background image

11.04.21

1

Przemoc seksualna wobec 

dziecka

background image

11.04.21

2

Przemocą seksualną

 

jest każda sytuacja, w 

której 

osoba starsza

 zachowując się wobec 

dziecka seksualnie używa go do budowania 

swojego poczucia wartości i dostarczania 

sobie przyjemności. Nie każda przemoc 

seksualna jest dokonywana przez dorosłych, 

czasami 

starsze

, mocniejsze i bardziej 

rozbudzone 

dzieci

 mogą wykorzystywać 

seksualnie inne dzieci, przymuszając je do 

„zabawy w seks”. We wszystkich tych 

sytuacjach dzieci doświadczają stymulacji, 

do której nie są przygotowane fizycznie, 

emocjonalnie i intelektualnie.

za: A.Widera-Wysoczańska

background image

11.04.21

3

TRZY TYPY PRZEMOCY 

SEKSUALNEJ

background image

11.04.21

4

Z kontaktem fizycznym

dotykanie,  całowanie  lub  pieszczenie  miejsc 

intymnych dziecka

zmuszanie  dziecka  do  dotykania  drugiej 

osoby,

masturbacja w obecności dziecka,

penetracja narządów płciowych dziecka

spanie z dzieckiem, 

wspólna kąpiel.

 Wspólna kąpiel z dzieckiem w zależności od kultury powyżej 

3  r.  ż.  Spanie  z  dzieckiem  powyżej  5  r.  ż.  Mycie  dziecka 

powyżej 5 r. ż. 

Matki  molestujące  powodują  szczególnie  u  dziewczynek 

zaburzenia tożsamości seksualnej.

background image

11.04.21

5

Bez kontaktu 

fizycznego

zachowania erotyczne w obecności 
dziecka, np. obnażanie się,

chodzenie nago po domu,

podglądanie dziecka, gdy się przebiera, 
kąpie,

przymuszanie dziecka do oglądania 
stosunków płciowych i pornografii, 

przyzwalanie na oglądanie pornografii

robienie „nagich” zdjęć.

 

background image

11.04.21

6

Emocjonalna przemoc 
seksualna

wulgaryzmy, 

opowieści  i  dowcipy  o  treści 
seksualnej,

 

traktowanie 

dziecka 

jak 

dorosłego  partnera  (w  tym 
seksualnego)

opowiadanie  dziecku  o  swoich 
kontaktach seksualnych

background image

TYPY SPRAWCÓW

KLASYCZNI PEDOFILE (fiksacyjni)

SPRAWCY REGRESYJNI 

11.04.21

7

background image

11.04.21

8

Statystyka sprawców i 

ofiar

75-80% sprawców to osoby z 

najbliższego otoczenia

¾ przestępstw kazirodczych dotyczy 

stosunków ojciec-córka, ojczym-

pasierbica

18% stosunki brat-siostra (w Polsce)

7% matka-syn (w Polsce, USA-1%)

(Lerner, 1984; Pacewicz, 1992; Turner, Helms 1999)

background image

11.04.21

9

CZYNNIKI RYZYKA W 

RODZINIE

niewspierająca, lękowa, depresyjna 

matka, choroby somatyczne

 

w rodzinie

nieochraniająca matka

gdy wykorzystywane dziecko ma 

wykorzystanych rodziców

 lub jedno z nich 

trudniej mu wrócić do zdrowia bo 

oglądanie objawów u rodzica wzmacnia je 

u dziecka. Rodzic może unikać objawów u 

dziecka.

background image

11.04.21

10

CZYNNIKI RYZYKA W 

RODZINIE

zła relacja małżeńska, dystans

brak granic i ról

nieudane współżycie seksualne

ogólne zaniedbywanie dzieci

przemoc

zawód dający poczucie 

bezpieczeństwa

 

izolacja społeczna, terytorialna

rodziny bardzo religijne

background image

11.04.21

11

CZYNNIKI RYZYKA W 

RODZINIE

zaniedbywanie emocjonalne (naraża 

dziecko na wykorzystanie poza 

domem)

przemoc fizyczna (dorosły utracił 

kontrolę nad swoim zachowaniem)

uzależnienia (wyleczenie nie powoduje 

zaprzestania molestowania)

rodzice pracujący zmianowo

rodzice w trakcie rozwodu (sprawca 

regresyjny odreaguje napięcie)

background image

11.04.21

12

CZYNNIKI RYZYKA W 

RODZINIE

wspólne spanie

wspólne kąpanie

nagość w domu 

seksualność w rodzinie (zachowania 
seksualne rodziców wobec siebie)

pornografia (jej dostępność w 
domu)

przemoc w sąsiedztwie

background image

11.04.21

13

DYNAMIKA PRZEMOCY 

SEKSUALNEJ

FAZA 1 – 

UWODZENIA

  sposoby 

uwodzenia

FAZA 2 – 

CZYNNOŚCI SEKSUALNYCH

FAZA 3 – 

SEKRETU

  jak sprawca to robi?

FAZA 4 – 

UJAWNIENIA

FAZA 5 – 

TŁUMIENIA

background image

11.04.21

14

OBJAWY WYKORZYSTANIA 

SEKSUALNEGO  - 

NIESPECYFICZNE

smutek, melancholia u młodszych dzieci
depresja u starszych (gł. dziewczęta, chłopcy – agresja)
zaburzenia jedzenia – głównie bulimia i uzależnienie od jedzenia
wyrywanie włosów, rzęs
dziewczęta mogą organizować bandy dziewczęce, które atakują 

inne dziewczyny
zaburzenia pamięci
„wycinanie” z życiorysu jakiegoś fragmentu lub istnienia jakiejś 

osoby
Deficyt uwagi związany z nauka szkolną
Objawy nadpobudliwości
Dziewczęta wykorzystywane uczą się bardzo dobrze, ale nie są w 

stanie zdać egzaminów
Zamykanie się w sobie, unikanie kontaktu z rówieśnikami
Kłopoty w nauce
Próby samobójcze
PTSD – zespół stresu pourazowego

background image

11.04.21

15

OBJAWY WYKORZYSTANIA 

SEKSUALNEGO  - SPECYFICZNE

Objawy somatyczne: 

popuszczanie kału, 
bóle brzucha i głowy, 
wirusowe zapalenie wątroby 
przewlekłe zapalenia nerek z powodu 
zakażenia bakteryjnego gdy dziecko jest 
zadbane higienicznie, 
jakiekolwiek choroby w okolicach 
narządów płciowych
choroby przenoszone droga płciową

background image

11.04.21

16

OBJAWY WYKORZYSTANIA 

SEKSUALNEGO  - SPECYFICZNE

Świadomość seksualna wykraczająca poza poziom 

dojrzałości dziecka
Seksualizacja relacji międzyludzkich
Częste lub szczegółowe poruszanie spraw seksu w 

rozmowie lub zabawie
Wciąganie młodszych dzieci w nietypowa aktywność 

seksualną
Budzenie się w nocy z krzykiem
Starsze: prowokacyjny ubiór i zachowanie; wczesne 

rozpoczynanie życia seksualnego
Młodsze: obnażanie się, uporczywe onanizowanie się, 

inicjowanie zabaw nacechowanych seksualnie, dotykanie 

miejsc intymnych innych osób, bardzo rozbudowane 

nazewnictwo narządów intymnych (znacznie wykraczające 

ponad przyjęte normy rozwojowe lub też normy przyjęte w 

danej rodzinie)

background image

11.04.21

17

NORMY ROZWOJOWE

0-3 lata 

 zachowania autoerotyczne już u 

niemowląt, ale rozwojowo dziecko nie jest zdolne 

do mówienia i pokazywania relacji o charakterze 

seksualnym, samoczynna erekcja, poznaje nazwy 

części ciała

2,5 roku 

 zainteresowanie odmiennością 

budowy narządów anatomicznych, nie wstydzi się 

nagości

3 rok życia 

 próbuje słowami lub gestami 

opisać różnice w załatwianiu potrzeb 

fizjologicznych

background image

11.04.21

18

NORMY ROZWOJOWE

4 rok życia 

 dotykanie własnych genitaliów, 

podglądanie własnych rodziców, pokazywanie 

własnych genitaliów, zainteresowanie czynnościami 

w toalecie, zabawa w dom, powtarzanie czynności 

lekarza, zainteresowanie pępkiem, zabawa w 

pokazywanie, chwytanie za genitalia kiedy chce się 

im siusiu, zainteresowanie wydalaniem, rozprawiają 

o genitaliach („ja ci pokażę, jak ty mi pokażesz”)

5 lat 

 zmniejsza się ilość gier seksualnych 

(opartych na pokazywaniu), zwiększa się potrzeba 

prywatności, są dociekliwe, zabawa w dom, sprośne 

dowcipy

6 lat 

 zabawy związane z wydalaniem, zabawy w 

lekarza, pytania o różnice w budowie fizycznej

background image

11.04.21

19

NORMY ROZWOJOWE

7 lat 

 zmniejsza się zainteresowanie 

seksem

9 lat 

 rozmowy o seksie z rówieśnikami tej 

samej płci, zainteresowanie budową 

narządów płciowych szukanie ilustracji w 

książkach, przekleństwa i wierszyki o treści 

seksualnej

10 lat 

 znaczne zainteresowanie 

obscenicznymi treściami, erotyczne dotykanie 

siebie i innych, całowanie, randki

background image

11.04.21

20

NORMY ROZWOJOWE

12 rok życia 

 duże zainteresowanie 

seksem, choć mniej poszukiwań niż 
wieku 6 lat, skłonność do wypisywania 
słów związanych z seksem

Powyżej 12 r. ż. 

 zachowania 

autoerotyczne, aktywność pozagenitalna, 
aktywność genitalna – początek okresu 
dokonywania inicjacji.

background image

11.04.21

21

KRYTERIA 
WIARYGODNOŚCI

Do 10 roku życia dziecko nie jest w stanie 

przedstawiać relacyjnych zachowań seksualnych, o ile 

ich nie doznało lub nie widziało
Przypadki kłamstwa są bardzo rzadkie – kiedy dziecko 

jest instruowane, wyuczone, ewentualnie z zemsty. 
Podawanie detali związanych z doznaną przemocą, 
Opisuje konkrety swoim językiem, zachowując swoją 

składnię, nie recytuje, nie powtarza wszystkiego w 

kółko
Demonstruje swoje zawstydzenie, pyta o sens tego co 

się stało, poszukuje wyjaśnienia
Opisuje progresywność zachowań sprawcy
Przedstawia sposoby utrzymania sekretu
A co najważniejsze  - ma objawy, które potwierdzają 

wiarygodność


Document Outline