS
KRWOTOCZNY
KRWOTOCZNY
•
Utrata krwi
Utrata krwi
pełnej
pełnej
•
Wczesny
Wczesny
wstrząs 15-
wstrząs 15-
25
25
%
%
•
Późny wstrząs
Późny wstrząs
30-40% krwi
30-40% krwi
WSTRZĄ
S
9
POSTĘPOWANIE WE
POSTĘPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
KRWOTOCZNYM
KRWOTOCZNYM
POSTĘPOWANIE WE
POSTĘPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
KRWOTOCZNYM
KRWOTOCZNYM
•
Zatamować krwawienie
Zatamować krwawienie
•
100% tlen
100% tlen
•
Sytuacja “Ładuj i jedź”
Sytuacja “Ładuj i jedź”
•
Przetaczanie płynów w
Przetaczanie płynów w
zależności od zapotrzebowania
zależności od zapotrzebowania
WSTRZĄ
S
10
POSTĘPOWANIE WE
POSTĘPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
KRWOTOCZNYM
KRWOTOCZNYM
POSTĘPOWANIE WE
POSTĘPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
KRWOTOCZNYM
KRWOTOCZNYM
•
Krwotok zewnętrzny, który
Krwotok zewnętrzny, który
można zatamować
można zatamować
•
Krwotok zewnętrzny, którego
Krwotok zewnętrzny, którego
nie można zatamować
nie można zatamować
•
Krwotok wewnętrzny
Krwotok wewnętrzny
WSTRZĄ
S
11
POSTĘPOWANIE W
POSTĘPOWANIE W
KRWOTOKU, KTÓRY MOŻNA
KRWOTOKU, KTÓRY MOŻNA
OPANOWAĆ
OPANOWAĆ
POSTĘPOWANIE W
POSTĘPOWANIE W
KRWOTOKU, KTÓRY MOŻNA
KRWOTOKU, KTÓRY MOŻNA
OPANOWAĆ
OPANOWAĆ
•
Pozycja horyzontalna
Pozycja horyzontalna
•
100% tlen
100% tlen
•
Sytuacja “Ładuj i jedź”
Sytuacja “Ładuj i jedź”
•
D
D
ostęp i.v. podczas transportu
ostęp i.v. podczas transportu
–
20 ml/kg mc. bolus
–
Ocena powtórna - powtórzyć
przetoczenie, jeśli konieczne
–
Monitorowanie
WSTRZĄ
S
12
POSTĘPOWANIE W
POSTĘPOWANIE W
KRWOTOKU, KTÓREGO NIE
KRWOTOKU, KTÓREGO NIE
MOŻNA OPANOWAĆ
MOŻNA OPANOWAĆ
POSTĘPOWANIE W
POSTĘPOWANIE W
KRWOTOKU, KTÓREGO NIE
KRWOTOKU, KTÓREGO NIE
MOŻNA OPANOWAĆ
MOŻNA OPANOWAĆ
•
Pozycja horyzontalna; 100% tlen
Pozycja horyzontalna; 100% tlen
•
Sytuacja “Ładuj i jedź”
Sytuacja “Ładuj i jedź”
•
Dostęp i.v. w drodze -
Dostęp i.v. w drodze -
przetoczyć tyle płynów, ile jest
przetoczyć tyle płynów, ile jest
konieczne, aby utrzymać RR w
konieczne, aby utrzymać RR w
granicach 90-100 mmHg
granicach 90-100 mmHg
•
Użyć opaskę uciskową
Użyć opaskę uciskową
(turniket) –
(turniket) –
tylko
tylko
w ostateczności
w ostateczności
•
Zawiadomić szpital o przypadku
Zawiadomić szpital o przypadku
WSTRZĄ
S
13
KRWOTOK WEWNĘTRZNY
KRWOTOK WEWNĘTRZNY
KRWOTOK WEWNĘTRZNY
KRWOTOK WEWNĘTRZNY
•
Pozycja horyzontalna
Pozycja horyzontalna
•
100% tlen
100% tlen
•
Sytuacja “Ładuj i jedż”
Sytuacja “Ładuj i jedż”
•
Dostęp i.v. w drodze
Dostęp i.v. w drodze
–
przetoczyć tyle płynów, ile jest
konieczne, aby utrzymać RR w
granicach 90-100 mmHg
•
Zawiadomić szpital
Zawiadomić szpital
WSTRZĄ
S
14
POSTĘPOWANIE WE
POSTĘPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
MECHANICZNYM
MECHANICZNYM
POSTĘPOWANIE WE
POSTĘPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
MECHANICZNYM
MECHANICZNYM
•
Odma prężna
Odma prężna
•
Tamponada
Tamponada
osierdzia
osierdzia
•
Stłuczenie
Stłuczenie
serca ze
serca ze
wstrząsem
wstrząsem
SHOCK
15
WSTRZĄS WZGLĘDNIE
HIPOWOLEMICZNY
WSTRZĄS WZGLĘDNIE
HIPOWOLEMICZNY
Wstrząs neurogenny
Wstrząs neurogenny
WSTRZĄ
S
16
POSTEPOWANIE WE
POSTEPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
NEUROGENNYM
NEUROGENNYM
POSTEPOWANIE WE
POSTEPOWANIE WE
WSTRZĄSIE
WSTRZĄSIE
NEUROGENNYM
NEUROGENNYM
•
Pozycja horyzontalna
Pozycja horyzontalna
•
100% tlen (wentylacja
100% tlen (wentylacja
wspomagana)
wspomagana)
•
Sytuacja “Ładuj i jedź”
Sytuacja “Ładuj i jedź”
•
D
D
ostęp i.v. w drodze
ostęp i.v. w drodze
–
przetoczyć tyle płynów, ile jest
konieczne, aby utrzymać RR w
granicach 90-100 mmHg
•
Monitorowanie
Monitorowanie
WSTRZĄ
S
17
PODSUMOWANIE
PODSUMOWANIE
PODSUMOWANIE
PODSUMOWANIE
•
Wstrząs jest stanem prowadzącym do
Wstrząs jest stanem prowadzącym do
śmierci
śmierci
•
Diagnostyka i postępowanie muszą
Diagnostyka i postępowanie muszą
być prowadzone szybko
być prowadzone szybko
•
Znajomość objawów
Znajomość objawów
wstrząsu
wstrząsu
ułatwiają podejmowanie prawidłowych
ułatwiają podejmowanie prawidłowych
decyzji terapeutycznych
decyzji terapeutycznych
WSTRZĄ
S
18
PYTANIA
PYTANIA
PYTANIA
PYTANIA