Nowotwory złośliwe 
skóry

Dr hab.n.med. Jerzy Jarząb

 

 

Podział nowotworów złośliwych



Raki skóry

- 

rak podstawnokomórkowy

-

rak kolczystokomórkowy

Czerniak skóry

Chłoniaki skóry

 

 

Rak 
podstawnokomórkowy



Najczęstszy nowotwór skóry



Charakteryzuje się miejscową złośliwością 
i bez tendencji do przerzutów



Rozwija się na podłożu stanów 
przedrakowych lub skóry niezmienionej



Częściej u ludzi z nadmierną ekspozycja 
na promieniowanie słoneczne

 

 

Rak 
podstawnokomórkowy



Postacie kliniczne: guzkowa, wrzodziejąca, 

torbielowata, powierzchowna



Najczęściej w postaci owrzodzenia z 

twardym, perełkowym brzegiem  i 

umiejscowieniem na twarzy



Rozwój zmian przez kilka, a nawet 

kilkadziesiąt lat



Leczenie pod postacią usunięcia 

chirurgicznego, krioterapii, dozmianowego 

wstrzyknięcia inerferonu

 

 

Rak kolczystokomórkowy



Wykazuje większą złośliwość i rzadsze  

występowanie                            w  stosunku do 

raka podstawnokomórkowego



Punktem wyjścia są często stany przedrakowe, 

drażnienie mechaniczne ( blizny poparzeniowe), 

promieniowanie słoneczne



Posiada skłonność do rozpadu i przerzutów do 

okolicznych węzłów chłonnych



Najczęściej na twarzy w przejściu skóry i błony 

śluzowej 



W obrębie narządów płciowych związek z 

zakażeniem wirusami HPV 

 

 

Rak 
kolczystokomórkowy



Występuje najczęściej w dwóch 

postaciach: wrzodziejącej i 

brodawkującej z podminowaną 

podstawą



Rozpoznanie na podstawie obrazu 

klinicznego i badania hist-pat



Leczenie: chirurgiczne usunięcie, 

krioterapia, głęboka laseroterapia

 

 

Czerniak skóry



Guz wywodzący się z melanocytów 
w warstwie podstawnej naskórka



Charakteryzuje się dużą 
złośliwością i szybkimi przerzutami



 Jest główną przyczyną zgonów 
spowodowanych nowotworami 
skóry

 

 

Czerniak - 
etiopatogeneza



 Czynniki genetyczne ( wywiad w 
rodzinie –10%)



Typy dziedziczenia- I i II typ skóry 
wg Fitzpatricka



Narażenie na promieniowanie UV, 
szczególnie poparzenia słoneczne



Zespół znamion atypowych 

 

 

Czerniak objawy 
kliniczne

Ocena znamion barwnikowych podejrzanych       

     o czerniaka w następującym schemacie:

A- asymmetry - asymetria kształtu zmiany
B - border irregularity - nieregularny brzeg
C – colour – niejednolite zabarwienie
D- diameter - średnica zmiany powyżej 6mm
E – elevation - uwypuklenie wykwitu

 

 

Pozostałe objawy  



Świąd w obrębie zmiany



Strup lub krwawienie w obrębie zmiany



Stan zapalny towarzyszący wykwitowi

Pamiętaj!!! Czerniak może rozwinąć 

się ze skóry nie zmienionej, bez 
obecności znamienia 

 

 

Podział czerniaka



Czerniak szerzący się 

powierzchownie



Czerniak guzkowy



Czerniak niesklasyfikowany



Czerniak wywodzący się z 

plamy soczewicowatej



Czerniak dystalny



Czerniak bezbarwnikowy

 

 

Czerniak szerzący się 
powierzchownie

Ocena zmiany 
na podstawie schematu
A B C D E

 

 

Profilaktyka rozwoju 
czerniaka                  i 
szybkiego rozpoznania



Unikanie nadmiernej ekspozycji na 
promieniowanie ( opalanie naturalne, 
solaria, stosowanie filtrów 
przeciwsłonecznych)



Samokontrola znamion barwnikowych



Wczesne i systematyczne kontrole 
znamion atypowych u lekarza 
dermatologa!!!!!

 

 

Leczenie czerniaka



Polega na chirurgicznym wycięciu 
zmiany                    z marginesem 
zdrowych tkanek i dodatkowo 
usunięcie węzłów chłonnych 
( szczególnie węzła wartowniczego)



Leczenie prowadzi się w 
specjalistycznych ośrodkach 
onkologicznych