Lek. med. Kamila Stawczyk-Eder
Lek. med. Kamila Stawczyk-Eder
Podział zaburzeń czynnościowych przewodu p
okarmowego wg kryteriów rzymskich III
A. Choroby czynnościowe przełyku
B. Choroby czynnościowe żołądka i dwunastnicy
C. Choroby czynnościowe jelit
D. Czynnościowe bóle brzucha
E. Choroby czynnościowe pęcherzyka
żółciowego i zwieracza Oddiego
F. Choroby czynnościowe odbytu i odbytnicy
G. Choroby czynnościowe u noworodków,
niemowląt i młodszych dzieci
H. Choroby czynnościowe u starszych dzieci i
młodzieży
A. Choroby
czynnościowe przełyku
A1. Zgaga czynnościowa – kryteria
diagnostyczne:
Musi być spełnione każde z powyższych:
1. Uczucie pieczenia za mostkiem
2. Nie ma cech kwaśnego refluksu
żołądkowo-
przełykowego jako przyczyny
dolegliwości
3. Nie ma histopatologicznie określonych
zaburzeń motoryki przełyku
A2. Ból czynnościowy w klatce
piersiowej przypuszczalnie
pochodzenia przełykowego
A3. Dysfagia czynnościowa
A4.Gałka
Kryteria diagnostyczne:
Musi być spełnione każde z poniższych
1. Ciągłe lub nawracające, niebolesne uczucie
obecności kluski lub ciała obcego w gardle
2. Występowanie objawu między posiłkami
3. Niewystępowanie dysfagii ani odynofagii
4. Nie ma cech kwaśnego refluksu żołądkowo-
przełykowego jako przyczyny dolegliwości
5. Nie ma histopatologicznie określonych
zaburzeń motoryki przełyku
B. Choroby czynnościowe
żołądka i dwunastnicy
B1. Dyspepsja czynnościowa
B1a. Zespół zaburzeń poposiłkowych
B1b. Zespół bólu w nadbrzuszu
B2. Zaburzenia odbijania
B2a. Aerofagia
B2b. Nieokreślone nadmierne odbijanie
B3. Nudności i wymioty
B3a. Przewlekłe nudności idiopatyczne
B3b. Wymioty czynnościowe
B3c. Zespół cyklicznych wymiotów
B4. Zespół przeżuwania u dorosłych
Dyspepsja
Oznacza występowanie co najminiej 1
z następujących dolegliwości:
- Poposiłkowego uczucia pełności
-
Wczesnego uczucia sytości
-
Ból lub uczucie pieczenia w
nadbrzuszu
Kryteria diagnostyczne dyspepsji
czynnościowej:
Musi być spełnione:
1.Co najmniej 1 z poniższych:
a. uciążliwe uczucie pełności poposiłkowej
b. Wczesne uczucie sytości
c. Ból w nadbrzuszu
d. Uczucie pieczenia w nadbrzuszu
Oraz
2. Nie ma choroby organicznej (także w
endoskopii górnego odc. przew.
pokarmowego), która mogłaby wytłumaczyć
objawy
C. Choroby
czynnościowe jelit
C1. Zespół jelita drażliwego
C2. Wzdęcia czynnościowe
C3. Zaparcie czynnościowe
C4.Biegunka czynnościowa
C5. Nieokreślone zaburzenia
czynnościowe jelit
Zespół jelita drażliwego
(IBS)
To zaburzenie czynnościowe jelit,
które objawia się dyskomfortem lub
bólem brzucha związanym z
defekacją lub zmianą rytmu
wypróżnień, a sama defekacja
przebiega nieprawidłowo
Zespół jelita drażliwego
(IBS)
Ok. 10-20% dorosłych i młodzieży ma
dolegliwości odpowiadające IBS
Przeważają kobiety
Etiologia – nieznana
-
Zaburzenia czucia trzewnego i czynności
motorycznej i wydzielniczej jelita
-
Zaburzenia regulacji osi mózg-jelito
-
Przebycie biegunki infekcyjnej
Zespół jelita drażliwego (IBS)
Kryteria diagnostyczne:
Nawracający ból lub dyskomfort w jamie
brzusznej trwający co najmniej 3 dni w
miesiącu przez ostatnie 3 miesiące,
któremu towarzyszyły co najmniej 2 z
poniższych:
1.
Poprawa po wypróżnieniu
2.
Początek dolegliwości zw. ze zmianą
wypróżnień
3.
Początek dolegliwości zw. ze zmianą
wyglądu stolca
Podtypy zespołu jelita
drażliwego
IBS z zaparciami
IBS z biegunką
IBS mieszany
IBS nieokreślony
Objawy:
Ból brzucha:
-
Stały lub nawracający
-
W dowolnej okolicy (najczęściej
podbrzusze i lewy dolny kwadrant)
-
Charakter ostry, kurczowy, nękający,
zwykle nie budzi w nocy
-
Nasila się po posiłku
-
Ulega złagodzeniu po wypróżnieniu
-
Towarzyszy częstym i luźniejszym
wypróżnieniom
Objawy:
Biegunka lub zaparcia stolca
Wzdęcia brzucha
Domieszka śluzu w kale
Nudności, wymioty i zgaga
Bóle głowy, uczucie zmęczenia
Zaburzenia miesiączkowania i
częstomocz u kobiet
Zwykle brak objawów w
badaniu podmiotowym
oraz w badaniach
dodatkowych
Diagnostyka:
Jej celem jest wykluczenie zmian
organicznych, szczególnie gdy
występują objawy alarmowe tj:
-
Gorączka
-
Zmniejszenie masy ciała
-
Krew w stolcu
-
Niedokrwistość
-
Nieprawidłowości w badaniu
przedmiotowym
-
Rak lub zapalne choroby jelit w
wywiadzie rodzinnym
Różnicowanie:
Nieswoiste zapalenia jelit
Choroba trzewna
Choroba uchyłkowa okrężnicy
Nowotwór jelita grubego
Guzy endokrynne (gastrinoma, Vipoma,
rakowiak)
Nadczynność tarczycy
Niedobór laktazy
Leczenie:
Edukacja chorego dotycząca zdrowego
trybu życia
Zapewnianie chorego, że objawy nie są
związane z chorobą zagrażającą życiu
(tj. nowotworem)
Pomoc psychologiczna (gł. terapia
behawioralno-poznawcza)
Leczenie farmakologiczne
Leczenie Farmakologiczne
Biegunka - loperamid
- difenoksylat
Zaparcie - metyloceluloza
- laktuloza
- otręby
Wzdęcia - symetykon
Bóle brzucha - bromek oksyfenonium
- trimebutyna
- mebeweryna
TLPD, SSRI