Semestr zimowy

IV rok

Protezy 

częściowe 

osiadające. 

Przygotowanie, 

fazy pracy, 

rodzaje 

wycisków.

Tytuł

dr n. med. Aleksandra 
Ślusarska

Zakład Protetyki Stomatologicznej UM w Łodzi

 

 

Definicja:

Proteza częściowa osiadająca- 
uzupełnienie protetyczne 
odbudowujące częściowe braki 
uzębienia. Składa się z płyty, 
osadzonych w niej zębów oraz klamer 
utrzymujących protezę na podłożu.

 

 

Materiały:

• Płyta – tworzywo akrylowe
• Zęby – tworzywo akrylowe (rzadziej 

porcelanowe)

• Klamry – doginane, sprężysty drut 

stalowy okrągły lub półokrągły o śr. 0,8 
do 1mm

 

 

W tym typie protez siły żucia 

przenoszone są poprzez błonę 

śluzową i okostną na kość. Z tego 

względu protezy te noszą nazwę 

śluzówkowych lub osiadających. 

Protezy te w sposób ograniczony 

przywracają czynność żucia. Mogą 

powodować nadmierny ucisk na 

podłoże oraz niekorzystnie działać 

na zęby i przyzębie.

 

 

Wskazania:

1. Uzębienie resztkowe
2. Protezy czasowe
a) Natychmiastowe
b) Okresowe utrzymanie położenia 

żuchwy w zgryzie konstrukcyjnym

c) Ułatwiające przejście na bezzębie
3. Ze względów ekonomicznych

 

 

Planowanie leczenia:

1. Wywiad ogólny (cukrzyca, padaczka, 

nowotwory, choroby krążenia, 
zaburzenia hormonalne, alergie)

2. Wywiad stomatologiczny
-

termin ostatniej ekstrakcji

-

przyczyny utraty uzębienia

-

ocena użytkowanych dotychczas 
uzupełnień

-

parafunkcje

-

nawyki higieniczne

 

 

Planowanie leczenia c.d.:

3. Badanie pacjenta
a) Zewnątrzustne
- symetria powłok zewnętrznych
- zabarwienie
- ruchy żuchwy (stopień rozwierania, 

ewentualne boczne przemieszczenia)

- badanie palpacyjne ujść nerwów
- badanie palpacyjne mięśni 

(równocześnie zewnątrz i 
wewnątrzustnie)

- badanie stawu skroniowo-żuchwowego

 

 

Planowanie leczenia c.d.:

b)

Wewnątrzustne

-

badanie uzębienia

-

ocena ewentualnych uzupełnień 
protetycznych

-

ocena okluzji i artykulacji

-

badanie przyzębia

-

stopień zaniku i kształt bezzębnych 
odcinków wyrostków zębodołowych

-

stan błony śluzowej warg, policzków, dna j. 
ustnej i podniebienia (leukoplakia)

-

ocena przyczepów wędzidełek

-

badanie języka (wielkość i ruchomość)

 

 

Planowanie leczenia c.d.:

4. Badania dodatkowe
- żywotność miazgi
-

stopień rozchwiania zębów

- zdjęcia RTG
-

modele diagnostyczne

5. Rozpoznanie
6. Zaprojektowanie leczenia

 

 

Przygotowanie j. ustnej do 

leczenia:

1. Przygotowanie chirurgiczne
- ekstrakcje zębów z III° rozchwiania
- ekstrakcje zębów lub korzeni nie 

nadających się do leczenia 

endodontycznego

- resekcje korzeni, radektomie
- wyrównanie ostrych brzegów 

zębodołów

- usunięcie zębów zatrzymanych
- plastyka wyrostka (np. obustronna 

kolbowatosć)

 

 

Przygotowanie chirurgiczne c.d.:

-wygładzenie kresy żuchwowo-
gnykowej i skośnej
-wygładzenie wału podniebiennego
-zabiegi w obrębie tkanek miękkich
•podcięcie wędzidełek warg i języka
•podcięcie więzadełek policzków
•zabiegi usunięcia przerostu 
brodawczakowatego
•westibuloplastyka
-ekstrakcje ze wskazań 
protetycznych

 

 

2. Przygotowanie zachowawcze

- wykonanie wypełnień
- wymiana starych wypełnień
- leczenie endodontyczne

 

 

3. Przygotowanie 

periodontologiczne

- usunięcie kamienia i osadu
- eliminacja głębokich kieszonek
- likwidacja stanu zapalnego dziąseł
- zabiegi chirurgiczne na przyzębiu
- likwidacja węzłów urazowych

 

 

4. Wstępne przygotowanie 

protetyczne

Celem jest takie przygotowanie 

resztkowego uzębienia, aby 

późniejsza proteza była jak 

najbardziej sprawna funkcjonalnie. 

Zabiegi te obejmują:

- wykonanie nakładów koronowych 

(podniesienie zwarcia)

- wykonanie koron (podniesienie lub 

obniżenie zwarcia, odbudowa kształtu 

anatomicznego zęba, ochrona przed 

próchnicą, poprawa retencji protezy)

 

 

Wstępne przygotowanie protetyczne 
c.d.

- wykonanie wkładów koronowo-

korzeniowych (dodatkowy filar do 
wykorzystania, zahamowanie 
resorpcji wyrostka)

- wykonanie krótkich mostów lub 

zblokowanie koron (szynowanie 
zębów,w odcinku przednim względy 
estetyczne)

- zabiegi korygujące i wyrównujące 

płaszczyznę zwarciową

 

 

Fazy pracy:

I wizyta
        Postępowanie kliniczne:
-

wyciski anatomiczne masami 
alginatowymi na łyżkach 
standardowych

        
        Postępowanie laboratoryjne:
-

odlanie modeli i wykonanie 
wzorników zwarciowych wg 
przyjętych zasad

 

 

Fazy pracy:

II wizyta
          Postępowanie kliniczne:
          - dopasowanie wzorników w ustach
          - naniesienie linii orientacyjnych
          - uplastycznienie wałów wzorników
          - ustalenie centralnego położenia
            żuchwy w stosunku do szczęki
          - dobór koloru, kształtu i wielkości
             zębów
          - projektowanie zasięgu płyty górnej
          - rozmieszczenie klamer
          - analiza paralelometryczna modeli

 

 

Fazy pracy:

   Postępowanie laboratoryjne:
- zamontowanie modeli w artykulatorze
- ustawienie zębów
- dogięcie klamer

 

 

Fazy pracy:

III wizyta
       Postępowanie kliniczne:
       ocena próbnych protez
       - ustawienie zębów
       - zasięg płyty
       - wymodelowanie płyty
       - dogięcie klamer
       - przyleganie płyty do podłoża
       - kontakty zwarciowe zębów

 

 

Fazy pracy:

   Postępowanie laboratoryjne:
   - zamiana wosku na akryl z 

uwzględnieniem zablokowania 
podcieni zębów własnych pacjenta

 

 

Fazy pracy:

IV wizyta
          Oddanie gotowych protez:
          - kontrola gładkości płyty
          - ocena przebiegu klamer
          - kontrola zasięgu i przylegania 

płyty

          - sprawdzenie retencji i stabilizacji
          - ocena kontaktów zwarciowych za
            pomocą kalki
          - zalecenia dot. użytkowania protez
          - wyznaczenie wizyt kontrolnych
            (pierwsza po 24h)

 

 

W przypadku rozległych braków 

uzębienia i obecności jedynie 

uzębienia resztkowego postępujemy 

tak jak przy bezzębiu. Wykonujemy 

dla pacjenta łyżki indywidualne i 

pobieramy wyciski czynnościowe 

masami wstępnie ciekłymi z grupy 

elastomerów lub pastami 

wyciskowymi. Zwarcie ustalamy 

metodami przyjętymi dla leczenia 

protezami całkowitymi.

 

 

Piśmiennictwo:

• Spiechowicz E. Protetyka stomatologiczna. 

PZWL. Łódź 2004

• Lehmann K., Hellwig E. Propedeutyka 

stomatologii zachowawczej i protetyki. Urban 

& Partner. Wrocław 1994

• Majewski S. Propedeutyka klinicznej i 

laboratoryjnej protetyki stomatologicznej. 

Sanmedica. Warszawa 1997

• Majewski S. Podstawy protetyki w praktyce 

lekarskiej i technice dentystycznej. 

Wydawnictwo Stomatologiczne SZS-W. Kraków 

2000

• Walter J.D. Konstrukcje ruchomych protez 

częściowych. Sanmedica. Warszawa 1994