OBRAŻENIA KLATKI PIERSIOWEJ

OBRAŻENIA KLATKI PIERSIOWEJ



Na miejscu wypadku lekarz powinien 

Na miejscu wypadku lekarz powinien 

przede wszystkim podjąć działania mające 

przede wszystkim podjąć działania mające 

na celu:

na celu:



-usunięciu zaburzeń bezpośrednio 

-usunięciu zaburzeń bezpośrednio 

zagrażających życiu

zagrażających życiu



-zapobieganiu powstania wstrząsu

-zapobieganiu powstania wstrząsu



Na miejscu wypadku można więc 

Na miejscu wypadku można więc 

stwierdzić i usunąć:

stwierdzić i usunąć:



1-brak oddechu

1-brak oddechu



2-zaburzenia oddechu u chorego nieprzytomnego, 

2-zaburzenia oddechu u chorego nieprzytomnego, 

wynikające z niedrożności dróg oddechowych (np. 

wynikające z niedrożności dróg oddechowych (np. 

zapadanie się języka)

zapadanie się języka)



3-ostrą duszność u chorego przytomnego np. w 

3-ostrą duszność u chorego przytomnego np. w 

wyniku złamania wielu żeber, odmy opłucnowej

wyniku złamania wielu żeber, odmy opłucnowej

 

 

Postępowanie na miejscu wypadku

Postępowanie na miejscu wypadku



1-sztuczne  oddychanie  usta-usta,  ambu, 

1-sztuczne  oddychanie  usta-usta,  ambu, 

respirator

respirator



2-uniesienie  żuchwy,  odgięcie  głowy  ku 

2-uniesienie  żuchwy,  odgięcie  głowy  ku 

tyłowi (uwaga- złamanie kręgosłupa)

tyłowi (uwaga- złamanie kręgosłupa)



3-stabilizacja żeber rękami z jednoczesnym 

3-stabilizacja żeber rękami z jednoczesnym 

nakłonieniem chorego do kaszlu

nakłonieniem chorego do kaszlu



odma 

zamknięta 

nie 

wymaga 

odma 

zamknięta 

nie 

wymaga 

intensywnych działań na miejscu wypadku

intensywnych działań na miejscu wypadku



  

  

odma otwarta- zamknąć

odma otwarta- zamknąć



  

  

odma wentylowa nakłucie opłucnej igłą

odma wentylowa nakłucie opłucnej igłą

 

 

WIOTKA KLATKA PIERSIOWA

WIOTKA KLATKA PIERSIOWA



Złamanie  wielu  żeber  lub  też 

Złamanie  wielu  żeber  lub  też 

tzw. 

okienkowe 

mogą 

tzw. 

okienkowe 

mogą 

powodować 

patologiczną 

powodować 

patologiczną 

ruchomość  klatki  piersiowej  i 

ruchomość  klatki  piersiowej  i 

ciężkie  zaburzenia  oddychania. 

ciężkie  zaburzenia  oddychania. 

Powstaje  tzw.  wiotka  klatka 

Powstaje  tzw.  wiotka  klatka 

piersiowa  i  ta  wiotka  część 

piersiowa  i  ta  wiotka  część 

ściany klatki piersiowej podlega 

ściany klatki piersiowej podlega 

tzw. ruchom opacznym.

tzw. ruchom opacznym.

 

 

Odma  opłucnowa  (pneumothorax)  –  obecność
powietrza  lub  gazu  w  jamie  opłucnej.  Przyczyny:
przerwanie  ciągłości  ścian  w  jakimkolwiek  miejscu
układu  oddechowego  (np.  pęknięcie  płuca,  oskrzeli,
tchawicy),  przedziurawienia  przełyku  lub  ściany  klatki
piersiowej,  czy  też  może  to  być  gaz  uwolniony
w  przebiegu  przemian  chemicznych  drobnoustrojów
rozwijających się w samej jamie opłucnej. W zależności
od  etiologii  odmę  dzielimy  na:  samoistną,  pourazową
i jatrogenną.

 

 

ODMA URAZOWA 

ODMA URAZOWA 

OPŁUCNEJ

OPŁUCNEJ



OBJAWY ODMY:

OBJAWY ODMY:



odgłos opukowy bębenkowy

odgłos opukowy bębenkowy



brak szmeru oddechowego

brak szmeru oddechowego



wzmożone drżenie piersiowe

wzmożone drżenie piersiowe



RTG- decyduje o rozpoznaniu

RTG- decyduje o rozpoznaniu

 

 

ODMA ZASTAWKOWA

ODMA ZASTAWKOWA



OBJAWY:

OBJAWY:

–

ból i szybko narastająca duszność 

ból i szybko narastająca duszność 

–

wdechowe ustawienie „chorej” połowy 

wdechowe ustawienie „chorej” połowy 

klatki piersiowej

klatki piersiowej

–

wysoki odgłos opukowy

wysoki odgłos opukowy

–

zniesienie szmeru oddechowego

zniesienie szmeru oddechowego

–

poszerzenie żył szyjnych

poszerzenie żył szyjnych

–

duszność, sinica, wstrząs

duszność, sinica, wstrząs

 

 

Rodzaje odmy:

1. otwarta – uraz działający na ścianę klatki piersiowej

powoduje ranę drążącą do jamy opłucnej. Po stronie
rany dochodzi do zapadnięcia płuca oraz rytmicznego
przemieszczania  się  śródpiersia,  synchronicznego
z  akcją  oddechową  (tzw.  trzepotanie  śródpiersia).
Pierwsza  pomoc  polega  na  założeniu  szczelnego,
nieprzepuszczającego 

powietrza 

opatrunku

zamykającego ubytek w powłokach klatki piersiowej,
przekształcającego  odmę  otwartą  w  zamkniętą.
Ostateczne  leczenie  polega  na  zamknięciu
operacyjnym  rany  powłok  klatki  piersiowej,
z  następowym  kilkudniowym  drenażem  jamy
opłucnej w celu rozprężenia płuca.

 

 

2.  zastawkowa  –  określana  niekiedy  mianem  „odmy

duszącej” lub odmyz nadciśnieniem – powstaje wówczas,

gdy  wskutek  wytworzenia  mechanizmu  zastawkowego,

powietrze  przedostaje  się  w  okresie  wdechu  do  jamy

opłucnej,  lecz  przy  wydechu  nie  może  jej  opuścić.

Wynikiem tego jest  stały  i  postępujący  wzrost  ciśnienia

w  jamie  opłucnej,  zapadnięcie  płuca,  skrajne

przemieszczenie śródpiersia w stronę zdrową i związane z

tym znaczne upośledzenie wymiany gazowej w zdrowym

płucu.  Najczęstszą  przyczyną  odmy  zastawkowej  jest

przerwanie  ciągłości  tkanki  płucnej  lub  drobnych  czy

średnich oskrzeli bez towarzyszącej rany powłok.

 

 

Obraz  kliniczny:  silna  duszność,  pozycja  stojąca

z  uruchomieniem  dodatkowych  mięśni  oddechowych,

sinica, 

występuje 

wygładzenie 

międzyżebrzy,

powłóczenie 

chorą 

połową 

klatki 

piersiowej,

przemieszczenie tchawicy ku stronie zdrowej, nad całym

obszarem odmy  występuje odgłos opukowy bębenkowy,

brak  stłumienia  serca  oraz  szmerów  oddechowych.

Znaczne  przemieszczenie  narządów  śródpiersia  objawia

się  tym,  że  uderzenie  koniuszka  serca  jest  najlepiej

słyszalne  w  linii  pachowej  po  stronie  zdrowej.  W  celu

doraźnego  opanowania  odmy  należy  wkłuć  grubą  igłę

punkcyjną  z  założonym  na  wolny  koniec  gumowym

palcem  od  rękawiczki,  przedziurawionym  w  szczycie,

w  II  międzyżebrzu  od  przodu  w  linii  środkowo-

obojczykowej.

 

 

W  warunkach  szpitalnych  zakłada  się  do  komory
odmowej drenaż ssący, lub przynajmniej podwodny. W
przypadku  nie  rozprężania  się  płuca  i  podejrzenia
przetoki  oskrzelowo-opłucnowej  należy  wykonać
torakotomię  z  resekcją  uszkodzonego  miąższu
płucnego.

 

 

3.  zamknięta  –  najłagodniejsza  odmiana  odmy

pourazowej.  Dochodzi  do  niej  wskutek  drobnego

uszkodzenia miąższu płucnego z następczym przeciekiem

powietrza do jamy opłucnej, który jednak szybko ustaje.

Miewa często charakter odmy płaszczowej, a zależnie od

zrostów  podstawnej  lub  szczytowej.  Brak  zazwyczaj

wyraźniejszych 

objawów 

upośledzenia 

czynności

oddechowej. Rozpoznanie najczęściej zostaje ustalone na

podstawie badania radiologicznego

 

 

Leczenie  może  być    w  początkowym  okresie
zachowawcze 

(reżim 

łóżkowy, 

gimnastyka

oddechowa),  zwłaszcza  gdy  komora  odmy  jest
niewielka  (do  15  %  objętości  płuca,  lub  do  2  cm
szerokości od ściany klatki piersiowej). Przy większej
komorze  odmowej,  lub  też  gdy  odma  nie  wykazuje
skłonności  do  zmniejszania  się  należy  wykonać
powtarzane nakłucia lub drenaż i odessać powietrze.

 

 

Miejsca drenażu:
1. II  przestrzeń  międzyżebrową  w  linii  środkowo-

obojczykowej  (w  niektórych  przypadkach  odmy
opłucnowej);

2. V-VIII  przestrzeń  międzyżebrową  w  linii  pachowej

środkowej (w pozostałych przypadkach);

3. W  przypadku  ograniczonego  zbiornika  powietrza  lub

płynu  miejsce  wprowadzenia  drenu  wyznacza  się  w
zależności od umiejscowienia zbiornika.

 

 

Rodzaj drenu  –  preferuje  się  dreny  sztywne,  o  średnicy

28-36F (dla dorosłych) i 2-26 F (dla dzieci), stosuje się

również  dreny  gumowe  lub  lateksowe  z  wyciętymi

bocznymi otworami w ścianie.

 

 

Systemy butli drenażowych:
1. systemy drenażu biernego (grawitacyjnego):
a. system  jednobutlowy  –  koniec  drenu  zanurzony  w

jałowej szklanej lub plastykowej butli  na głębokość  2
cm pod poziom jałowej wody lub 0,9% roztworu NaCl.

 

 

a. system dwubutlowy – krew lub wysięk gromadzi się w

pierwszej butli, a powietrze przepływa do drugiej butli,
w której znajduje się zastawka podwodna; zapewnia to
stały poziom zanurzenia drenu. Dren odpowietrzający w
drugiej  butli  umożliwia  swobodną  ucieczkę  powietrza
do atmosfery.

 

 

a. systemy  drenażu  ssącego  –  ssanie  zwiększa  różnicę

ciśnień między jamą opłucnej, a butlą drenażową dzięki
czynnemu  usuwaniu  powietrza  z  butli  i  wytwarzaniu
w niej ujemnego ciśnienia.

 

 

Urządzenia  ssące  stosowane  do  drenażu  opłucnowego
powinny  mieć  następujące  cechy:  utrzymywanie
podciśnienia w zakresie od 0 do –60 cm H

2

O, możliwość

uzyskania dużego przepływu (20 l/min przy ciśnieniu –10
cm  H

2

O),  zapewnienie  stałego  ujemnego  ciśnienia  w

układzie, usuwanie drenowanego powietrza do atmosfery
dzięki drenowi odprowadzającemu, nawet gdy ssanie nie
działa.

 

 

Rodzaje:

1. system trójbutlowy;
2.   system  czterobutlowy  –  zawiera  dodatkową  butlę

z  zastawką  wodną  połączoną  z  zestawem
trójbutlowym. 

Dodatkowa 

butla 

zawierająca

odpowietrznik  zabezpiecza  układ  przed  wzrostem
ciśnienia powietrza w razie awarii ssania.

 

 

Czas  trwania  drenażu:  odma  opłucnowa  –  3-5  dni  od
chwili  całkowitego  rozprężenia  się  płuca  i  ustania
przecieku powietrza przez dren, ropniak opłucnej – 3 dni
od chwili całkowitego ustąpienia wypływu treści ropnej,
przy  radiologicznym  obrazie  rozprężenia  płuca,  krwiak
jamy opłucnej, stan po torakotomii – dren usuwa się gdy
dobowa objętość drenowanego płynu wyniesie mniej niż
100  ml,  nie  ma  przecieku  powietrza  i  w  obrazie
radiologicznym płuco jest całkowicie rozprężone.

 

 

Powikłania  drenażu  opłucnowego:  uszkodzenie  płuca,
krwawienie  z  tętnicy  międzyżebrowej,  uszkodzenie
śledziony,  wątroby,  żołądka,  jednostronny  obrzęk
gwałtownie  rozprężającego  się  płuca  (wysięk  powinien
być  usuwany  stopniowo  nie  szybciej  niż  1  litr  w  ciągu
pierwszych 30 min), zakażenie jamy opłucnej.

 

 

Tamponada  serca  –  wypływająca  z  małej  rany  serca

krew  napina  worek  osierdziowy,  powoduje  wzrost

ciśnienia  w  osierdziu,  otacza  ściskającym  płaszczem

serce,  upośledza  wypełnienie  serca  przez  ograniczenie

rozkurczu, zmniejsza pojemność wyrzutową.

 

 

RANA SERCA Z TAMPONADĄ 

RANA SERCA Z TAMPONADĄ 

SERCA

SERCA

Powstają zaburzenia hemodynamiczne, 

polegające na utrudnieniu spływu krwi 
żylnej z serca.

 

 



OBJAWY:

OBJAWY:

 

 

–

spadek RR, 

spadek RR, 

–

wzrost ciśnienia żylnego, 

wzrost ciśnienia żylnego, 

–

brak lub osłabienie tonów serca, 

brak lub osłabienie tonów serca, 

–

wstrząs. 

wstrząs. 

 

 

Leczenie:
1. szybkie  przetaczanie  dużej  ilości  płynów  (elektrolity,

osocze);

2. oznaczenie grupy krwi;
3. nakłucie  worka  osierdziowego  (między  wyrostkiem

mieczykowatym,  a  brzegiem żebra  pod  kątem  45

o

  ku

górze);

4. przy stałym krwawieniu – torakotomia.

 

 

Wskazania do pilnej torakotomii:
1. niemożność odessania krwi z osierdzia;
2. szybkie narastania tamponady po pierwszym nakłuciu

(30 min.);

3. powtórzenie się tamponady po 2-im nakłuciu;
4. narastający krwiak opłucnej;
5. podejrzenie  uszkodzenia  przełyku,  lub  lewej  kopuły

przepony.