Model IS-LM
Model IS-LM
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
2
Należy w jakiś sposób ustalić wzajemna
zależność pomiędzy stopa procentową
a wielkością produkcji (obie zmienne
wzajemnie na siebie wpływają!).
Zajmujemy się krótkim okresem (ale
interesuje nas równowaga?!)
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
3
Pięć zależności
X
G
I
C
Y
Y
t
b
a
C
)
1
(
Y
C
63
,
0
220
dR
e
I
R
I
2000
1000
nR
mY
g
X
R
Y
X
500
1
,
0
525
P
hR
kY
M
)
(
P
R
Y
M
)
1000
1583
,
0
(
Tożsamość dochodu
Funkcja konsumpcji
Funkcja inwestycji
Funkcja eksportu
netto
Popyt na pieniądz
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
4
Mamy zatem pięć ‘makrorelacji’ i osiem zmiennych.
Co zrobić z trzema zmiennymi?
dwie zmienne egzogeniczne - podaż pieniądza M i
zakupy państwowe G (są ustalane przez bank
centralny, rząd i parlament).
Zakładamy ponadto, że
ceny się nie zmieniają
(P=1).
Rysunki w przestrzeni pięciowymiarowej są trudne,
dlatego warto poszukiwać reprezentacji
dwuwymiarowej
Pomysł taki zaproponował J.R. Hicks w 1937 roku
(laureat nagrody Nobla w 1972 roku).
Jest to analiza IS-LM, dwie krzywe IS i LM,
W warunkach równowagi (kiedy wszystkie zależności
są spełnione)
IS – popyt inwestycyjny I; oszczędności S.
LM - M to podaż pieniądza a L to preferencje płynności (ang.
liquidity), czyli synonimu popytu na pieniądz.
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
5
Krzywa IS
Krzywa IS graficznie
Wyższa stopa
procentowa (R)
powoduje obniżenie
inwestycji i eksportu
netto, a zatem
obniżenie PKB (efekt
mnożnikowy).
PKB (Y)
45
o
wydatki
R
Wzrost wydatków państwa
powoduje przesunięcie
krzywej IS w prawo (wzrost
wydatków powoduje wzrost
PKB (?) znów efekt
mnożnikowy, czyli
przesunięcie w prawo)
PKB (Y)
R
R
krzywa IS
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
7
Algebraiczne wyprowadzenie krzywej IS
Jeśli zsumujemy funkcję konsumpcji,
inwestycji, eksportu netto i zakupów
państwowych to dostajemy dochód:
stad wyliczmy R jako funkcję Y (krzywa IS)
widać, że wzrost G powoduje wzrost stopy
procentowej (co graficznie ilustruje się
przesunięciem krzywej IS w prawo (w górę)).
G
R
n
d
Y
t
b
g
e
a
Y
)
(
)]
1
(
[
G
n
d
Y
n
d
m
t
b
n
d
g
e
a
R
1
)
1
(
1
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
8
Krzywa LM
Pokazuje wszystkie kombinacje stopy procentowe i dochodu
spełniające równanie na pieniądz przy stałym poziomie podaży
pieniądza i ustalonym poziomie cen.
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
9
Krzywa LM biegnie w górę bo:
Jeśli stopa procentowa rośnie to zmniejsza się
popyt na pieniądz, ale
zakładamy, że podaż pieniądza jest stała, musi
zatem dostosować się dochód tak by przywrócić
poprzednią wielkość popytu na pieniądz.
Mówimy o pieniądzu realnym (tj. pieniądz
nominalny odniesiony do poziomu cen)
stąd widać, dlaczego krzywa LM jest rosnąca. Jeśli
pieniądz realny jest stały (a o to dba bank
centralny) to wzrostowi R musi towarzyszyć wzrost
Y.
hR
kY
P
M
P
hR
kY
M
)
(
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
10
Krzywa LM graficznie
P
hR
kY
M
)
(
M - zasób
pieniądza
R
PKB (Y)
R
podaż pieniądza
krzywa LM
wzrost podaży pieniądza
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
11
Krzywa LM analitycznie
P
M
h
Y
h
k
R
1
P
hR
kY
M
)
(
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
12
IS i LM łącznie
IS – punkty równowagi na rynku dóbr
LM – punkty równowagi na rynku pieniądza
przecięcie się
obu krzywych
wyznacza punkt
równowagi na
obu rynkach
PKB (Y)
R
krzywa LM
krzywa IS
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
13
Polityka pieniężna i polityka fiskalna
(przy założeniu stałości cen, wzrost M powoduje wzrost cen w dłuższym okresie – ale to już inna historia w następnym rozdziale).
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
14
Skuteczność polityki pieniężnej
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
15
Skuteczność polityki fiskalnej
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
16
Policzmy
G
a
Y
a
a
G
n
d
Y
n
d
m
t
b
n
d
g
e
a
R
2
1
0
1
)
1
(
1
M
b
Y
b
P
M
h
Y
h
k
R
2
1
1
1
1
2
2
0
*
b
a
M
b
G
a
a
Y
1
1
2
1
1
2
1
0
*
b
a
M
b
a
G
b
a
b
a
R
R
dM
dR
Y
dM
dY
e
M
R
dG
dR
Y
dG
dY
e
G
*
*
1
1
Y
R
a
e
M
*
*
1
1
Y
R
b
e
G
krzywa IS
krzywa LM
‘stan
równowagi’
by polityki fiskalna i pieniężna były skuteczne to a
1
i b
1
powinny
być jak najmniejsze, wtedy IS i LM są blisko położenia
horyzontalnego (’płaskie’)
‘elastyczności’
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
17
Krzywa zagregowanego popytu
W
it
o
ld
K
w
a
śn
ic
k
i
(I
N
E
,
U
W
r)
,
N
o
ta
tk
i
d
o
w
y
k
ła
d
ó
w
18
Krzywe popytu!
Analogie pomiędzy standardową
mikroekonomiczną krzywą popytu a krzywą
łącznego popytu w makroekonomii jest tylko
pozorna.
krzywa łącznego popytu związana jest z
systemem finansowym (popyt na pieniądz i
podaż pieniądza).
mikroekonomiczna krzywa popytu związana
jest ze sferą produkcji.
Wyprowadzenie krzywej łącznego popytu
P
hR
kY
M
)
(
R
P
PKB (Y)
P
P
AD
LM
IS
wyższe ceny
powodują wzrost
popytu na
pieniądz
PKB (Y)