TRAUMA IN
THE ELDERLY
1
URAZ W WIEKU
URAZ W WIEKU
PODESZŁYM
PODESZŁYM
URAZ W WIEKU
URAZ W WIEKU
PODESZŁYM
PODESZŁYM
TRAUMA IN
THE ELDERLY
1
URAZ W WIEKU
URAZ W WIEKU
PODESZŁYM
PODESZŁYM
URAZ W WIEKU
URAZ W WIEKU
PODESZŁYM
PODESZŁYM
TRAUMA IN
THE ELDERLY
2
PRZEGLĄD
PRZEGLĄD
PRZEGLĄD
PRZEGLĄD
•
Ocena
Ocena
chorego
chorego
w wieku
w wieku
podeszłym
podeszłym
•
Patofizjologia wieku
Patofizjologia wieku
podeszłego
podeszłego
•
Postępowanie z
Postępowanie z
chorym
chorym
w
w
wieku podeszłym
wieku podeszłym
TRAUMA IN
THE ELDERLY
3
POPULACJA OSÓB
POPULACJA OSÓB
STARSZYCH
STARSZYCH
POPULACJA OSÓB
POPULACJA OSÓB
STARSZYCH
STARSZYCH
•
20% populacji w USA to osoby w
20% populacji w USA to osoby w
wieku >65 rż.
wieku >65 rż.
•
1/3 przewożonych karetką
1/3 przewożonych karetką
pacjentów to osoby w wieku >65 rz.
pacjentów to osoby w wieku >65 rz.
•
Pacjent geriatryczny:
Pacjent geriatryczny:
– gorzej reaguje na uraz
– ma gorsze rokowanie
– wiek >55 rż bardziej wpływa na złe
rokowanie niż mechanizm wypadku
samochodowego
TRAUMA IN
THE ELDERLY
4
OCENA PACJENTA
OCENA PACJENTA
W WIEKU
W WIEKU
PODESZŁYM
PODESZŁYM
OCENA PACJENTA
OCENA PACJENTA
W WIEKU
W WIEKU
PODESZŁYM
PODESZŁYM
•
Ocena miejsca zdarzenia
Ocena miejsca zdarzenia
– Czy pacjent mieszka sam?
– Czy może się sam sobą
zaopiekować?
– Jakie leki stosuje?
Zabierz je do szpitala
– Oznaki maltretowania
TRAUMA IN
THE ELDERLY
5
Ocena wstępna
Ocena wstępna
Ocena wstępna
Ocena wstępna
•
Ogólne wrażenie
Ogólne wrażenie
•
Świadomość
Świadomość
•
Drożność dróg oddechowych
Drożność dróg oddechowych
•
Oddech
Oddech
(częstość, głębokość,
(częstość, głębokość,
wydolność)
wydolność)
•
Krążenie
Krążenie
(tętno, skóra, nawrót
(tętno, skóra, nawrót
włośniczkowy, krwotoki zewnętrzne)
włośniczkowy, krwotoki zewnętrzne)
5
TRAUMA IN
THE ELDERLY
6
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
świadomoś
świadomoś
ć
ć
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
świadomoś
świadomoś
ć
ć
•
Układ nerwowy
Układ nerwowy
– Zanik mózgu zwiększa
prawdopodobieństwo powstania
krwiaka podtwardówkowego po urazie
– Zmniejszony przepływ mózgowy
•
Choroby psychoorganiczne
Choroby psychoorganiczne
•
Osłabienie wzroku i słuchu
Osłabienie wzroku i słuchu
– utrudniony kontakt z pacjentem
TRAUMA IN
THE ELDERLY
7
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
świadomoś
świadomoś
ć
ć
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
świadomoś
świadomoś
ć
ć
•
Wywiad środowiskowy -
Wywiad środowiskowy -
jaki był
jaki był
wcześniej stan świadomości pacjenta
wcześniej stan świadomości pacjenta
?
?
•
Czy stan świadomości uległ
Czy stan świadomości uległ
pogorszeniu?
pogorszeniu?
PAMIĘTAJ!
PAMIĘTAJ!
Z
Z
aburzenia świadomości mogą być
aburzenia świadomości mogą być
wczesnym objawem
wczesnym objawem
niedotlenienia,
niedotlenienia,
hipotonii
hipotonii
, wtrząsu
, wtrząsu
TRAUMA IN
THE ELDERLY
8
Ocena wstępna –
Ocena wstępna –
drożność dróg
drożność dróg
oddechowych
oddechowych
Ocena wstępna –
Ocena wstępna –
drożność dróg
drożność dróg
oddechowych
oddechowych
•
Przygotuj się na obecność
Przygotuj się na obecność
ciał obcych:
ciał obcych:
– Mosty i sztuczne szczęki
– Zaburzenia połykania
(zachłyśnięcie)
– Zwolnione procesy trawienia i
perystaltyka p.pokarmowego
(skłonność do wymiotów)
TRAUMA IN
THE ELDERLY
9
Ocena wstępna –
Ocena wstępna –
wydolność oddychania
wydolność oddychania
Ocena wstępna –
Ocena wstępna –
wydolność oddychania
wydolność oddychania
•
Układ oddechowy
Układ oddechowy
– zmniejszona pojemność życiowa płuc (VC)
– częste POChP, rozedma, niewydolność serca
– Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa,
skrzywienie kręgosłupa
– łatwiej i szybciej dochodzi do rozwoju
niedotlenienia po urazie klatki
– Reaguja na niedotlenienie przyspieszeniem
oddechu niż pogłębieniem
TRAUMA IN
THE ELDERLY
10
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
krążenie
krążenie
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
krążenie
krążenie
•
Układ sercowo-naczyniowy
Układ sercowo-naczyniowy
– Zmniejszony przepływ przez ważne
życiowo narządy wewnętrzne
– Zmniejszony rzut serca
małe rezerwy
– Współistniejące choroby ukł. krążenia
– Leki blokujące mechanizmy wyrównawcze
dla
hipowolemii
niedotlenienia
TRAUMA IN
THE ELDERLY
11
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
krążenie
krążenie
Ocena wstępna -
Ocena wstępna -
krążenie
krążenie
•
Tętno
Tętno
(przyspieszenie, niemiarowość)
(przyspieszenie, niemiarowość)
•
Skóra
Skóra
- Kolor
- Kolor
(cechy centralizacji krążenia)
(cechy centralizacji krążenia)
- Temperatura
- Temperatura
(zaburzenia termoregulacji
(zaburzenia termoregulacji
– tendencja do wychłodzenia)
– tendencja do wychłodzenia)
- Wilgotność
- Wilgotność
(często cukrzyca w wywiadzie)
(często cukrzyca w wywiadzie)
- Nawrót włośniczkowy
- Nawrót włośniczkowy
(leki,
(leki,
schorzenia naczyń obwodowych)
schorzenia naczyń obwodowych)
Krwotoki zewnętrzne
Krwotoki zewnętrzne
TRAUMA IN
THE ELDERLY
12
SZYBKIE
SZYBKIE
BADANIE
BADANIE
URAZOWE
URAZOWE
SZYBKIE
SZYBKIE
BADANIE
BADANIE
URAZOWE
URAZOWE
Zebranie wywiadu ma ogromne
znaczenie
S
- zaburzone czucie bólu
A
- alergie
M
- zabierz ze sobą jego leki, jeśli to
możliwe
P
- informacje o poprzednich chorobach są
bardzo ważne
L
- ostatni posiłek
E
- okoliczności urazu
- ból w klatce piersiowej lub omdlenie przed
wypadkiem
- z
- z
aburzenia równowagi i koordynacji ruchów -
aburzenia równowagi i koordynacji ruchów -
częsta przyczyna urazów
częsta przyczyna urazów
TRAUMA IN
THE ELDERLY
13
SZYBKIE
SZYBKIE
BADANIE
BADANIE
URAZOWE
URAZOWE
SZYBKIE
SZYBKIE
BADANIE
BADANIE
URAZOWE
URAZOWE
•
Pamiętaj !
Pamiętaj !
– Leki stosowane przez poszkodowanego
wpływają na zdolność kompensacji urazu
– Ze względu na osłabienie wzroku, słuchu,
zmysłu równowagi i kordynacji ruchów
łatwiej podlegają urazom
– Przyczyną wypadku lub urazu może być
nagłe zachorowanie (zawał serca)
– Podejrzewaj istnienie złamań nawet po
błahym urazie
TRAUMA IN
THE ELDERLY
14
Zaopatrywanie
Zaopatrywanie
Zaopatrywanie
Zaopatrywanie
•
Zaburzenia czucia
Zaburzenia czucia
•
Ł
Ł
atwość powstawani
atwość powstawani
a
a
odleżyn
odleżyn
•
Zapewnij komfort
Zapewnij komfort
poszkodowanemu
poszkodowanemu
•
W
W
ypełnij puste
ypełnij puste
przestrzeni
przestrzeni
e
e
•
C
C
hroń przed utratą ciepła
hroń przed utratą ciepła
TRAUMA IN
THE ELDERLY
15
DZIAŁANIA
DZIAŁANIA
KRYTYCZNE
KRYTYCZNE
DZIAŁANIA
DZIAŁANIA
KRYTYCZNE
KRYTYCZNE
•
Pacjent w podeszłym wieku ma
Pacjent w podeszłym wieku ma
niewydolne mechanizmy
niewydolne mechanizmy
kompensacyjne
kompensacyjne
– wczesne leczenie hipoksji i wstrząsu
– gotowość do trudnej intubacji
– Zabezpiecz wkłucia
(łatwe pękanie naczyń)
– ostrożnie przetaczaj płyny
(czynność nerek
na granicy wydolności, niewydolność zastoinowa
serca)
możesz spowodować obrzęk płuc
TRAUMA IN
THE ELDERLY
16
PODSUMOWANIE
PODSUMOWANIE
PODSUMOWANIE
PODSUMOWANIE
•
Osoby w podeszłym wieku:
Osoby w podeszłym wieku:
– inaczej reagują na uraz
– często cierpią na współistniejące
choroby
– mają osłabione mechanizmy
kompensacyjne
•
Zbierz dokładny wywiad
Zbierz dokładny wywiad
•
Uprzedzaj rozwój wypadków
Uprzedzaj rozwój wypadków
TRAUMA IN
THE ELDERLY
17
PYTANIA?
PYTANIA?
PYTANIA?
PYTANIA?