background image

T

T

EORIA 

EORIA 

P

P

RZEDSIĘBIORSTWA

RZEDSIĘBIORSTWA

dr Leszek Sidorowicz

dr Leszek Sidorowicz

background image

Geneza

 przedsiębiorstwa - przedsiębiorca, 

przedsiębiorczość, przedsiębiorstwo jako kategorie 

historyczne

Definiowanie

 przedsiębiorstwa - 

interdyscyplinarność przedsiębiorstwa, możliwe 

ujęcia i modele

Atrybuty

 

współczesnego przedsiębiorstwa 

Elementy typologii 

- formy prawno-organizacyjne 

przedsiębiorstw

background image

GOSPODARSTWA 

OKRESIE 

NIEWOLNICTWA 

FEUDALIZMU

 

NIE MIAŁY CECH PRZEDSIĘBIORSTWA

Nastawione  na  zaspokajanie  potrzeb  właścicieli  (patrycjuszy, 
feudałów, kleru - np. działalność  klasztorów)

sprzedaż  wytworzonych  produktów  czy  usług  była  czymś 
wyjątkowym

prowadzenie zakładu rzemieślniczego - przywilej wygasający z 
chwilą śmierci mistrza (zatrudniał czeladników, uczniów)

cechy 

(zrzeszenia 

rzemieślników) 

koncesjonowanie 

działalności,  określanie  warunków  pracy  i  płacy,  prace  na 
rzecz miasta

background image

Manufaktura 

Manufaktura 

jako protoplasta przedsiębiorstwa

jako protoplasta przedsiębiorstwa

WŁAŚCIWOŚCI MANUFAKTURA

PRZEDSIĘBIORSTWO

PRZEMYSŁOWE

TECHNICZY

PODZIAŁ PRACY

Nie występuje albo

jest w zalążku

Z reguły bardzo rozwinięty

TECHNICZNE

UZBROJENIE

PRACY

Bardzo niskie

(najprostsze

urządzenia i

narzędzia)

Zróżnicowane, zależnie od

min. Rodzaju produkcji,

często bardzo wysokie

WARUNKI

PRACY

Najczęściej bardzo

trudne

Zróżnicowane ale dużo

lepsze niż w manufakturze

background image

Przedsiębiorstwo  powstało  ze  średniowiecznego, 

ledwo  tolerowanego  kramu,  składu  czy  sklepu”  wg  (J. 

Lisaka)

„Przedsiębiorstwo  to  pierwszy  w  historii  rozwoju 

działalności  gospodarczej  ośrodek  stosowania  zasady 

racjonalnego  gospodarowania,  w  którym  następuje 

kwantyfikacja  celu  i  środków,  wyrażona  w  jednolitych 

jednostkach  miary:  jednostkach  pieniężnych”  (O. 

Lange)

„Przedsiębiorstwo to jeden z największych wynalazków 

ludzkości” (E. Lipiński)

background image

A. 

SMITH 

przedsiębiorcę, 

utożsamianego 

właścicielem, 

cechowała 

przede 

wszystkim 

umiejętność oszczędzania i mobilizowania kapitału

J.B.  SAY 

(twórca  koncepcji  przed.)  -  przedsiębiorca-

właściciel 

umiejętnie 

łączy 

czynniki 

produkcji, 

przenosząc  zasoby  ekonomiczne  z  obszaru  niższej  na 

obszar wyższej efektywności

J.A. 

SCHUMPETER 

przedsiębiorca-właściciel 

dynamizuje  gospodarkę  przez  ciągłe  wprowadzanie 

innowacji,  które  są  siłą  napędową  poruszającą 

mechanizm gospodarczy

background image

podstawowych funkcji przedsiębiorstwa  w gospodarce

podstawowych funkcji przedsiębiorstwa  w gospodarce

1. Wprowadzają nowe wyroby na rynek

2. Tworzą nowe rynki, które poprzednio w ogóle nie 

istniały

3.  Odkrywają  nowe  zasoby  albo  też  nowe  sposoby 

rozszerzania podaży istniejących zasobów

4.  Mogą  odkrywać  i  rozwijać  nowe  technologie  - 

wprowadzają postęp techniczny

5. Mogą reorganizować istniejące przedsiębiorstwa 

w nowy, twórczy sposób

(wg amerykańskiego podręcznika Ekonomia)

background image

Kwestia właściciel - przedsiębiorca

Kwestia właściciel - przedsiębiorca

KAPITALIZM  WŁAŚCICIELSKI   

-  pierwszy  okres  rozwoju 

gospodarki rynkowej

 

wynalazca,  właściciel  i  założyciel  przedsiębiorstwa 

(w jednej osobie) sam nim zarządzał

do tej pory warunek samodzielnego zarządzania jest  

najczęściej uznawanym atrybutem przedsiębiorcy

KAPITALIZM 

MENEDŻERSKI 

efekt 

rozrostu 

przedsiębiorstw  w  postaci  spółek  akcyjnych  pod 

koniec XIX w. (gł. USA)

rozdzielenie posiadania (własności) od zarządzania

najemny menadżer staje się warunkowym 

przedsiębiorcą (tzn. w granicach kompetencji i na 

czas wyznaczony przez właściciela)

menedżerowie pełnią w firmie funkcję zbiorowego 

przedsiębiorcy

odpowiednie przygotowanie oznacza w 

szczególności profesjonalizację zarządzania

background image

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ - Istota zjawiska

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ - Istota zjawiska

    

CECHA

 (

SPOSÓB ZACHOWANIA SIĘ 

- P. Drucker) przedsiębiorcy i 

przedsiębiorstwa, pod którą rozumie się:

gotowość i zdolność do podejmowania oraz rozwiązywania w 

sposób twórczy i nowatorski nowych problemów

przy świadomości związanego z tym ryzyka

umiejętnie wykorzystując pojawiające się szanse i okazje

oraz elastycznie przystosowując się do zmiany warunków

INNOWACYJNOŚĆ

 - podstawowy warunek 

 przedsiębiorczości 

u podstaw innowacyjności leży kreatywność

innowacyjność jest specyficznym narzędziem 

przedsiębiorczości

młodsze przedsiębiorstwa cechuje większa dynamika procesów 

innowacyjnych

background image

Interdyscyplinarny charakter przedsiębiorstwa

Interdyscyplinarny charakter przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo  to 

ZŁOŻONY  UKŁAD

,  na  którego 

funkcjonowanie wpływają różne rodzajowo czynniki

PEŁNA  TEORIA  PRZEDSIĘBIORSTWA 

-  wymaga  jego 

prezentacji z różnych punktów widzenia uznanych za 

istotne

Niezbędne  jest  zatem  konstruowanie  stosownych 

MODELI  PRZEDSIĘBIORSTWA 

-  właściwych  danej 

płaszczyźnie analizy

Poszczególne  modele  przedsiębiorstwa  funkcjonują 

na gruncie różnych 

DYSCYPLIN NAUKOWYCH

background image

Modele przedsiębiorstwa (I)

Modele przedsiębiorstwa (I)

1. 

MODEL EKONOMICZNY 

(Teoria ekonomii)

przedsiębiorstwo to byt ekonomiczny opisywany w kategoriach 
efektywności użycia zasobów - różnicy między efektami i 
nakładami

różnice w podejściu do przedsiębiorstwa na gruncie 
poszczególnych kierunków i prądów w ekonomii - ekonomia 
klasyczna, ujęcie szumpeterowskie, (neo)instytucjonalne i in.

2. 

MODEL FINANSOWY

(Analiza finansowa przedsiębiorstwa)

przedsiębiorstwo to system zasobów o określonej wartości, 
przekształcanych w strumienie finansowe

kapitał przedsiębiorstwa traktowany jest jako wartośća nie 
jako zestaw materialnych czynników produkcji

cel firmy - maksymalizacja jej wartości w dłuższym okresie czasu

background image

Modele przedsiębiorstwa (II)

Modele przedsiębiorstwa (II)

3. 

MODEL PRODUKCYJNY 

-Technologiczny (Nauki 

techniczne)

przedsiębiorstwo to układ techniczny przetwarzający 

energię i materię w produkt o założonych parametrach 

użytkowych

przedsiębiorstwo nie wytwarza wartości dodanej lecz musi 

najpierw wyprodukować dobra lub usługi

4. 

MODEL ORGANIZACYJNY 

(Organizacja i zarządzanie)

przedsiębiorstwo to jednostka zorganizowana 

szczególny przypadek instytucji podlegającej zasadom 

racjonalnej organizacji

występują PROCESY DECYZYJNE - podstawowa przesłanka 

uznania modelu organizacyjnego za wiodący w formułowaniu 

interdyscyplinarnej teorii przedsiębiorstwa

background image

Modele przedsiębiorstwa (IV

Modele przedsiębiorstwa (IV

)

)

7. 

MODEL PRAWNY 

(Prawo cywilne, prawo handlowe)

przedsiębiorstwo to szczególny podmiot praw i 
obowiązków

forma i ustrój przedsiębiorstwa są zawsze określone w 
danym systemie prawnym

8. 

MODEL

 

(ASPEKT) ETYCZNY 

(Etyka biznesu, 

socjologia kultury)

analiza zachowań w przedsiębiorstwie pod kątem 
obowiązujących w społeczeństwie norm moralnych i 
wzorców akceptowanych zachowań

background image

PRZEDSIĘBIORSTWO TO JEDNOSTKA 

- PODMIOT PROWADZĄCY DZIAŁAŁNOŚĆ 

GOSPODARCZĄ

motywowaną chęcią uzyskania korzyści majątkowych

mającą  na  celu  zaspokojenie  potrzeb  innych  podmiotów 

życia społecznego 

realizowaną 

poprzez 

wytwarzania 

produktów 

i/lub 

świadczenie usług

wykonywaną samodzielnie na ryzyko właściciela(i)

background image

ATRYBUTY WSPÓŁCZESNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA (I)

ATRYBUTY WSPÓŁCZESNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA (I)

Atrybuty przedsiębiorstwa to jego stałe specyficzne 

cechy odróżniające przedsiębiorstwo od innych 

jednostek

1. Przedsiębiorstwo jest powołane do prowadzenia 

działalności w sposób trwały (przez dłuższy czas)

2. Służy otoczeniu -  dynamiczny, otwarty system, 

nastawiony na uczenie się

3. Wymienia produkty z otoczeniem w drodze transakcji 

kupna -sprzedaży

4.  Posiada  pochodzące  od  właściciela(i)  zasoby 

kapitałowe (dobra materialne oraz wartości niematerialne 
i prawne), a także nazwę i reputację firmy (goodwill)

background image

ATRYBUTY WSPÓŁCZESNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 

ATRYBUTY WSPÓŁCZESNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 

(II)

(II)

5. Posiada samodzielność decyzyjną (zasada autonomii 

przedsiębiorstwa), prowadząc działalność w ramach 

obowiązujących norm prawnych

6. Koszty i podatki pokrywa uzyskiwanymi 

przychodami (zasada równowagi finansowej, 

samofinansowanie), wykazując stan majątkowy i wyniki 

finansowe w stosownych dokumentach (bilans, rachunek 

zysków i strat)

7. Dąży do uzyskania ze swej działalności określonych 

korzyści - maksymalizacji dochodowości zaangażowanego 

kapitału

8. Prowadzi działalność na swoje ryzyko - liczy się z 

możliwością strat

background image

Podstawy wyodrębnienia

Podstawy wyodrębnienia

Formy 

prowadzenia 

działalności 

gospodarczej 

wynikają systemu prawnego każdego państwa

Formy te są swoistymi wzorcami prawno-

organizacyjnymi określającymi w szczególności

- wymagania założycielskie

- strukturę władzy

- odpowiedzialność  w przedsiębiorstwie

Wyższy 

stopień 

zróżnicowania 

form 

prawno-

organizacyjnych  (indywidualizacji  rozwiązań)  świadczy  o 

elastyczności  systemu  i  jego  zorientowaniu  na  rozwój 

przedsiębiorstw

W formach prawno-organizacyjnych odzwierciedla się w 

szczególności własność przedsiębiorstwa

background image

Podstawowe formy prawno-organizacyjne

Podstawowe formy prawno-organizacyjne

1. PRZEDSIĘBIORSTWO JEDNOOSOBOWE

prowadzone i reprezentowane  przez właściciela

nie wymaga spełnienia jakichkolwiek wymagań kapitałowych

forma stosowana przede wszystkim w odniesieniu do 
przedsiębiorstw małych

najliczniejsza grupa firm - handel, usługi, rolnictwo, 
drobna wytwórczość

często jest to jedynie pierwsza forma działalności gospodarczej, 
podlegająca w późniejszym okresie przekształceniom

background image

Podstawowe formy prawno-organizacyjne (III)

2. PRZEDSIĘBIORSTWA-SPÓŁKI

W kategoriach ekonomicznych spółka to zrzeszenie 

osób lub kapitału celem prowadzenia działalności 

gospodarczej

PODZIAŁ PRZEDSIĘBIORSTW-SPÓŁEK 

spółki osobowe i kapitałowe

spółki cywilne i handlowe

background image

 

 

SPÓŁKI OSOBOWE

SPÓŁKI OSOBOWE

SPÓŁKA CYWILNA

najbardziej rozpowszechniona forma spółki

powstaje w wyniku zawarcia przez wspólników umowy pisemnej

forma odpowiednia do prowadzenia działalności  przez darzący się 

zaufaniem i poczuciem odpowiedzialności, nieduży zespół ludzi (np. 

członkowie rodziny)

ustanawiana raczej przy niewielkiej skali działalności gospodarczej

za zobowiązania spółki wspólnicy są odpowiedzialni solidarnie

spółka cywilna nie ma osobowości prawnej (nie jest też 

przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo o działalności 

gospodarczej)

background image

OSOBOWE SPÓŁKI HANDLOWE

OSOBOWE SPÓŁKI HANDLOWE

1. S-ka JAWNA
2. S-ka PARTNERSKA
3. S-ka KOMANDYTOWA   
4. S-ka KOMANDYTOWO-AKCYJNA

Prowadzą przedsiębiorstwo pod własną firmą

Mogą we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać 
zobowiązania, pozywać i  być pozwane (ograniczona 
osobowość prawna)

Istnieje wyodrębniony majątek spółki (wkłady + majątek 
nabyty)

Odpowiedzialność wspólników ma charakter subsydiarny - 
wierzyciel może przeprowadzić egzekucję z majątku 
wspólnika dopiero gdy egzekucja z majątku spółki okaże się 
bezskuteczna

background image

SPÓŁKI KAPITAŁOWE

SPÓŁKI KAPITAŁOWE

Powstają na podstawie umowy w postaci aktu notarialnego

Podlegają wpisowi  do rejestru przedsiębiorstw KRS

Posiadają  osobowość  prawną,  co  prowadzi  do  pełnego 
rozdzielenia  majątku  -  a  tym  samym  i  odpowiedzialności 
materialnej - spółki i wspólników

Wspólnicy  ryzykują  w  razie  niepowodzenia  gospodarczego 
jedynie wysokością wkładu w kapitał spółki

Majątek  osobisty  nie  może  być  przeznaczony  na 
zaspokojenie roszczeń wierzycieli

Występują organizacyjnie wyodrębnione władze spółki

     (w spółkach osobowych sprawy spółki prowadza wspólnicy)

background image

SPÓŁKA z O. O.

SPÓŁKA z O. O.

Kapitał zakładowy min. 50 000 zł wniesiony w całości  w 

chwili powstania spółki

Może być pokryty gotówką lub wkładami niepieniężnymi 

(aportami) i dzieli się na udziały

Udział  jest  związany  z  osobą  wspólnika  -  w  zasadzie 

można go zbyć tylko za zezwoleniem spółki

Forma  odpowiednia  do  prowadzenia  przedsiębiorstw 

małych i średnich

Władzami spółki z o.o. są:

zgromadzenie wspólników - ma prawo podejmowania 

decyzji we wszystkich sprawach spółki

zarząd - organ wykonawczy spółki (jedno- lub 

wieloosobowy)

rada  nadzorcza  lub  (i)  komisja  rewizyjna  -  pełnią 

funkcje  nadzorcze  (obowiązkowe  gdy  k.z.  >  500  tys.  zł,  a 

liczba wspólników >25)

background image

SPÓŁKA AKCYJNA

SPÓŁKA AKCYJNA

Kapitał akcyjny min. 500 tys. zł - nie musi być zgromadzony w 

w  całości    w  momencie  powstania  spółki  (np.  poprzez 

publiczną subskrypcję akcji)

Kapitał akcyjny może być pokryty gotówką lub aportami i dzieli 

się na akcje o równej wartości nominalnej

Akcje mogą być imienne lub na okaziciela, zwykłe

      i uprzywilejowane - stanowią zbywalny papier wartościowy

Struktura  i  kompetencje  władz  są  podobne  do  rozwiązań  w 

spółce  z  o.o.  -  utworzenie  rady  nadzorczej  lub  (i)  komisji 

rewizyjnej jest obowiązkowe

Forma  odpowiednia  do  prowadzenia  dużych  przedsiębiorstw 

których  utworzenie  i  funkcjonowanie  wymaga  znacznego 

kapitału

background image

PRZEDSIĘBIORSTWO PAŃSTWOWE

PRZEDSIĘBIORSTWO PAŃSTWOWE

3. PRZEDSIĘBIORSTWO PAŃSTWOWE - w Polsce większość to 

przedsiębiorstwa stanowiące własność skarbu państwa

działające na podstawie ustawy o pp (1981),

- podmiotem władzy ekonomicznej jest załoga przedsiębiorstwa

    - organy pp - ogólne zebranie pracowników lub ich delegatów, rada 

pracownicza, dyrektor

w formie jednoosobowych s-k skarbu państwa (przepisy Ksh)

- spółki z o.o lub spółki akcyjne (efekt komercjalizacji pp)

- nadzór właścicielski ministra skarbu (występuje w roli zgromadzenia 

wspólników)

- możliwość zarządzania jssp na czas oznaczony przez zarządcę - kontrakt 

menedżerski (umowa o zarządzanie)

część pp poddano komunalizacji - przekazaniu ich mienia w 

dyspozycje organów samorządu

background image

PRZEDSIĘBIORSTWO-SPÓŁDZIELNIA

PRZEDSIĘBIORSTWO-SPÓŁDZIELNIA

4. PRZEDSIĘBIORSTWO-SPÓŁDZIELNIA

Dobrowolne  zrzeszenie  o  nieograniczonej  liczbie  członków  (osób 

fizycznych lub prawnych)

Prowadzi  działalność  gospodarczą  kierując  się  potrzebami 

zrzeszonych  członków  (np.  zapewnienia  pracy)  -  nadwyżka 

finansowa (zysk) jest głównie środkiem do zaspokojenia potrzeb

Przedsiębiorstwo  jest  własnością  członków  sp-ni  wnoszących  do 

niej  udziały  majątkowe  (fundusz  udziałowy)  -  do  wysokości  tych 

udziałów członkowie odpowiadają za zobowiązania sp-ni

Wszyscy  członkowie  sp-ni  -  bez  względu  na  liczbę  posiadanych 

udziałów  -  mają  równe  prawo  głosu  (oderwanie  wpływu  na 

zarządzanie od wielkości wkładu kapitałowego)

Struktura  władz  spółdzielni  jest  bliska  rozwiązaniom  w  spółkach 

kapitałowych

background image

PODSTAWY WYKSZTAŁCENIA SIĘ (EWOLUCJA) NAUKI O 

PODSTAWY WYKSZTAŁCENIA SIĘ (EWOLUCJA) NAUKI O 

PRZEDSIĘBIORSTWIE

PRZEDSIĘBIORSTWIE

Rozwój tradycyjnej teorii przedsiębiorstwa na gruncie ekonomii

Przedsiębiorstwo w modelu doskonałej konkurencji

Przedsiębiorstwo w modelu konkurencji niedoskonałej

konkurencja monopolistyczna

teorie oligopolu

Krytyka  tradycyjnej  teorii  przedsiębiorstwa  -  przesłanki  rozwoju 

alternatywnych teorii przedsiębiorstwa

background image

EKONOMICZNE PODSTAWY TEORII PRZEDSIĘBIORSTWA

TRADYCYJNA TEORIA FIRMY - podstawa mikroekonomii

Modele zachowań firmy - jej reakcje cenowe i produkcyjne - 

na różnych typach rynków

W istocie jest to teoria różnych typów rynków, a nie samej 

firmy

Typ rynku jest więc podstawową ale nie jedyną zmienną 

charakteryzującą zachowanie przedsiębiorstwa

Zakłada  się,  że  podmiot  (firma,  przedsiębiorstwo)  jest 

zawsze  taki  sam  i  kieruje  się  niezmiennymi  celami  -  w 

szczególności:

KAŻDA FIRMA DĄŻY DO MAKSYMALIZACJI ZYSKU

background image

 

 

Klasyczna teoria firmy

Klasyczna teoria firmy

 – 

 – 

J. Smith, D. Ricardo, J.S. Mill

J. Smith, D. Ricardo, J.S. Mill

Siłą motoryczną produkcji i rozwoju jest akumulacja pojęta 

jako proces inwestowania

Koncepcja  homo  oeconomicus  -  jednostka  specjalizuje 

swoje czynności produkcyjne i uprawia wymianę

Podział pracy stanowi główne źródło wzrostu jej 

produkcyjności

„Niewidzialna ręka rynku” (mechanizm sprawczy zachowań 

  jednostek  i  firm)  -  powoduje  że  sprzeczne  z  interesem 

ogółu  działa-nia  kupców  i  przemysłowców  są  w  końcu 

dobroczynne dla ogółu

Jedyną 

miarą 

wartości 

jest 

praca 

zużyta 

na 

wyprodukowanie danego dobra

Zysk  jest  procentem  od  kapitału  angażowanego  w 

działalność gospodarczą

background image

Szkoła marginalna - W.S. Jevons, K. Menger, 

Szkoła marginalna - W.S. Jevons, K. Menger, 

L. Walras

L. Walras

Zasada malejącej użyteczności krańcowej jako podstawa 

zachowania konsumenta na wszystkich rynkach

Wartość a więc cena zależy od tego ile nabywca skłonny jest 

zapłacić za dodatkową jednostkę produktu (at the margin)

Kluczowy  problem  -  znalezienie  optimum  pogodzenia  skłonności 

konsumenta do zakupu oraz interesu producenta

Statyczna 

teoria 

przedsiębiorstwa 

oparta 

na 

rachunku 

marginalnym  i  założeniu  o  dążeniu  do  maksymalizacji  zysku  jako 

poszukiwania wariantu optymalnego w sensie matematycznym

Przyjęcie  zasady  ekwimarginalnej  czyli  zrównywania  wielkości 

krańcowych - firma traktowana jest jak gospodarstwo domowe

Konieczność  przyjmowania  szeregu  rygorystycznych  założeń 

(stałość, mierzalność, porównywalność zasobów)

background image

Neoklasyczna teoria firmy

Neoklasyczna teoria firmy

 - A. Marshall, J.B. Clark

 - A. Marshall, J.B. Clark

Próba syntezy podejścia marginalnego (teorii użyteczności krańcowej) 

i analizy zachowań przedsiębiorstwa

Akcent na funkcje przedsiębiorcy i teorię źródeł jego zysku

Teoria równowagi przedsiębiorstwa - przedsiębiorca dąży do ustalenia 

kombinacji  czynników  wytwórczych  oraz  rozmiarów  produkcji,  przy 

których osiągnie możliwie najwyższy zysk

Maksymalny  zysk  ma  miejsce  w  sytuacji  zrównania  utargu 

krańcowego z kosztem krańcowym

Zysk  wynika  z  organizacji  jako  czwartego  czynnika  produkcji 

uzupełniającego tradycyjną triadę: ziemia, praca, kapitał

Wprowadzenie  szeregu  zmiennych  poprzednio  pomijanych  -  np.   

wiedzy i technologii, lepiej wykształconej siły roboczej, subsydiów

background image

PRZEDSIĘBIORSTWO W MODELU 

PRZEDSIĘBIORSTWO W MODELU 

DOSKONAŁEJ KONKURENCJI 

DOSKONAŁEJ KONKURENCJI 

Założenia modelu

Założenia modelu

Firma jest kierowana przez właściciela-przedsiębiorcę

Dostarcza  niewielką  część  produkcji  na  rynku  (nie  ma  to  wpływu  na 

podaż i cenę)

Produkty  firm  konkurujących  są  postrzegane  jako  homogeniczne 

(bardzo bliskie substytuty)

Istnieje wolność „wejścia” na rynek i „wyjścia” z rynku

Wyłącznym celem firmy jest maksymalizacja zysku

Firma  ustala  produkcję  przynoszącą  największy  zysk  dążąc  do 

zrównania  kosztów  marginalnych  z  marginalnym  przychodem  (MC= 

MR)

Firma  i  jej  potencjalni  klienci  podejmują  decyzje  w  warunkach  pełnej 

informacji

Występuje  doskonała  podzielność  zasobów  i  mobilność  czynników 

produkcji

background image

PRZEDSIĘBIORSTWO W MODELU 

PRZEDSIĘBIORSTWO W MODELU 

KONKURENCJI 

KONKURENCJI 

NIEDOSKONAŁEJ

NIEDOSKONAŁEJ

 (I)

 (I)

Konkurencja monopolistyczna

Konkurencja monopolistyczna

Założenia modelu (E. Chamberlin - lata 30.)

1. Generalnie - wychodzi z modelu konkurencji doskonałej

2. 

Wprowadza 

pojęcie 

„grupy 

produktowej” 

firm 

produkujących podobne wyroby (jest to rozpatrywany rynek)

3. Uchyla trzy istotne założenia modelu konkurencji doskonałej

założenie  o  homogeniczności  produktu  -  w  praktyce  nie  ma 

dwóch  produktów  czy  usług  idealnie  identycznych  (istnieje 

przywiązanie do marki, znaku towarowego)

założenie  o  zupełnym  braku  wpływu  firmy  na  cenę  -  firma 

konkuruje  za  pomocą  zróżnicowania  produktu  (np.  branża 

motoryzacyjna)

istnieje  względna  swoboda  wejścia  na  rynek  i  wyjścia  z 

rynku - jest to możliwe ale bywa kosztowne

background image

PRZEDSIĘBIORSTWO W MODELU 

PRZEDSIĘBIORSTWO W MODELU 

KONKURENCJI NIEDOSKONAŁEJ 

KONKURENCJI NIEDOSKONAŁEJ 

(II)

(II)

Konkurencja monopolistyczna

Konkurencja monopolistyczna

Wnioski praktyczne z funkcjonowania modelu

W konkurencji monopolistycznej firma może się dostosować na trzy 

sposoby - wybrać jedną z trzech możliwych strategii

1. OBNIŻENIE CENY

pozostaje ona jednak i tak wyższa niż przy konkurencji doskonałej 
ponieważ jest wyższa od marginalnych kosztów (powyżej krzywej 
MC)

2. ZMNIEJSZENIE PRODUKCJI

i tak pozostaje poza optimum skali produkcji

3. RÓŻNICOWANIE PRODUKTU

różnicowanie  poprzez  reklamę,  markę  opakowanie  itp.  i 
budowanie własnego rynku (wiąże się to z kosztami)

background image

SGH Warszawa

Prof. dr hab. Cezary Suszyński

35

CYKL ŻYCIA PRZEDSIĘBIORSTWA (I)

CYKL ŻYCIA PRZEDSIĘBIORSTWA (I)

Naturalna sekwencja etapów, przez które przechodzi 

większość organizacji w trakcie wzrostu i dojrzewania

1. NARODZINY

nowe przedsięwzięcie (pomysł, idea)

mobilizacja kapitału

2. MŁODOŚĆ

wzrost i ekspansja wszystkich zasobów organizacji

3. WIEK ŚREDNI

okres stopniowego wzrostu – przeradza się w stabilizację

4. DOJRZAŁOŚĆ

okres stabilności

5. SCHYŁEK

background image

SGH Warszawa

Prof. dr hab. Cezary Suszyński

36

CYKL ŻYCIA PRZEDSIĘBIORSTWA  (II) 

CYKL ŻYCIA PRZEDSIĘBIORSTWA  (II) 

W

IE

L

K

O

Ś

Ć

 

P

R

Z

E

D

S

B

IO

R

S

T

W

A

Mał
e

Duże

ETAP ROZWOJU 

PRZEDSIĘBIORSTWA

                  Etap                 Etap                  Etap                    Etap

           przedsiębiorcy   wspólnoty      formalizacji      przekształcenia

Kreatywnoś
ć

Wytyczenie kierunku

Potrzeba 
delegacji 
uprawnień i 
kontroli

Potrzeba 
przywództw
a

Dodanie 
wewnętrznyc
h systemów

Potrzeba 
walki z 
biurokracją

Rozwój 
pracy 
zespołowej

Potrzeba 
rewitalizac
ji

Nadanie 
kierunku, 
odrodzenie

Kontynuac
ja 
dojrzałośc
iSchyłe

k

background image

Mity blokujące i pobudzające 

przedsiębiorczość

background image
background image
background image
background image
background image
background image

Dziękuję za uwagę, a teraz czas na gierki


Document Outline