Fizjologia człowieka
Układ nerwowy
koordynacja
funkcjonowania organizmu
człowieka
Prof. dr hab. Barbara
Jezierska
Fizjologia człowieka
Układ nerwowy
koordynacja
funkcjonowania organizmu
człowieka
Prof. dr hab. Barbara
Jezierska
Budowa i funkcjonowanie
układu nerwowego
Budowa mózgu u
człowieka
Odruchy ;
bezwarunkowe , warunkowe
łuk odruchu
poziomy czynnościowe
Bodźce i reakcje organizmu
Czynności ośrodkowego układu nerwowego człowieka
1. Odbieranie bodźców
2. Adekwatne reagowanie
3. Zapamiętywanie
Za pośrednictwem włókien nerwowych impulsy
nerwowe
są przewodzone od receptorów do niższych pięter
OUN
następnie do wyższych aż do kory mózgowej
układy swoiste ( mała liczba neuronów szybko
działających)
układy nieswoiste ( duża liczba neuronów szybko
działających )
Ruchy i postawa ciała
Ośrodki kontrolujące;
1. Kora mózgowa -płat
czołowy
2. Jądra podkorowe
kresomózgowia
3. Móżdżek
Ośrodki odruchowe rdzenia połączone sa miedzy sobą drogami
własnymi rdzenia;
- możliwa koordynacja ruchu przednich i tylnych kończyn
Połączenie z ośrodkami wyższymi
wywierającymi wpływ na czynności rdzenia kręgowego
drogi wstępujące i zstępujące
Rdzeń kręgowy podrzędne neurony ruchowe
Drogi impulsacji ruchowej z kory mózgu
do mięsni
Mięśnie tułowia i przednich
kończyn
Mięśnie tylnich
kończyn
Droga korowo- rdzeniowa boczna
80 %włókien
Droga korowo- rdzeniowa
przednia 20 %włókien
Neurony ruchowe odbierają impulsy ;
1. Neuronów czuciowych zwojów rdzeniowych
2. Neuronów pośredniczących w istocie szarej
rdzenia
3. Neuronów wyższych pięter ośrodkowego
układu nerwowego
Wstrząs rdzeniowy
Przerwanie ciągłości rdzenia kręgowego ,
po jego zmiażdżeniu lub uciśnięciu
zniesienie wszystkich odruchów rdzeniowych
poniżej miejsca uszkodzenia
Czucie
teleceptywne - ( wzrok słuch węch )
eksteroceptywne- ( dotych , ucisk , ciepło zimno
ból )smak?
prioprioceptywne -( stan układu kostno
stawowo mięsniowego
oraz ruchy ciała )
interoceptywne- (czucie trzewne ; mechaniczne
i chemiczne )
Percepcja
Narządy zmysłów u człowieka
Umiejscowienie funkcji w korze mózgu człowieka
teleceptywne
powonienie
skroniowy i ciało
migdałowate
wzrok
potyliczny
słuch
skroniowy
dotyk
ciemieniowy
eksteroceptywne
temperatura
ciemieniowy
ból
ciemieniowy
proprioceptywne
interceptywne
ciemieniowy
czucie
funkcja zmysł płat
Umiejscowienie funkcji w korze mózgu człowieka
zapamiętywanie
czołowy (część przednia)
trwała pamięć
skroniowy (część przednia)
mowa ośrodek nadrzędny
potyliczno-skroniowy ciemieniowy
kojarzenie
funkcja płat
Płat czołowy z czynnościami ruchowymi i
psychicznymi.
Uszkodzenie tego płata jest przyczyną niedowładów
lub porażenia kończyn,
a w niektórych wypadkach może ujawniać się
zaburzeniami cech osobowości.
Płat ciemieniowy bierze udział w analizie doznań
czuciowych,
a następstwem uszkodzenia tego płata jest
przeciwstronna niedoczulica.
W płacie potylicznym znajdują się ośrodki
wzrokowe.
Jeśli dojdzie do upośledzenia funkcji tego płata,
pacjent
będzie miał zaburzenia w polu widzenia.
Analiza doznań słuchowych odbywa się w płacie
skroniowym.
Zewnętrzną powierzchnię półkul mózgowych pokrywa kora
mózgowa.
Uszkodzenie kory mózgowej może doprowadzić do zaburzeń
funkcji związanej
z uszkodzonym obszarem (np. niedowład, zaburzenia mowy,
niedowidzenie)
Od komórek nerwowych kory mózgu do struktur pnia mózgu
przebiegają włókna
łączące, które tworzą istotę białą mózgu.
Pień mózgu stanowi połączenie między półkulami mózgu i
rdzeniem kręgowym.
W obrębie pnia mózgu znajduje się szereg ośrodków
odpowiedzialnych
za funkcjonowanie najważniejszych dla życia czynności, jak
oddychanie,
praca serca, przemiana materii i regulacja temperatury.
Móżdżek moduluje napięcie mięśni i wpływa na utrzymanie
prawidłowej postawy ciała. Uszkodzenie móżdżku doprowadza
do zaburzeń w wykonywaniu ruchów precyzyjnych oraz
powoduje
trudności w utrzymywaniu równowagi
.
Układ siatkowaty pnia mózgowia - pojecie
czynnościowe
czynność warunkuje wzbudzanie , uwagę i kontrolę
czynności somatycznych i autonomicznych
Ośrodki kierujące zachowaniem
1. Mechanizm unikania
2. Mechanizm konsumowania
Ośrodek pokarmowy
Ośrodek agresii i ucieczki
Ośrodek rozrodczy i macierzyństwa
Wyższe czynności nerwowe u człowieka wiążą się z
polami , strefami kojarzewniowymi
asocjacyjnymi
1. Czołowa okolica kojarzeniowa (część płatu
czołowego
i okolica oczodołowa kory mózgu)
związana jest z funkcja zapamiętywania , abstrakcyjnym
mysleniem przewidywaniem , planowaniem hamowaniem
emocji
2. Skroniowa okolica kojarzeniowa ( cześć
przednia płata skroniowego
trwałe zapamiętywanie wrażeń zmysłowych
3. Potyliczno-skroniowa- ciemieniowa okolica
kojarzeniowa
( obejmuje pogranicze tych trzech płatów)
nadrzędny ośrodek mowy
Zapamiętywanie
-przechowywanie w ośrodkowym układzie
nerwowym
śladów po odebranych bodźcach, zapewnia to
lepsze utrzymywanie homeostazy organizmu -
umożliwia zmianę zachowania dzięki zdobytemu
doświadczeniu
( zdolność do uczenia się)
pomiędzy neuronami w strukturach mózgowia krążą
impulsy nerwowe-co warunkuje wystąpienie
pamięci
natychmiastowej
Przechowywanie śladów po odebranym bodźcu przez
krótki czas
impulsy krazą między kora mózgu a układem
limbicznym ( kilkadziesiąt sekund- kilkadziesiąt minut)
-
pamięć świeża
Konsolidacja pamięci - trwałe zapamiętywanie musi
trwać od paru minut tak by powstały trwałe zmiany w
pomiędzy neuronami w postaci nowych połączeń
synaptycznych i ekspresji określonych genów w
jądrach komórkowych
pamięci trwała
Pamięć
trwała
Pamięć nieopisowa
proceduralna
Pamięć opisowa
słowne opisywanie zapamiętanych
słów i faktów
Wprawa w
wykonywaniu
czynności
ruchowych
Ułatwienie
wykonywa
nia
czynności
ruchowych
Warunkowanie
pomiędzy bodźcami
działającymi
w przeszłości
asocjacja
Uwrażliwienie
zmniejszenie lub
zwiększenie reakcji
na powtarzający się
bodziec
habituacja
Pamięć
semantyczna
słowne
odtwarzanie
zapamiętanych
słów prawd
twierdzeń
Pamięć
epizodycz
na
słowne
opisywanie
zdarzeń i
faktów z
przeszłości