ARCHITEKTURA XV
W.
WE WŁOSZECH
POZA FLORENCJĄ
koniec
SPIS TREŚCI
koniec
Wenecja
Wenecja
budowle kościelne
SM presso S. Satiro
SM della Pace
Prato
ANTONIO FILARETE
(ok.) 1400- 1469
koniec
MEDIOLAN
OSPEDALE MAGGIORE
(1)
(ok.) 1400- 1469
koniec
plan podłużny
świątynia w centrum
krzyżowy podział sal bocznych
(pożyczony później przez XVI w. rezydencje)
fasada
Kaplica:
centralna, na planie kwadratu
4 wieżyczki na narożach (odbija się to lekką
czkawką
na bazylice św. Piotra)
wewnętrzny krużganek arkadowy
koniec
SFORZINDA
koniec
plan idealnego miasta
obsesja budowli centralnych
rekonstrukcja
rysunkowa katedry
WENECJA
BUDOWLE KOŚCIELNE
koniec
SAN SALVATORE
1506
koniec
plan
koniec
kostrukcja polegająca na wyróżnieniu
4 pylonów pustych w środku
z podporami w narożach (i gurtami
gdzieśtam),
które wystarczają, by udźwignąć kopuły
wnętrze
kopuła rozpostarta nad
ostatnim przęsłem
(prezbiterium) [podobne
rozwązanie na przykład
w Grodzisku Wielkopolskim];
według Karpowicza:
wenecko- lombardzki zwyczaj
koniec
WENECJA
BUDOWLE ŚWIECKIE
koniec
SCUOLA GRANDE DI SAN
MARCO
Pietro Lombardo 1488-90;
Mauro Codussi 1490-95
Półkoliste szczyty- attyki
(zrobiły niezwykłe wrażenie na
Niemcach)
koniec
SCUOLA DI SAN ROCCO
1517
koniec
kolumny ustawiona na tle
ściany (do której
w tym samym
miejscu ktoś przykleił
pilastry- zdwojenie)
[później- Złota Brama
w Gdańsku]
PROCURATIE VECCHIE
koniec
procuratie to biura urzędników miasta
gigantomania; świadomość gigantyczych
rozmiarów architektury starożytej
dziwna attyka ze sterczynami
RZYM
koniec
SAN AGOSTINO
1475
koniec
fasada podobna do
fasady Il Gesu
proporcje 1:3
niefrasobliwość: partie boczne
attyki zjeżdżają w dół
bez powodu
PALAZZO VENETIA
1470
koniec
rezydencja papieska
militarne aspekty
dziedziniec krużgankowy:
ilary dźwigają łuki,
do filarów przyklejone pilastry
fasada
koniec
gigant na skalę cesarską; zapowiada przyszłą architekturę rzymską
z prawej strony kościół
zmieściłoby się w nim 9 pałaców florenckich
wieże- ryzality zaznaczone na narożach
tworzące ramy dla gigatycznych fasad
podział poziomy: dół bez dekoracji,
im wyżej tym bardziej dekoracyjnie
trójpodział, zasada pomnika
belkowanie, attyka i gzyms pod oknami
w naturze bardziej płaskie, mało efektowne
niespodzianka!
wnętrze florenckie, kolumnowe, arkady tylko na dziedzińcu
koniec
fasada
DONATO
BRAMANTE
1444- 1515
koniec
SM presso S. Satiro
SM della Pace
SANTA MARIA DELLA GRAZIE
koniec
przekształcenie partii wschodniej
korpus
średniowiecz
ny
partia wschodnia
idealnie centrala budowla z kopułą,
absydami i chórem
gigantyczny sześcian zwieńczony
kopułą
dominacja ściany w konstrukcji
płytkie wnęki
liczne architrawy
motywy kandelabrowe
koniec
SANTA MARIA PRESSO SAN
SATIRO
1479
koniec
stworzenie nierzeczywistej
architektury prezbiterium za
pomocą form architektoniczych
zakrystia- pilastry; ornamentowana
SANTA MARIA DELLA PACE
koniec
dekoracji nie ma- żeby nie przeszkadzać czystej architekturze
filary dźwigają
TEMPIETTO
1502
koniec
plan- koncentryczne koła
krypta
zewnętrze
pierwsza naprawdę antykizująca
budowla, bardzo mała, ale
niesamowicie monumentala
w bębnie nisze i okna- co
zmniejsza ciężar
optyczny kopuły i bębna
attyka balustradowa
z tralkami dwulalkowymi
stylobat trzystopniowy, doryka rzymska
koniec
przekrój
przestrzeń jedopielgrzymowa
do klęczenia i kontemplowania miejsca
w którym łyżkę odłożył święty Piotr
koniec
BUDOWLE CENTRALNE
NA PLANIE KRZYŻA
GRECKIEGO
a właściwie nieliczne ich przykłady
koniec
Prato
SM DELLA CONSOLAZIONE W
TODI
150
8
koniec
SANTA MARIA DELLE CARCERI W
PRATO
149
2
koniec
spis treści
plan krzyża greckiego
idealnie cetralne miejsce kultu obrazów
