WYKŁAD 3
WUT Mining Engineering
WUT Mining Engineering
Technologia klasyfikacji
Technologia klasyfikacji
ziarnowej
ziarnowej
Analizy granulometryczne
Analizy granulometryczne
Podstawy procesów klasyfikacji.
Podstawy procesów klasyfikacji.
Klasyfikacja mechaniczna
Klasyfikacja mechaniczna
i hydraulicza
i hydraulicza
Urządzenia do klasyfikacji
Urządzenia do klasyfikacji
1
m 10m 100m 1000m 1cm 10cm
1
10
100
1 000
10 000
100 000
Wielkość ziarna,
m
Klasyfikacja hydrauliczna
Hydrocyklony
(węgiel)
Stoły koncentracyjne
Kolor, postać
Wielkość ziarn
Gęstość (ciecze ciężkie)
Stoły szlamowe
Płuczki strumieniowe, stożki Reicherta
Gęstość i wilkość ziarn
Separator Bartles-Mozley
Separatory wirówkowe
Flotacja
(węgiel)
Flokulacja selektywna
Mokra separacja magnetyczna LI
Mokra separacja magnetyczna HI (wysokie natężenie)
Sucha separacja magnetyczna LI
Separatory strumieniowo-zwojowe
Sortowanie (przebieranie)
Hydrocyklony
Separatory głębokie Separatory płytkie
(rudy)
Stoły powietrzne
(węgiel)
Wychwytywanie
Przewodnictwo elektrycz.
Osadazarki
węgiel
Mokre Przesiewanie Suche
własności powierzchniowe
podatność magnetyczna
Separacja elektryczna
węgiel
Rozpuszczalność
Sep. taśmowy Bartles
os. promieniowe
Klasyfikacja
Klasyfikacja
Klas
Klas
ą
ą
ziarnow
ziarnow
ą
ą
nazywamy zbiór ziarn, których
nazywamy zbiór ziarn, których
wielko
wielko
ść
ść
zawiera si
zawiera si
ę
ę
w pewnych, z góry zadanych
w pewnych, z góry zadanych
granicach (np. d
granicach (np. d
0
0
< d < d
< d < d
1
1
). Klasyfikacja jest operacj
). Klasyfikacja jest operacj
ą
ą
rozdzielania zbioru ziarn wed
rozdzielania zbioru ziarn wed
ł
ł
ug ich wielko
ug ich wielko
ś
ś
ci,
ci,
zgodnie z uprzednim podzia
zgodnie z uprzednim podzia
ł
ł
em rozdzielanego zbioru
em rozdzielanego zbioru
ziarn nadawy na klasy ziarnowe.
ziarn nadawy na klasy ziarnowe.
Wyró
Wyró
ż
ż
nione w nadawie klasy ziarnowe
nione w nadawie klasy ziarnowe
nazywamy sk
nazywamy sk
ł
ł
adnikami nadawy, a klasy
adnikami nadawy, a klasy
ziarnowe uzyskane w wyniku klasyfikacji –
ziarnowe uzyskane w wyniku klasyfikacji –
produktami operacji klasyfikacji. Pojedyncza
produktami operacji klasyfikacji. Pojedyncza
operacja klasyfikacji dzieli zawsze zbiór
operacja klasyfikacji dzieli zawsze zbiór
ziarn na dwa produkty.
ziarn na dwa produkty.
Idealnym procesem rozdzia
Idealnym procesem rozdzia
ł
ł
u jest taki
u jest taki
proces, w którym
proces, w którym
ż
ż
adna cz
adna cz
ęść
ęść
dowolnego
dowolnego
sk
sk
ł
ł
adnika
nadawy
nie
znajdzie
si
adnika
nadawy
nie
znajdzie
si
ę
ę
równocze
równocze
ś
ś
nie w obu produktach.
nie w obu produktach.
Realne procesy klasyfikacji nie s
Realne procesy klasyfikacji nie s
ą
ą
idealne i jeden lub oba produkty mogą
idealne i jeden lub oba produkty mogą
by
by
ć
ć
zanieczyszczone ziarnami
zanieczyszczone ziarnami
nieodpowiednimi dla danych klas
nieodpowiednimi dla danych klas
ziarnowych. Stopie
ziarnowych. Stopie
ń
ń
zanieczyszczenia
zanieczyszczenia
produktów mo
produktów mo
ż
ż
e by
e by
ć
ć
rozpoznawany
rozpoznawany
wielko
wielko
ś
ś
ci
ci
ą
ą
ziarna kontrolnego d
ziarna kontrolnego d
k
k
Np. przy rozdziale na dwie klasy
Np. przy rozdziale na dwie klasy
ziarnowe:
ziarnowe:
1. d
1. d
min
min
- d
- d
k
k
2. d
2. d
k
k
- d
- d
max
max
Miary dok
Miary dok
ł
ł
adno
adno
ś
ś
ci rozdzia
ci rozdzia
ł
ł
u
u
Model i wynik
Model i wynik
nieidealnej operacji
nieidealnej operacji
klasyfikacji
klasyfikacji
ij
j
i
q
0
Q
Niech zbiór
Niech zbiór
ziarn nadawy {d
ziarn nadawy {d
0
0
}
}
o masie Q
o masie Q
0
0
i
i
rozk
rozk
ł
ł
adzie
adzie
wielko
wielko
ś
ś
ci ziarn
ci ziarn
F
F
0
0
(d) rozdzielony
(d) rozdzielony
jest w wyniku
jest w wyniku
operacji
operacji
klasyfikacji na
klasyfikacji na
dwa podzbiory
dwa podzbiory
{d
{d
1
1
} i {d
} i {d
2
2
}, a
}, a
sk
sk
ł
ł
ad ziarnowy
ad ziarnowy
i masy
i masy
produktów
produktów
operacji wynosz
operacji wynosz
ą
ą
odpowiednio
odpowiednio
F
F
1
1
(d), Q
(d), Q
1
1
i F
i F
2
2
(d).
(d).
W wyniku
W wyniku
nieidealnego
nieidealnego
procesu
procesu
rozdzia
rozdzia
ł
ł
u
u
otrzymujemy
otrzymujemy
zawsze zbiór
zawsze zbiór
ziarn, których
ziarn, których
wymiary nale
wymiary nale
żą
żą
równocze
równocze
ś
ś
nie
nie
do obu
do obu
produktów
produktów
rozdzia
rozdzia
ł
ł
u. Na
u. Na
rysunku zbiór
rysunku zbiór
ten jest cz
ten jest cz
ęścią
ęścią
wspóln
wspóln
ą
ą
obu
obu
podzbiorów i
podzbiorów i
jest widoczny
jest widoczny
jako najmocniej
jako najmocniej
zakreskowany.
zakreskowany.
Krzywa sk
Krzywa sk
ł
ł
adu
adu
ziarnowego
ziarnowego
F
F
3
3
(d) opisuj
(d) opisuj
ą
ą
ca
ca
ten zbiór
ten zbiór
nazywa si
nazywa si
ę
ę
krzyw
krzyw
ą
ą
rozdzia
rozdzia
ł
ł
u
u
, a
, a
ziarno
ziarno
w tym zbiorze
w tym zbiorze
w 50%
w 50%
nale
nale
żą
żą
ce do
ce do
obu produktów
obu produktów
nazywa si
nazywa si
ę
ę
ziarnem
ziarnem
podzia
podzia
ł
ł
owym
owym
Powszechnie stosuje się
Powszechnie stosuje się
następujące miary dokładności
następujące miary dokładności
rozdziału:
rozdziału:
gdzie; d
gdzie; d
25
25
i d
i d
75
75
- 25 i 75%-towe ziarna
- 25 i 75%-towe ziarna
krzywej rozdziału
krzywej rozdziału
75
25
d
d
2
d
d
E
25
75
określa ono przedział wartości d
określa ono przedział wartości d
50
50
– E
– E
p.
p.
, d
, d
50
50
+ E
+ E
p.
p.
,
,
który pokrywa 50% przedziału wartości należących
który pokrywa 50% przedziału wartości należących
do krzywej rozdziału, tzn:
do krzywej rozdziału, tzn:
F
F
3
3
(d
(d
50
50
+ E
+ E
p
p
) – F
) – F
3
3
(d
(d
50
50
– E
– E
p
p
) = 0,5
) = 0,5
współczynnik ostrości rozdziału:
współczynnik ostrości rozdziału:
rozproszenie prawdopodobne:
rozproszenie prawdopodobne:
Zakresy stosowalności metod
Zakresy stosowalności metod
klasyfikacji
klasyfikacji
Przesiewanie
Przesiewanie
Q
N
=8,60 Mg/h, F
0
(d)
Q
G
=2,76 Mg/h, F
2
(d)
G
=32,09%
Q
D
=5,84 Mg/h, F
1
(d)
D
=67,91%
nadawa
produkt górny
(gruboziarnisty)
> 5 mm
produkt dolny
(drobnoziarnisty)
< 5 mm
5mm
nadawa
P1
P2
P3
Główne części i zespoły przesiewacza
Główne części i zespoły przesiewacza
Podział przesiewaczy
Podział przesiewaczy
wibracyjne
wahadłowe
z bezpośrednim
wzbudzaniem sit
płaskie
bębnowe
Sitowe
Rusztowe
nieruchome ruchone
wahadłowe
obrotowe
wibracyjne
odśrodkowe
obrotowe
grawitacyjne
rezonansowe
nadrezonan-
sowe
Powierzchnie robocze przesiewaczy
Powierzchnie robocze przesiewaczy
Struktura:
Struktura:
Wykonanie
Wykonanie
:
:
sk
ła
d
a
n
e
p
le
ci
o
n
e
i
tk
a
n
e
h
a
rf
o
w
e
o
d
le
w
a
n
e
p
rz
e
b
ija
n
e
Ruszty
rusztowa
składane
kratowa
lita
Sita
Przesiewacz rusztowy
Przesiewacz rusztowy
Przesiewacz sitowy
Przesiewacz sitowy
Główne typy przesiewaczy
Główne typy przesiewaczy
Układ posobny sit
Układ posobny sit
Układ mieszany sit: nadsobny i posobny
Układ mieszany sit: nadsobny i posobny
Przesiewanie w układzie rozdrabniania
Przesiewanie w układzie rozdrabniania
a) przesiewanie wstępne
a) przesiewanie wstępne
b) przesiewanie kontrolne
b) przesiewanie kontrolne
c) przesiewanie w obiegu rozdrabniania
c) przesiewanie w obiegu rozdrabniania
Wydajność transportowa
Wydajność transportowa
przesiewania
przesiewania
- jest to ilość materiału jaka może przejść po
- jest to ilość materiału jaka może przejść po
powierzchni przesiewacza w jednostce czasu,
powierzchni przesiewacza w jednostce czasu,
uwzględnia parametry konstrukcyjne i ruchowe
uwzględnia parametry konstrukcyjne i ruchowe
przesiewacza jako przenośnika:
przesiewacza jako przenośnika:
Q
Q
t
t
=3,6·
=3,6·
v
v
·B·H
·B·H
p
p
·
·
nas
nas
,
,
Mg/h
Mg/h
gdzie:
gdzie:
v -
v -
prędkość średnia ruchu postępowego materiału
prędkość średnia ruchu postępowego materiału
wzdłuż
wzdłuż
sita, m
sita, m
/
/
s
s
B
B
-
-
szerokość użyteczna sita, m
szerokość użyteczna sita, m
H
H
p
p
-
-
grubość średnia warstwy materiału na sicie w
grubość średnia warstwy materiału na sicie w
miejscu
miejscu
doprowadzenia nadawy, m
doprowadzenia nadawy, m
nas
nas
-
-
(
(
0
0
)
)
gęstość nasypowa (objętościowa)
gęstość nasypowa (objętościowa)
materiału w
materiału w
warstwie znajdującej się na sicie, kg
warstwie znajdującej się na sicie, kg
·
·
m
m
-3
-3
Wydajność przesiewania
Wydajność przesiewania
(technologiczna, skuteczna )
(technologiczna, skuteczna )
- jest to ilość materiału (ziarn) wydzielonych do
- jest to ilość materiału (ziarn) wydzielonych do
produktu dolnego w jednostce czasu z
produktu dolnego w jednostce czasu z
uwzględnieniem
uwzględnieniem
skuteczności przesiewania
skuteczności przesiewania
E
E
z
z
(wydzielenia klasy podsitowej
(wydzielenia klasy podsitowej
0-d
0-d
s
s
). Zatem jest to
). Zatem jest to
taka wydajność, przy której skuteczność wydzielenia
taka wydajność, przy której skuteczność wydzielenia
klasy podsitowej z nadawy jest nie mniejsza od:
klasy podsitowej z nadawy jest nie mniejsza od:
Q=
Q=
E
E
z
z
·F
·F
(
(
d
d
s
s
)
)
·
·
Q
Q
0
0
, E
, E
z
z
=E(0,d
=E(0,d
s
s
)
)
d
d
s
s
- średnica otworów sita,
- średnica otworów sita,
E
E
z
z
- skuteczność wydzielania
- skuteczność wydzielania
zadanek klasy
zadanek klasy
Q
Q
0
0
-
-
obciążenie sita, m
obciążenie sita, m
3
3
/h ;
/h ;
Q
Q
1
1
- wydajność produktu
- wydajność produktu
podsitowego
podsitowego
s
z
s
z
d
F
E
m
l
k
S
q
d
F
E
1
dop
0
Q
Q
Q
gdzie:
gdzie:
E
E
z
z
=
=
E(0, d
E(0, d
s
s
), zadana skuteczność przesiewania
), zadana skuteczność przesiewania
klasy 0-d
klasy 0-d
s
s
d
d
s
s
- średnica oczka sita, m
- średnica oczka sita, m
Q
Q
0
0
- obciążenie sita, m
- obciążenie sita, m
3
3
/h
/h
Q
Q
dop
dop
- dopuszczalne obciążenie sita, m
- dopuszczalne obciążenie sita, m
3
3
/h
/h
F(d
F(d
s
s
)
)
- udział klasy (0 – d
- udział klasy (0 – d
s
s
) w nadawie
) w nadawie
S
S
-
-
powierzchnia sita, m
powierzchnia sita, m
2
2
q - wydajność jednostkowa sita, ,
q - wydajność jednostkowa sita, ,
m
m
3
3
/m
/m
2
2
h
h
k
k
- współcz. uwzględniający ilość ziarn klasy (0 – d
- współcz. uwzględniający ilość ziarn klasy (0 – d
s
s
)
)
w nadawie,
w nadawie,
, - udział klasy (0 –
, - udział klasy (0 –
) w nadawie
) w nadawie
l
l
- współczynnik uwzględniający ilość ziarn klasy d
- współczynnik uwzględniający ilość ziarn klasy d
s
s
-
-
d
d
max
max
w
w
nadawie,
nadawie,
m
m
- współczynnik dostosowujący obciążenie sita do
- współczynnik dostosowujący obciążenie sita do
żądanej
żądanej
skuteczności przesiewania,
skuteczności przesiewania,
783
783
,
,
0
0
s
s
d
d
321
321
q
q
2
2
d
d
F
F
s
s
41
41
,
,
2
2
s
s
2
2
d
d
F
F
38
38
,
,
3
3
k
k
05
05
,
,
1
1
d
d
F
F
1
1
523
523
,
,
0
0
1,8
1,8
s
s
l
l
z
13
13
,
,
0
0
E
E
m
m
5
5
,
,
2
2
2
2
d
d
s
s
Skuteczność przesiewania
Skuteczność przesiewania
b
1
b
2
b
a
1
b
a
2
a
s
2
1
d
d
d
d
b
a
d
b
1
d
,
d
E
b
a
1
1
d
,
0
E
s
s
s
d
,
0
E
1
d
,
0
E
b
a
rzeczywista zawartość klasy produktu dolnego w nadawie
rzeczywista zawartość klasy produktu dolnego w nadawie
masa produktu dolnego przechodząca przez sito
masa produktu dolnego przechodząca przez sito
b - parametr kształtu funkcji rozkładu F(x) (składu
b - parametr kształtu funkcji rozkładu F(x) (składu
ziarnowego)
ziarnowego)
a - parametr uwzględniający warunki przesiewania, który
a - parametr uwzględniający warunki przesiewania, który
można
można
oszacować eksperymentalnie przesiewając zbiór ziarn
oszacować eksperymentalnie przesiewając zbiór ziarn
klasy (0
klasy (0
–
–
d
d
s
s
)
)
o znanym składzie ziarnowym, bowiem:
o znanym składzie ziarnowym, bowiem:
skąd:
Wzór uproszczony na
Wzór uproszczony na
wydajność przesiewania
wydajność przesiewania
wykorzystywany dla celów
wykorzystywany dla celów
projektowania:
projektowania:
Q
Q
= S
= S
·q ·k ·l
·q ·k ·l
q -
q -
wydajność jednostkowa sita, m
wydajność jednostkowa sita, m
3
3
/m
/m
2
2
h
h
powierzchni sita określona przez producenta
powierzchni sita określona przez producenta
maszyn
maszyn
S - powierzchnia sita
S - powierzchnia sita
k, l - współczynniki uwzględniające ilość ziarn
k, l - współczynniki uwzględniające ilość ziarn
klasy (0 – d
klasy (0 – d
s
s
) w nadawie, i lasy (d
) w nadawie, i lasy (d
s
s
- d
- d
max
max
)w
)w
nadawie podawane tabelarycznie lub wg
nadawie podawane tabelarycznie lub wg
podanych już wzorów
podanych już wzorów
–
–
prędkość opadania ziarna podziałowego, które
prędkość opadania ziarna podziałowego, które
ma szansę
ma szansę
trafienia zarówno do przelewu jak i wylewu
trafienia zarówno do przelewu jak i wylewu
(t
(t
poz
poz
= t
= t
pion
pion
)
)
Klasyfikacja w poziomym strumieniu
Klasyfikacja w poziomym strumieniu
u
p
h
v
p
poz
u
L
t
v
h
t
pion
L
u
h
p
50
d
v
50
d
v
Schemat węzła technologicznego klasyfikacji.
Schemat węzła technologicznego klasyfikacji.
Ruch cząstek w strumieniu poziomym zawiesiny
Ruch cząstek w strumieniu poziomym zawiesiny
nadawa Q
1
, V
1
1
,
1
wylew
Q
3
V
3
3
,
3
przelew
Q
2
V
2
2
,
2
Klasyfikacja hydrauliczna w osadniku
szeregowym
dysza przelewowa
dysza przelewowa
króciec wlotowy
króciec wlotowy
część walcowa
część walcowa
część stożkowa
część stożkowa
dysza wylewowa
dysza wylewowa
rdzeń
rdzeń
powietrzny
powietrzny
strumień
strumień
przelewu
przelewu
strumień
strumień
wylewu
wylewu
zawiesina
zawiesina
nadawy
nadawy
Prędkości składowe
Prędkości składowe
ruchu ziarna w
ruchu ziarna w
strumieniu
strumieniu
(prędkości
(prędkości
wypadkowej)
wypadkowej)
v
v
w
w
:
:
v
v
t
t
- prędkość styczna
- prędkość styczna
v
v
r
r
- prędkość
- prędkość
promieniowa
promieniowa
v
v
z
z
- prędkość osiowa
- prędkość osiowa
Wielostadialne układy
Wielostadialne układy
klasyfikacji
klasyfikacji
z zastosowaniem
z zastosowaniem
hydrocyklonów
hydrocyklonów
Ruch ziarna w hydrocyklonie jest skutkiem
Ruch ziarna w hydrocyklonie jest skutkiem
działania dwóch sił:
działania dwóch sił:
F
F
0
0
- siły odśrodkowej powodującej przemieszczanie
- siły odśrodkowej powodującej przemieszczanie
ziarna w kierunku ścian hydrocyklonu
ziarna w kierunku ścian hydrocyklonu
F
F
w
w
- siły oporu ośrodka skierowanej w kierunku osi
- siły oporu ośrodka skierowanej w kierunku osi
hydrocyklonu,
hydrocyklonu,
które są składowymi siły wypadkowej
które są składowymi siły wypadkowej
F
F
w
w
:
:
F
F
o
o
- F
- F
w
w
= F
= F
w
w
4
d
2
r
6
d
dt
d
m
F
2
2
c
c
s
3
w
v
v
v
2
t
v
v
- prędkość względna ziarna w zawiesinie hydrocyklonu
- prędkość względna ziarna w zawiesinie hydrocyklonu
(wypadkowa)
(wypadkowa)
d - średnica ziarna, m
d - średnica ziarna, m
r - dowolny promień hydrocyklonu
r - dowolny promień hydrocyklonu
- współczynnik oporu ziarna
- współczynnik oporu ziarna
m - masa ziarna
m - masa ziarna
p
h
r
4
r
V
18
d
c
s
w
z
0
z
50
z
z
- lepkość dynamiczna zawiesiny
- lepkość dynamiczna zawiesiny
z
z
- gęstość zawiesiny
- gęstość zawiesiny
- strumień zawiesiny (objętość na jednostkę czasu)
- strumień zawiesiny (objętość na jednostkę czasu)
r - dowolny promień hydrocyklonu
r - dowolny promień hydrocyklonu
r
r
w
w
- promień dyszy wylewowej hydrocyklonu
- promień dyszy wylewowej hydrocyklonu
h - wysokość hydrocyklonu (od krawędzi dysz wylewowej i
h - wysokość hydrocyklonu (od krawędzi dysz wylewowej i
przelewowej)
przelewowej)
p - spadek ciśnienia w hydrocyklonie
p - spadek ciśnienia w hydrocyklonie
Równanie na graniczną wielkość
Równanie na graniczną wielkość
ziarna, która może być wydzielona
ziarna, która może być wydzielona
w danym hydrocyklonie (ziarno
w danym hydrocyklonie (ziarno
podziałowe)
podziałowe)
0
0
V
V
Typowe konstrukcje hydrocyklonów
wzbogacający
klasyfikujące
klarujące
Zakresy stosowalności metod
Zakresy stosowalności metod
klasyfikacji
klasyfikacji
Sztaba K.,
Sztaba K.,
Przesiewanie
Przesiewanie
.
.
Śląskie Wydawnictwo
Śląskie Wydawnictwo
Techniczne, Katowice 1993.
Techniczne, Katowice 1993.
Banaszewski T.,
Banaszewski T.,
Przesiewacze
Przesiewacze
. Wydawnictwo
. Wydawnictwo
„Śląsk”, Katowice 1990.
„Śląsk”, Katowice 1990.
Malewski J. ,
Malewski J. ,
Przeróbka Kopalin. Zasady
Przeróbka Kopalin. Zasady
rozdrabiania i klasyfikacji
rozdrabiania i klasyfikacji
.
.
Skrypt Politechniki
Skrypt Politechniki
Wrocławskiej, Wrocław 1981.
Wrocławskiej, Wrocław 1981.
Koch R., Noworyta A.,
Koch R., Noworyta A.,
Procesy mechaniczne w
Procesy mechaniczne w
inżynierii chemicznej
inżynierii chemicznej
. WNT, Warszawa 1993
. WNT, Warszawa 1993
Nowak Z.,
Nowak Z.,
Hydrocyklony
Hydrocyklony
.
.
Wydawnictwo „Śląsk”,
Wydawnictwo „Śląsk”,
Katowice 1985.
Katowice 1985.
Literatura pomocnicza
Literatura pomocnicza