background image

Uniwersytet Ekonomiczny w 
Poznaniu

Tytuł wykładu

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO

Prowadzący zajęcia: prof. dr hab. Jerzy Olszewski

background image

  uL. Towarowa 53

Bud „C” – pok. 414

e-mail: 

jerzy.olszewski@ae.poznan.pl

Strona internetowa: 

www.olszewski.ws

tel.: 854-39-59

Kontakt

background image
background image

Metoda oparta na zmodyfikowanym 

sposobie obliczania wskaźnika 

ryzyka według metody Risk Score 

należy do wskaźnikowych metod 

jakościowych szacowania ryzyka. 

Metoda ta obejmuje oszacowanie 

strat oraz przypadki, których 

skutki noszą znamiona katastrofy.

 

Metoda Risc Score

background image

Do oszacowania ryzyka 

zawodowego stosuje się 

zmodyfikowany sposób obliczania 

wskaźnika ryzyka. przyjmując, że 

wskaźnik ryzyka „W R" obliczany 

jest według wzoru:

WR = C x E x P

background image

gdzie:

C - stopień ciężkości 
potencjalnych następstw 
zagrożenia,

E - ekspozycja (czas 
narażenia pracownika na 
zagrożenie),

P - prawdopodobieństwo 
urazu lub utraty zdrowia.

background image

Poniższe tabele przedstawiają sposób 

szacowania poszczególnych 

parametrów.

Ocena parametru C - stopień 

ciężkości potencjalnych następstw 

zagrożenia

background image

Ocena parametru C - stopień 
ciężkości potencjalnych następstw 
zagrożenia

Wartość

Ciężkość

Opis

15

Bardzo duża

Ofiara (lub 

ofiary)

7

Duża

Ciężkie

3

Średnia

Absencja w 

pracy

1

Mała

Np. 

udzielenie 

pierwszej 

pomocy

background image

Metoda ryzyka zawodowego – 
wskaźnikowa metoda Risk Score 

- czas ekspozycji oddziaływania szkodliwych 

czynników na pracownika

Wartość

Oddziaływanie 

10 

stałe 

częste (codzienne) 

sporadyczne (raz na tydzień) 

okazjonalne (raz na miesiąc) 

minimalne (kilka razy rocznie) 

0,5 

znikome (raz do roku) 

background image

Wskaźnikowa metoda Risk Score 

- prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia 

dla pracownika

Wartoś

ć

Zagrożenie

Szansa

10

bardzo prawdopodobne

50% (1 na 2)

6

całkiem możliwe

10% (1 na 10)

3

mało prawdopodobne 

ale możliwe

1% (1 na 100)

1

tylko sporadycznie 

możliwe

O,1% (1 na 1000)

0,5

możliwe do zaistnienia

0,01% (1 na 

10000)

0,2

praktycznie możliwe

0,001% (1 na 

100000)

0,1

tylko teoretycznie 

możliwe

0,0001% ( 1 na 

1000000)

background image

Końcowy wynik oceny ryzyka 

jest iloczynem trzech 

powyższych wyników 

oszacowań. 

Przy zastosowaniu 

zmodyfikowanej metody Risk 

Score należy także skorzystać 

z poniższej tabeli, która zwiera 

informacje jak należy 

interpretować wynik oceny i 

kiedy podjąć działania 

zmierzające do zmniejszenia 

ryzyka.

 

 

background image

Kategorie ryzyka: duże i bardzo 

duże (WR > 201) należą do ryzyka 

nieakceptowanego i działania 

zmierzające do redukcji ryzyka 

powinny zastać podjęte 

natychmiast.

background image

Wskaźnikowa metoda Risk Score

R

 - Ryzyko zawodowe, wartość liczbowa

Wartość R

Kategorie ryzyka

Działania 

zapobiegawcze

R=<20 

pomijalne

wskazana 

kontrola

20<R<70 

małe

potrzebna 

kontrola

70<R<200 

istotne

potrzebna 

poprawa

200<R<400 

duże

potrzebna 

natychmiastowa 

poprawa

R>400 

bardzo duże

wskazane 

wstrzymanie 

pracy

background image

Metoda 

Risk Score

 jest 

często stosowana w 

praktyce przemysłowej, 

usługowej, administracyjnej 

i naukowej ze względu na 

możliwość różnicowania 

wyników oceny ryzyka 

zawodowego między 

poszczególnymi 

stanowiskami pracy. 

background image

Wskaźnikowa metoda Risk Score 

- potencjalne skutki, średnia arytmetyczna oceny strat ludzkich i materialnych

 

Opis

Wartoś

ć

Strata

Straty ludzkie

Straty 

materialne 

(zł)

100

poważna 

katastrofa

wiele ofiar 

śmiertelnych

ponad 30 

mln 

40

katastrofa

kilka ofiar 

śmiertelnych

10-30 mln 

15

bardzo 

duża

ofiara śmiertelna

500 tys.-5 

mln

7

duża

ciężkie uszkodzenie 

ciała

30-500 tys.

3

średnia

absencja

5-25 tys.

1

mała

udzielenie pierwszej 

pomocy

poniżej 5 

tys.

background image

Jerzy Olszewski

Jerzy Olszewski

SOCIO-ECONOMIC AND 

SOCIO-ECONOMIC AND 

ERGONOMICS DETERMINANTS OF 

ERGONOMICS DETERMINANTS OF 

APPLYING OCCUPATIONAL HAZARD 

APPLYING OCCUPATIONAL HAZARD 

ASSESSMENT IN LABBOUR SAFTY 

ASSESSMENT IN LABBOUR SAFTY 

MANAGEMENT

MANAGEMENT

EKONOMICZNO-SPOŁECZNE I 

EKONOMICZNO-SPOŁECZNE I 

ERGONOMICZNE DETERMINANTY 

ERGONOMICZNE DETERMINANTY 

STOSOWANIA OCENY RYZYKA 

STOSOWANIA OCENY RYZYKA 

ZAWODOWEGO W ZARZĄDZANIU 

ZAWODOWEGO W ZARZĄDZANIU 

BEZPIECZEŃSTWEM PRACY

BEZPIECZEŃSTWEM PRACY 

 

background image

Plan wystąpienia

      1. Uwagi wstępne
      2. Ekonomiczno-społeczne determinanty 

oceny ryzyka zawodowego

      3. Ekonomiczno-społeczne determinanty 

oceny ryzyka zawodowego w badanym 

podmiocie 

       4.Szkody i straty ponoszone z braku 

stosowania ocen ryzyka zawodowego 

przez podmioty gospodarcze

      5. Podstawowe środki poprawy 

bezpieczeństwa pracy

      6. Wnioski

background image

1. Uwagi wstępne

 

PODSTAWY PRAWNE OCENY RYZYKA 

ZAWODOWEGO

:

Rozporządzenie Ministra Pracy i 

Polityki Socjalnej z dnia 26 września 

1997r. w sprawie ogólnych przepisów 

bezpieczeństwa i higieny pracy

Kodeks Pracy

PN-N-18002 Systemy zarządzania 

bezpieczeństwem i higieną pracy 

Dyrektywa UE 89/391/EWG z dnia 12 

czerwca 1998r.

background image

    

RYZYKO ZAWODOWE

Zgodnie z definicją (rozporządzenie Ministra 

Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 

września 1997 r. w sprawie ogólnych 

przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – 

Dz. U. Nr 129, poz. 844) ryzyko zawodowe 

oznacza „prawdopodobieństwo 

wystąpienia niepożądanych zdarzeń 

związanych z wykonywaną pracą, 

powodujących straty, w szczególności 

wystąpienia u pracowników niekorzystnych 

skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń 

zawodowych występujących w środowisku 

pracy lub sposobu wykonywania pracy”. 

background image

   

2. EKONOMICZNO-

SPOŁECZNE 

DETERMINANTY 

OCENY RYZYKA 

ZAWODWEGO 

   

background image

Przedmiotem oceny jest ryzyko 
zawodowe związane z pracą na 
określonym stanowisku

Podmiotem oceny ryzyka 
zawodowego jest pracownik 
zatrudniony na konkretnym 
stanowisku pracy, w określonych 
warunkach środowiska pracy

Celem oceny jest poznanie stanu 
faktycznego i opracowanie działań 
korygujących i zapobiegawczych 

background image

RODZAJE RYZYKA 
ZAWODOWEGO

 

PRACOWNI
K

Ryzyko 
osobiste

Ryzyko 

grupow

e

Zależne od

 

indywidualnej

 

ekspozycji

Ryzyko 

zawodow

e

PRACA

Ryzyko 

społeczne

DOM

SPORT

HOBBY

TRANSPORT

itd.

Ryzyko przedsiębiorstwa

Ryzyko awarii

Wyposażenie

Zależne od 
liczby 
narażonych 
pracowników

Zależne od 
liczby obiektów 
technicznych

background image

Ocena ryzyka zawodowego wiąże się z 

poprawą warunków pracy, co z kolei 

prowadzi do zwiększenia efektywności 

pracy i zmniejszenia jej kosztów. Właściwe 

warunki pracy i wydajność pracy wpływają 

na końcowy wynik finansowy 

przedsięwzięcia. Dbałość o przystosowanie 

stanowiska pracy do fizjologicznych 

potrzeb pracownika ogranicza liczbę dni 

niezdolności do pracy spowodowanych 

złymi warunkami pracy oraz wypadkami 

przy pracy. W zamian za poniesione 

nakłady pracodawca osiąga szereg 

korzyści. Pracownicy pracują wydajniej w 

zoptymalizowanych warunkach pracy, 

znikome jest zjawisko absencji 

chorobowych. 

background image

W ujęciu makroekonomicznym, dobre 

warunki pracy w kraju, niska wypadkowość, 

wysoka kultura techniczna zmniejszają 

społeczne koszty związane z pracą. 

Z prowadzonych analiz przyczyn wypadków 

wynika, że można zmniejszyć koszty strat i 

ubytków spowodowanych przez wypadki 

przy pracy i ich konsekwencje. Możliwe jest 

przewidzenie około 75% tych zdarzeń, a 

więc i zapobieganie im w tym samym 

stopniu. Świadczy o tym rzeczywiste 

zmniejszanie liczby wypadków śmiertelnych 

wśród ogółu zatrudnionych, wypadków 

wśród młodocianych oraz zmniejszenie w 

niektórych dziedzinach przemysłu 

wypadków ciężkich. 

background image

Takie czynniki, jak polepszenie techniki 

przemysłowej, zwiększenie mechanizacji, 

automatyzacji, robotyzacji, sprzyjają 

obniżeniu wskaźników częstotliwości 

wypadków 

background image

Wydatki na zapewnienie 

bezpieczeństwa a koszt strat 

powodowanych wypadkami

background image

Łączny koszt wydatków na bezpieczeństwo i 

strat powodowanych wypadkami i 

chorobami zawodowymi

background image

3. SZKODY I STRATY 

PONOSZONE Z BRAKU 

STOSOWANIA OCEN 

RYZYKA ZAWODOWEGO 

PRZEZ PODMIOTY 

GOSPODARCZE

background image

Szkody i straty gospodarki 

narodowej należałoby ująć w 

sposób następujący:

świadczenia 

na 

rzecz 

poszkodowanego i jego rodziny,

– niewykorzystanie siły roboczej,

– niewykorzystanie 

istniejących 

mocy pro- dukcyjnych.

background image

I tak do świadczeń na rzecz 

poszkodowanego i jego rodziny mających 

na celu wyrównanie szkody spowodowanej 

przez wypadek, zaliczamy:

świadczenia rzeczowe związane z 
przywróceniem zdrowia poszkodowanemu,

koszty pierwszej pomocy, koszty leczenia 
otwartego, koszty leczenia szpitalnego, 
koszty leczenia sanatoryjnego,

koszty związane z rehabilitacją, koszty 
leczenia specjalnego, protezowania, 
przesz kalania i inne koszty,

świadczenia pieniężne związane z 
materialnym zabezpieczeniem 
poszkodowanego i jego rodziny.

background image

Niewykorzystanie siły roboczej 

związane jest:

   - z trwałym ubytkiem zdolności do 

pracy,

  - z przedwczesnym odejściem  

poszkodowanego z produkcji na 
skutek całkowitego inwalidztwa lub 
śmierci,

   - ze spadkiem wydajności pracy 

poszkodowanego po powrocie do 
pracy.

background image

4. PODSTAWOWE 

ŚRODKI POPRAWY 

BEZPIECZEŃSTWA 

PRACY

 

OCENA RYZYKA 

OCENA RYZYKA 

ZAWODOWEGO NA 

ZAWODOWEGO NA 

PRZYKŁADZIE 

PRZYKŁADZIE 

STANOWISK PRACY 

STANOWISK PRACY 

NAUCZYCIELI 

NAUCZYCIELI 

AKADEMICKICH

AKADEMICKICH

background image

 AKADEMIA EKONOMICZNA w Pozna

60-967 Poznań Al. Niepodległości 10

 

DOKUMENTACJA

oceny ryzyka zawodowego

metodą Risc Score

które wiąże się z wykonywaną pracą oraz o 
zasadach ochrony przed tymi zagrożeniami 

stosownie do wymogów określonych w Kodeksie 

Pracy

Dział X, art.226

 na stanowisku profesora zwyczajnego, 

nadzwyczajnego i samodzielnego pracownika 

naukowego

(pełnoetatowi, ¾ etatu i 2/3 etatu) 

  Poznań 2003

background image

Nazwisko i imię

Data

Ryzyko ocenił 
zespół w 

składzie
Ryzyko 

zaakceptował

background image

CHARAKTERYSTYKA 
STANOWISKA PRACY 
NAUCZYCIELA 
AKADEMICKIEGO

Zadania wykonywane na stanowisku 

pracy: 

prowadzenie wykładów, seminariów 

magisterskich i doktoranckich, ćwiczeń 

i zajęć,  konsultacje, praca naukowa, 

wyjazdy na konferencje

praca dydaktyczna - 30%, przygotowanie 

do zajęć dydaktycznych - 20%, praca 

naukowa -30%, prace administracyjne - 

20%.

 

background image

CHARAKTERYSTYKA 
STANOWISKA PRACY 
NAUCZYCIELA 
AKADEMICKIEGO

1.

Czas pracy: pełen etat. 

Nielimitowany (średnio 6 godzin 

dziennie) 

1.

Narzędzia i urządzenia 

wykorzystywane na stanowisku 

pracy: komputer, telefon, fax, 

multimedia, aparatura i 

urządzenia laboratoryjne.

background image

Struktura zatrudnienia według 

Struktura zatrudnienia według 

grup 

grup 

pracowniczych

pracowniczych

Grupy pracowników

l.b.

%

Nauczyciele akademiccy

618

51,7

Pracownicy naukowo-techniczni

134

11,2

Pracownicy administracyjni

189

15,8

Pracownicy obsługi

192

16,3

Pracownicy biblioteczni

 40

  3,3

Pracownicy Centrum 
Informatyki

 21

  1,7

Razem

1 194

100,0

background image

Ocena parametru P – 

Ocena parametru P – 

prawdopodobieństwo urazu lub 

prawdopodobieństwo urazu lub 

utraty zdrowia

utraty zdrowia

Wartoś

ć

Opis

10

Wysoce prawdopodobne

6

Prawdopodobne

3

Mało prawdopodobne, ale 
możliwe

1

Tylko sporadycznie możliwe

0,5

Praktycznie niemożliwe

0,2

Teoretycznie możliwe

background image

 

Wybrane możliwe niebezpieczne 

wydarzenia z karty oceny ryzyka 

zawodowego metodą Risc Score - 

nauczyciele akademiccy

Rodzaj 

wydarzenia

Prawdopodo

bieństwo

Wartość

Kategoria 

ryzyka

Upadek na tym 

samym poziomie

Sporadycznie 

możliwe

18

Pomijalne

Niewłaściwa 
organizacja 
pracy z 

komputerem

Możliwe do 
pomyślenia

10,5

Pomijalne

Hałas na 
stanowisku 

pracy

Możliwe do 
pomyślenia

1,5

Pomijalne

Uderzenie 

gwałtownie 
otworzonymi 
drzwiami

Tylko 

sporadycznie 
możliwe

1

Pomijalne

background image

 

Wybrane możliwe niebezpieczne wydarzenia 

z karty oceny ryzyka zawodowego metodą 

Risc Score

 - 

nauczyciele akademiccy

Rodzaj 

wydarzenia

Prawdopodo

bieństwo

Wartość Kategoria 

ryzyka

Nieprawidłowy 
mikroklimat

Tylko 
sporadycznie 
możliwe

1,5

Pomijalne

Niewłaściwe 
oświetlenie

Praktycznie 
niemożliwe

0,7

Pomijalne

Stres sytuacyjny Możliwe do 

pomyślenia

3

Pomijalne

Praca w 

wymuszonej 
pozycji ciała

Tylko 

sporadycznie 
możliwe

21

Małe 

ryzyko

background image

 

Wybrane możliwe niebezpieczne wydarzenia 

z karty oceny ryzyka zawodowego metodą 
Risc Score

 - 

stanowisko pracownika 

naukowo-technicznego w laboratorium

Rodzaj 

wydarzenia

Prawdopodo-

bieństwo

Wartość

Kategoria 

ryzyka

Upadek na tym 

samym poziomie

Sporadycznie 

możliwe

18

Pomijalne

Niewłaściwa 
organizacja 
pracy z 

komputerem

Możliwe do 
pomyślenia

17,5

Pomijalne

Hałas na 
stanowisku 

pracy

Możliwe do 
pomyślenia

9

Pomijalne

Uderzenie 

gwałtownie 
otworzonymi 
drzwiami

Tylko 

sporadycznie 
możliwe

1

Pomijalne

background image

 

Wybrane możliwe niebezpieczne wydarzenia 

z karty oceny ryzyka zawodowego metodą 
Risc Score

 - 

stanowisko pracownika 

naukowo-technicznego w laboratorium

Rodzaj 

wydarzenia

Prawdopodo-

bieństwo

Wartość

Kategoria 

ryzyka

Nieprawidłowy 
mikroklimat

Tylko 
sporadycznie 
możliwe

1,5

Pomijalne

Niewłaściwe 
oświetlenie

Praktycznie 
niemożliwe

0,7

Pomijalne

Stres 
sytuacyjny

Możliwe do 
pomyślenia

3

Pomijalne

Praca w 

wymuszonej 
pozycji ciała

Tylko 

sporadycznie 
możliwe

21

Małe 

ryzyko

background image

Ustalenie kategorii ryzyka zawodowego w 
zmodyfikowanej metodzie Risc Score

Kategoria 

ryzyka

Wartość 

ryzyka WR

Działania profilaktyczne

Pomijalne, małe

do 20

Nie jest konieczne 

podejmowanie działań

Małe

21 – 70

Utrzymać ryzyko na tym 

samympoziomie lub dążyć 

do zmniejszenia

Średnie

71 – 200

Podjęcie działań w celu 

zmniejszenia ryzyka

Duże

201 – 400

Natychmiastowe 

działania w celu 

amniejszenia ryzyka

Bardzo duże

Ponad 400

Praca nie może być 

rozpoczęta ani 

kontynuowana

background image

Wyniki oceny ryzyka zawodowego 

na wszystkich stanowiskach pracy 

wykazały że kategorie ryzyka w 

większości przypadków mieściły się 

w przedziale wartości r < 20, 

określane w tej metodzie jako 

pomijalne (nauczyciele akademiccy, 

pracownicy naukowo-techniczni, 

pracownicy obsługi, pracownicy 

administracyjni i pracownicy 

biblioteczni.

background image

Natomiast w przypadku 

pracowników zatrudnionych w 

laboratoriach chemicznych na 

Wydziale Towaroznawstwa, jak 

również u nauczycieli wf-u, 

kategoria ryzyka mieści się w 

przedziale 20 < = R < 70 – małe 

ryzyko. W tym przypadku należy 

zwrócić uwagę na zagrożenia 

występujące na tych stanowiskach 

pracy.


Document Outline