CEWNIKOWANIE
PĘCHERZA
MOCZOWEGO.
Zakład Medycyny Ratunkowej
i Medycyny Katastrof
Uniwersytetu Medycznego
CEWNIKOWANIE
PĘCHERZA
MOCZOWEGO.
Zakład Medycyny Ratunkowej
i Medycyny Katastrof
Uniwersytetu Medycznego
CEWNIKOWANIE
Każda ingerencja –wprowadzenie
cewnika czy instrumentu do
pęcherza moczowego pociąga za
sobą niebezpieczeństwo
wprowadzenia infekcji. Dlatego też
wykonuje się je w ostateczności,
ściśle przestrzegając zasad
jałowości.
CEL CEWNIKOWANIA
Diagnostyczny :
Pobranie moczu do badania bakteriologicznego
Przygotowanie do badania np. cystoskopii
Sprawdzenie obecności moczu w pęcherzu np.
podejrzenie retencji lub anurii
Sprawdzenie czy przyczyną trudności w
oddawaniu moczu jest przeszkoda np. zwężenie,
kamyk
Określenie diurezy godzinowej
Prowadzenie bilansu wodnego np. zabiegu
operacyjnym
CEL CEWNIKOWANIA
Leczniczy
Niemożność oddania moczu
np
.
po
zabiegu operacyjnym, po porodzie
Płukanie pęcherza środkami leczniczymi
Założenie cewnika na stałe – nietrzymanie
moczu
Ciągłe płukanie pęcherza np. po
operacjach pęcherza, resekcji gruczołu
krokowego
CEWNIKOWANIE ZASADY DO
PRZESTRZEGANIA
Zabieg wykonujemy tylko na zlecenie lekarza
Przestrzegać zasad antyseptyki (odkażanie
okolicy krocza i ujścia cewki moczowej
Przestrzegać zasad aseptyki (jałowe: cewnik,
środek poślizgowy materiał opatrunkowy, płyn
do odkażania, rękawice do cewnikowania)
Dostosować rodzaj i grubość cewnika do stanu
cewki moczowej
Nadanie poślizgu cewnikowi
CEWNIKOWANIE ZASADY DO
PRZESTRZEGANIA
Delikatne umiejętne wprowadzanie cewnika
Przy zatrzymaniu moczu jednorazowo nie
upuszczać więcej niż 600-800 ml moczu
Przy cewnikowaniu mężczyzny zsunąć napletek
poza żołądź
Przy cewniku na stałe obserwować jego
drożność
Worek na mocz umieszczać poniżej pęcherza
moczowego
Obserwować pacjenta podczas zabiegu
Udokumentować wykonanie zabiegu
CEWNIKOWANIE
NIEBEZPIECZEŃSTWA
Wprowadzenie infekcji
Uraz mechaniczny cewki moczowej
Uraz psychiczny
Krwawienie z pęcherza przy szybkim
opróżnieniu przepełnionego przez
dłuższy okres pęcherza (jednorazowo
odprowadzić 600-800 ml moczu)
Odleżyny przy niewłaściwym
uszczelnieniu cewnika Foleya
CEWNIKOWANIE SPRZĘT
Jałowe narzędzie chwytne
2 jałowe cewniki ju
W jałowym pakiecie (2 jałowe narzędzia
chwytne - pensety, jałowa serweta z
okienkiem, 6 jałowych gazików
2% lidokaina – środek znieczulający i
ułatwiający wprowadzenie cewnika
Jałowe rękawiczki
Jałowy płyn antyseptyczny do odkażania błon
śluzowych np. 0,5 – 1,5% rivanol
CEWNIKOWANIE SPRZĘT
2 miski nerkowate
Podkłady gumowy i płócienny do
zabezpieczenia łóżka
Basen
Pojemnik na mocz
Płaska twarda poduszka
Przy cewnikowaniu na stałe –zestaw do
odprowadzenia moczu, roztwór do
uszczelnienia cewnika Foleya.
CEWNIKOWANIE
Technika wykonania
Umyj ręce, nałóż rękawice ju.
Przygotuj pacjenta, zapewnij intymność
Ułóż pacjenta w pozycji grzbietowej z
odwiedzionymi nogami,
Połóż podkłady zabezpieczające łóżko
Pod pośladki podłóż płaską twardą poduszkę
Ustaw sprzęt w okolicy stóp pacjenta
W pobliżu krocza postaw miski nerkowate – na
zużyte narzędzia i materiały i na odprowadzony
mocz
CEWNIKOWANIE
Otwórz basen
Otwórz jałowy pakiet
Nasącz waciki jałowym Rivanolem 0,5 – 1,5%
Jałowym narzędziem wyjmij cewnik z
opakowania i ułóż w jałowym pakiecie
Pokryj końcówkę cewnika 2% lidokainą
Nałóż jałowe rękawice
Wyjmij z pakietu serwetę okienkową i połóż ją
na krocze (uwaga na rękawice)
CEWNIKOWANIE
KOBIETY
Rozchyl wargi sromowe kciukiem i palcem
wskazującym lewej ręki
Weź w prawą rękę jałowe narzędzie chwytne z
pakietu i zmywaj wacikami krocze w kierunku
odbytu
Chwyć i wprowadź cewnik ruchem półobrotowym
na 5-6 cm do cewki moczowej (cewnik w pochwie
–brak moczu, odrzucić cewnik i założyć następny)
Gdy pojawi się mocz, nie wprowadzaj cewnika
dalej
CEWNIKOWANIE
KOBIETY
Trzymaj cewnik między palcem wskazującym i
kciukiem lewej ręki
Odprowadź mocz do miski nerkowatej
Usuń cewnik delikatnie ruchem półobrotowym
Odkaź ponownie ujście cewki moczowej
drugim narzędziem chwytnym
Ułóż wygodnie pacjenta
Uporządkuj sprzęt
Umyj ręce
Udokumentuj wykonanie zabiegu
CEWNIKOWANIE MĘŻCZYZNY
Po przygotowaniu pacjenta i krocza jw.
Lekkie ściśnięcie prącia powoduje otwarcie ujścia cewki.
Ściągnięcie napletka odsłania ujście cewki.
Palcami lewej ręki cofnij napletek aż do rowka żołędzi
Odkaź żołądź i ujście cewki moczowej kolejnymi gazikami z
płynem odkażającym
Unieś członek prostopadle do podłoża (wyprostowanie cewki
moczowej) i wprowadź nasmarowany cewnik ok.10cm
Wyczuwalny opór pojawia się po dojściu do części
gruczołowej
Przesuń członek w kierunku spojenia łonowego a następnie
pociągnij lekko do przodu i wsuwaj cewnik do pojawienia się
moczu
CEWNIKOWANIE MĘŻCZYZNY
Brak moczu może być spowodowane:
Zbyt głębokim wprowadzeniem cewnika do
pęcherza.
Niedrożnością cewnika spowodowaną skrzeplinami
krwi, strzępkami tkanek lub gęstą ropą.
Mechanicznym zagięciem cewnika
Cewnik można udrożnić przez odessanie lub
wpuszczenie, za pomocą strzykawki 10-20ml
płynu. Jeżeli płyn wypływa obok cewnika, to cewnik
jest w cewce, a nie w pęcherzu.
CEWNIKOWANIE MĘŻCZYZNY
Odprowadź mocz do miski nerkowatej
Usuń delikatnie cewnik ruchem
półobrotowym
Zmyj ponownie ujście cewki moczowej
jałowym wacikiem
Nasuń napletek
Gdy cewnik wprowadzamy na stałe, podłącz
zestaw do odprowadzania moczu
Wykonaj czynności końcowe
PŁUKANIE PĘCHERZA
MOCZOWEGO
CEL:
Wypłukanie z pęcherza strzępków tkanek
zmienionych chorobowo, krwi, ropy
wprowadzenie do pęcherza leków
działających bezpośrednio na błonę
śluzową.
Profilaktycznie u pacjentów z cewnikiem na
stałe
Po zabiegach operacyjnych pęcherza
moczowego i gruczołu krokowego
PŁUKANIE PĘCHERZA
MOCZOWEGO
PŁYNY DO PŁUKANIA
Antybiotyki zgodne z antybiogramem
0,1% azotan srebra (zmniejsza obrzęk
błony śluzowej pęcherza)
1-1,5% Rivanol (działa odkażająco)
0,9% NaCl (mechaniczne oczyszczenie)
PŁUKANIE PĘCHERZA
MOCZOWEGO
SPRZĘT
Taki jak do cewnikowani
Zlecony środek do płukania o temp.
37 w miseczce z ciepłą wodą (ok. 40 )
Jałowa strzykawka typu Janeta
Jałowy dren do pobierania
wprowadzanego płynu
PŁUKANIE PĘCHERZA
MOCZOWEGO
Załóż cewnik do pęcherza moczowego
Włóż jałowy dren do pojemnika z płynem do
płukania
Zmontuj Janetę i nabierz ok. 100ml płynu i
podłącz ją z końcówką cewnika
Powoli wprowadź płyn
Obserwuj pacjenta, zaprzestań podawania płyny
gdy wystąpi uczucie rozpierania w pęcherzu
Zaciśnij na kilka sek. cewnik, aby płyn zadziałał
w pęcherzu,
Upuść wprowadzony płyn kierując koniec
cewnika do miski nerkowatej
PŁUKANIE PĘCHERZA
MOCZOWEGO
Obserwuj wypływający płyn
Prowadź płukanie do uzyskania klarownych
popłuczyn
Jednorazowo wprowadzana objętość płynu
zależy od odczuć pacjenta (30-40, 100-200
ml) aby uniknąć bolesnych skurczów
Gdy zachodzi konieczność pozostawienia w
pęcherzu środków leczniczych, zamknąć
cewnik narzędziem zaciskającym