dr inż. Robert Maciejczyk

KRYMINOLOGIA I KRYMINALISTYKA

Taktyka i Technika kryminalistyczna

DEFINICJA, STRUKTURA, FUNKCJE 

KRYMINALISTYKI

Współcześni przedstawiciele tej nauki uznają, że kryminalistyka obejmuje 

zagadnienia taktyki i techniki, występujące w trzech etapach 
związanych z przestępczością, a mianowicie przy popełnianiu przestępstw, 
a także zwalczaniu ich i zapobieganiu im. 

Zatem kryminalistykę można zdefiniować jako naukę o taktyce i technice 

popełniania przestępstw, o taktyce i technice dochodzenia oraz o taktyce i 
technice zapobiegania przestępstwom. 

Taktyka kryminalistyczna (gr. taktika = sposób) zajmuje się badaniem 

sposobów popełniania przestępstw oraz opracowywaniem sposobów 
postępowania organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, mających 
najskuteczniej doprowadzić do ujawnienia przestępstwa i wykrycia 
sprawcy, a także sposobów zapobiegania przestępstwom. 

Technika kryminalistyczna (gr. technikos = kunsztowny) obejmuje 

badanie środków technicznych wykorzystywanych do popełniania 
przestępstw oraz opracowanie środków stosowanych przez organy 
ścigania i wymiaru sprawiedliwości w toku dochodzenia przestępstw, a 
także środków pomocnych w zapobieganiu przestępczości. 

DEFINICJA, STRUKTURA, FUNKCJE 

KRYMINALISTYKI

Różnica między taktyką kryminalistyczną a techniką kryminalistyczną 

polega na 
ukierunkowaniu taktyki bezpośrednio na osobę i w związku z tym na 
zdobywaniu i wykorzystaniu osobowych źródeł informacyjnych, podczas 
gdy technika jest ukierunkowana na uzyskiwanie, zabezpieczanie i 
wykorzystanie rzeczowych źródeł informacyjnych, a więc dowodów 
rzeczowych. 

Jako trzeci, młodszy, dział kryminalistyki jest wyodrębniana strategia 

kryminalistyczna (gr. strategia = dowództwo). 

Przedmiotem zainteresowania strategii są plany i przedsięwzięcia 

wynikające z oceny i przewidywanego stanu przestępczości, a także 
umiejętne manewrowanie siłami i środkami organów ścigania w celu 
zapobiegania i skutecznego zwalczania przestępczości 

DEFINICJA, STRUKTURA, FUNKCJE 

KRYMINALISTYKI

Obraz struktury współczesnej kryminalistyki, opartej wyłącznie na 

trzech wymienionych działach, jest niepełny. 

W kryminalistyce występują jeszcze inne elementy, o różnym stopniu 

uogólnienia i w różny sposób zależne od siebie, na przykład: 

kryminalistyka ogólna i szczegółowa (np. kryminalistykę ogólną można 

wyodrębnić z całej kryminalistyki, z każdego działu, dalej odpowiednio z 
każdego rodzajowego zagadnienia); 

kryminalistyka teoretyczna i praktyczna (może być ujmowana w ten 

sposób, podobnie jak wiele innych nauk, np. chemia teoretyczna i chemia 
stosowana); 

kryminalistyka popełniania, zwalczania (które dzieli się na 

rozpoznawanie, zapobieganie i ściganie - w tym ostatnim mieści się 
wykrywanie oraz udowadnianie) i prognozowania; 

kryminalistyka przestępczości kryminalnej i gospodarczej. 

DEFINICJA, STRUKTURA, FUNKCJE 

KRYMINALISTYKI

Elementy struktury kryminalistyki 

DEFINICJA, STRUKTURA, FUNKCJE 

KRYMINALISTYKI

Pytanie, czym powinna zajmować się kryminalistyka, zostało zadane już w 
latach dwudziestych naszego wieku. 
W. Sobolewski napisał wtedy, że pod względem przestępczości naukowego 
badania wymagają: "dziedzina rozpoznawstwa kryminalnego", warunki 
życia, 
zwyczaje, sposoby działania (modus operandi) oraz techniki (media 
operandi) przestępcy zawodowego:". 

Obecnie nie podlega już dyskusji, że zainteresowanie kryminalistyki skupia 
się na 
przestępstwie. Przedmiotem, istotą kryminalistyki jest przestępstwo in 
concreto, natomiast przestępca interesuje kryminalistykę tylko o tyle, o ile 
jest to niezbędne.

DEFINICJA, STRUKTURA, FUNKCJE 

KRYMINALISTYKI

Zadania kryminalistyki wynikają przede wszystkim z celów postępowania 
karnego. 

Procesowa zasada prawdy materialnej jest dyrektywą nakazującą „dokonywanie 
wszystkich rozstrzygnięć na podstawie ustaleń faktycznych" zgodnych z 
rzeczywistością. 

Do ustaleń faktycznych są stosowane czynności procesowe lub pozaprocesowe, 
ponieważ organ procesowy ma obowiązek uczynić wszystko, aby dotrzeć 
do prawdy materialnej o zdarzeniu, jego okolicznościach oraz osobach z 
nim związanych

DEFINICJA, STRUKTURA, FUNKCJE 

KRYMINALISTYKI

W walce z przestępczością kryminalistyce przypada również doniosłe 

zadanie opracowywania i adaptacji środków technicznych do ujawniania, 
zabezpieczania a następnie badania dowodów. 

Najważniejszym zadaniem kryminalistyki jest identyfikacja na 

podstawie śladów, przy czym ślady te mogą mieć bardzo różną 
naturę: od powszechnie znanych śladów linii papilarnych przez 
zagadkowe ślady zapachowe do łatwo ulegających deformacjom 
śladów pamięciowych. 

Identyfikacja może dotyczyć osoby, zwierzęcia lub rzeczy. Zawsze jednak 

identyfikuje się jedynie osobę, zwierzę lub rzecz, od której ślad pochodzi. 
Nawet jeżeli zidentyfikowano osobę, od której ślad pochodzi, to jeszcze 
daleka droga do identyfikacji sprawcy przestępstwa, do której prawo ma 
wyłącznie sąd. 

Kryminalistyka jest tylko pomocnikiem prawa karnego, tak jak biegły jest 

pomocnikiem organu procesowego w dochodzeniu do prawdy materialnej. 

CECHY WSPÓŁCZESNEJ KRYMINALISTYKI 

Współczesna kryminalistyka jest nauką kompleksową, co oznacza, że 
korzysta z osiągnięć i metod wielu różnych dyscyplin, stosując je wprost, 
adaptując lub na ich podstawie wypracowując własne metody. 

Niewątpliwie jest to nauka nowoczesna i zintegrowana, łącząca w 
jeden obiekt zainteresowania skutki przestępnego działania i ich sprawcę. 

Z wielości zainteresowań kryminalistyki, za sprawą różnorodności śladów, 
wynika jej 
multidyscyplinarność. 

CECHY WSPÓŁCZESNEJ KRYMINALISTYKI 

W systemie nauk kryminalistyka może zajmować kilka pozycji. Pod 

względem przedmiotu zainteresowania należy ją umieścić wśród nauk 
społecznych, gdyż najbardziej interesuje ją ludzkie działanie, chociaż 
niezgodne z obowiązującym prawem. 

Z uwagi na cel, którym jest opracowywanie skutecznych metod 

wykrywania przestępstw i ich sprawców oraz gromadzenie przeciw nim 
dowodów sprawstwa, kryminalistyka znajduje się w grupie nauk 
prawnych. 

Jest to także nauka stosowana, praktyczna. Jako dyscyplina 

empiryczna dowodzi prawdziwości swoich twierdzeń w drodze 
doświadczenia, czyli prawdziwe jest tylko to, co zostało zgodnie z 
regułami metodologii naukowej empirycznie udowodnione lub 
dedukcyjnie wyprowadzone z twierdzeń empirycznie udowodnionych.

CECHY WSPÓŁCZESNEJ KRYMINALISTYKI 

Kryminalistyka, jak każda inna nauka, stanowi uporządkowany system 
twierdzeń i metod ich weryfikacji, podporządkowany wykrywaniu 
przestępstw, ich sprawców oraz identyfikacji materiału dowodowego. 

Kryminalistyka buduje twierdzenia, korzystając z takich źródeł, jak: 
praktyka dochodzeniowo-śledcza, dorobek różnych nauk 
szczegółowych, własne badania eksperymentalne.

KIERUNKI ROZWOJU WSPÓŁCZESNEJ 

KRYMINALISTYKI

Charakterystyka kryminalistyki 

KIERUNKI ROZWOJU WSPÓŁCZESNEJ 

KRYMINALISTYKI

Prawo karne procesowe przez swoje normy daje możliwość działania 
kryminalistyce, ta zaś z kole

i 

odwdz

i

ęcza się, opracowując metody wykonywania 

czynności procesowych oraz ustalając sprawcę śladu. 

Równocześnie w p

r

awie karnym kryją się niektóre determinanty 

ro

z

w

oju 

kryminalistyki, ponieważ przepisy proceduralne ograniczają zakres ingerencji 

w 

dziedzinę swobód obywatelskich oraz ustalają określone formy uzyskiwania i 
utrwalan

i

a 

dowodów. W ten sposób procedura karna wyznacza granice możliwości 

zastosowania metod kryminalistyki. 

Jan Sehn napisał: "były błędne próby niektórych autorów odcięcia kryminalistyki od 
procesu karnego i wzniesienia między nimi muru nie do przebicia?", 

Wykonując różne czynności, organ procesowy nie może wejść w kolizję z prawami 
obywatelskimi i gwarancjami procesowymi, dlatego też musi: podejmować 
działania kryminalistyczne w celach zgodnych z ich charakterem i przeznaczeniem, 
respektować prawo każdego do obrony, działać fair play, przestrzegać zasady 
obiektywizmu, ograniczać stosowanie środków i metod dolegliwych tylko do 
przypadków koniecznych. 

KIERUNKI ROZWOJU WSPÓŁCZESNEJ 

KRYMINALISTYKI

Kierunki rozwoju kryminalistyki zostały ustalone już dawno a koncentrują 

s

i

ę one na

: 

•adaptacji osiągnięć innych nauk, 
•modyfikacji stosowanych metod i środków, 
•opracowywaniu własnych oryginalnych rozwiązań, 
•wypracowywan

i

u prewencji i profilaktyki kryminalistycznej. 

KIERUNKI ROZWOJU WSPÓŁCZESNEJ 

KRYMINALISTYKI

W technice kryminalistycznej warto zauważyć obecne 

ukierunkowanie na: 

•Zmiany w metodyce badań pismoznawczych, 
•Poszukiwanie optymalnych metod indywidualizacji śladów 

biologicznych

, 

•Określanie wpływu różnych czynników na trwałość śladów 

zapachowych, 

•Opracowywanie nowych środków do ujawniania śladów 

traseologicznych, 

•Tworzenie baz danych z wzorcami do badań fizykochemicznych, 
•Uzyskiwanie odpowiedniego oprogramowania i sprzętu do badań 

kompute

r

owych, 

•Prace nad wykładnią niektórych przepisów p

r

awa karnego 

procesowego

. 

KIERUNKI ROZWOJU WSPÓŁCZESNEJ 

KRYMINALISTYKI

Nad tym wszystkim dominuje ciągle trwająca praca nad 

znalezieniem doskonalsze

j 

cechy identyfikacyjnej człowieka niż 

linie papilarne oraz ogromna presja komputer

y

zacji całej 

kryminalistyki, czyli wszelkich zbio

r

ów 

i 

rejestracji, w nich zaś 

różnych obiektów

, 

ba

dania śladów, interpretacji i opracowywania 

wyników badań, projektowania profilaktyki i prewencji, analiz czasu 

i kosztów pracy kryminalistycznej. 

1750 Powołanie w Anglii z inicjatywy Henry'ego Fieldinga grupy gońców z Baw

-

Street

. 

1812 Powstanie Sarete we Francji. 
1829 Zorganizowanie przez Roberta Peela policji metropolitalnej Londynu nazwanej później 
'Scotland Yard'

. 

1842 Początek policyjnej służby kryminalnej w Anglii. 
1848 Wydanie we Wrocławiu "Czarnej księgi" napisanej przez Feliksa Górskiego, zawierającej 
określenie "kryminalistyka". 
1850 Utworzenie pierwszej prywatnej agencji detektywistycznej przez Allana Pinkertona w 
Stanach Zjednoczonych

. 

1853 Opracowanie przez Ludwika Teichmanna metody ustalania obecności krwi w materiale 
dowodowym. 
1893 Wydanie w Grazu książki Hansa Grassa 

.

Podręcznik dla sędziów ś

l

edczych", statuującej 

naukową kryminalistykę. 

1

922 Początki służby śledczej w Polsce

. 

1924 Wydanie w Warszawie podręcznika "Medycyna kryminalna

" 

Leona Wachholza i Jana 

Olbrychta

. 

1929 Początek działalności Instytutu Ekspertyz Sądowych w Warszawie. 
1936 Ukazanie się w Warszawie monografii 

"I

dentyfikacja łusek i pocisków z krótkiej broni 

pa

l

nej

" 

autorstwa Władysława Sobolewskiego

. 

1945 Powstanie Sekcji Naukowo-Technicznej Ekspertyzy Komendy Głównej Milicji Obywatelskiej 
w Warszawie. 
1956 Edycja polskiego podręcznika "Kryminalistyka" Pawła Horoszowskiego. 
1960 Początki ekspertyzy fonoskopijnej w Polsce. 

1

986 Zastosowanie w Anglii badania DNA do identyfikacji sprawcy przestępstwa. 

1998 Intensyfikacja polskich badań śladów zapachowych

. 

1998 Pierwsze z - co rok potem organizowanych w Wyższej Szkole Policji - seminariów 
omaw

i

ających aspekty prawne, kryminologiczne i kryminalistyczne przestępczości 

t

ele

i

nformatycznej. 

1999 Wprowadzenie badań sprzętu komputerowego do policyjnych badań krym

i

nalistycznych

. 

Kalendarium kryminalistyczne 

• A

bramski A

.

, 

Konieczny J

. 

,Justycjarjusze, hutmani

, 

policjanci

. 

Z dziejów służb ochrony porząd

k

u w Polsce

, 

Katowice 1987

. 

• Brzęk W, Pionierzy kryminalistyki polskiej, "Problemy Kryminalistyki" 1982

, 

nr 155

. 

• Brzęk W

, 

Próba periodyzacji kryminalistyki

, "

Problemy Kryminalistyki" 1981

, 

nr 150

. 

• Czeczot Z

, 

T

o

maszewski T, Kryminal

i

styka ogólna

, 

Toruń 1996

. 

s. Feix G., Surete. Wielkie ucho Paryża, 

Katowice 1988. 

• Gutekunst W, Kryminalistyka. Zarys systematycznego wykładu, Warszawa 1974. 

• Hanausek T, Zarys taktyki kryminalistycznej, Warszawa 1994. 

• Hanausek: T, Zarys kryminalistycznej teorii wykrywania, Warszawa 1978. 

• Hołyst B., Kryminalistyka, Warszawa 1996. 

• Horoszowski P., Kryminalistyka, Warszawa 1958. 

• Jerzewska ]., Gantiskopia, .Postępy Kryminalistyki" 1998, z. 2, Legionowo. 

• Kołecki H., Struktura współczesnej kryminalistyki, "Zeszyty Naukowe ASW" 1980, nr 1 (28). 

• Konieczny J., Z historii policji województwa śląskiego, "Problemy Kryminalistyki" 1984, nr 164. 

• Kryminalistyka Widacki (red.), cz. 1, Katowice 1984. 

• Kryminalistyka Widacki (red.), wyd. 2, Warszawa 2002. 

• Ku!icki M., Kryminalistyka. Wybrane zagadnienia praktyki śledczo-sądowej, Toruń 1994. 

• Ku!icki M., Kwiatkowska-Daru! V, Stępka L., Kryminalistyka. Wybrane zagadnienia praktyki śledczo-sadowej, 

Toruń 2005. 

• Reouven R., Słownik zabójców. Od Kaina po Mansona, Warszawa 1992. 

• Sehn ]., Kryminalistyka a prawo procesowe, "Nowe Prawo" 1958, nr 6. 

• Thorwald)., Godzina detektywów, Kraków 1993. 

• Thorwald)., Stulecie detektywów, Kraków 1992. 

• Waltoś S., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 1998. 

• Widacki J., Kilka uwag o kryminalistyce jako nauce empirycznej, "Archiwum Medycyny Sądowej i 

Kryminologii" 1980, t. 30, 

• Widacki J., Stulecie polskich detektywów, Kraków 1992. 

• Widacki J., Brzęk W, Wspólne początki medycyny sądowej i kryminalistyki, "Problemy Kryminalistyki" 1980, 

nr 143. 

• 85 lat polskiej policji, G. Kędzierska (red.), Szczytno 2004. 

Literatura

CHARAKTERYSTYKA ŚLADÓW KRYMINALISTYCZNYCH 

na podstawie materiałów insp. dr Grażyny Kędzierskiej 

KSZTAŁTOWANIE POJĘCIA ŚLADU 
KRYMINALISTYCZNEGO 

Próba stworzenia coraz doskonalszej definicji śladu kryminalistycznego 
jest naturalnym efektem rozwoju kryminalistyki. Bez sprecyzowania tego 
kluczowego pojęcia ta dziedzina wiedzy byłaby niepełna, korzystanie z niej 
zaś utrudnione. Kryminalistyka jest nauką zajmującą się przestępstwem in 
concreto, a to oznacza, że punktem wyjścia do jakichkolwiek czynności 
procesowych i kryminalistycznych jest obecność śladów 
kryminalistycznych. 

Pierwsze definicje były właściwie e-numeratywnymi wyliczeniami 

obiektów, które należało uznać za ślad kryminalistyczny. Zawierały one 
większą lub mniejszą liczbę elementów, jednak nie były w stanie objąć 
całego katalogu śladów. 

Definicje tego typu opracowali:

Hans Gross (Odciski i odbicia w podatnym materiale), 

A. Niceforo i H. Lindenau (Odciski i plamy), 

C. Leibig (Przedmioty użyte do czynu ... wszystkie przedmioty, 

które  znalazły się dodatkowo lub zostały pozostawione). 

KSZTAŁTOWANIE POJĘCIA ŚLADU 
KRYMINALISTYCZNEGO 

Następnym etapem w kształtowaniu się definicji śladu 

kryminalistycznego było wprowadzenie określenia "zmiana". Usunięto 
wyliczenie obiektów stanowiących ślady, zastępując je uniwersalnym 
słowem "zmiana". 

Zabiegu tego dokonali tacy autorzy, jak F. Meinert (każda zmiana 

wywołana w otoczeniu, w następstwie działań lub zdarzeń), F. Meixner 
(zmiany przedmiotowe i materialne), K. Rothe (wszelkie zmiany), E. 
Anuschat (zmiany fizyczne na 
ciele ludzkim i rzeczach) i K. Hafner (wszelkie zmiany w świecie 
zewnętrznym). 

Trzecim wyraźnym stopniem w ewolucji pojęcia śladu kryminalistycznego 

było uznanie, że również każda informacja o zdarzeniu kodowana w 
świadomości człowieka stanowi ślad kryminalistyczny. 

Są to zatem te zmiany w wiedzy osoby, które dotyczą zdarzenia 

przestępnego. Takie podejście prezentowali K. Zbinden (zmiany 
psychiczne wywołane czynem), 
M. Strogowicz (ślady w świadomości ludzi), H. Schneickert (ślady 
psychiczne nadające się do wykorzystania psychologicznego). 

KSZTAŁTOWANIE POJĘCIA ŚLADU 
KRYMINALISTYCZNEGO 

Współcześnie występuje kilka różnych definicji śladów, jednak 

najczęściej używa się opracowanej przez Jana Sehna. 

Ślady w znaczeniu kryminalistycznym to wszelkie zmiany 

w obiektywnej rzeczywistości, które jako spostrzegalne 
znamiona po zdarzeniach będących przedmiotem 
postępowania stanowią podstawę do odtworzenia 
przebiegu tych zdarzeń zgodnie z rzeczywistością. 

Konstruując pojęcie, Jan Sehn połączył kilka elementów 

decydujących o sklasyfikowaniu ujawnionego znamienia zdarzenia 
jako śladu kryminalistycznego. 

Do tych elementów należą: 

•uniwersalność określenia zmiana, 

•obiektywność wszelkiej rzeczywistości, niezależna od 

jakichkolwiek działań lub zjawisk, 

•wszechstronność spostrzegalności, 

•łączność z przedmiotem postępowania.

KSZTAŁTOWANIE POJĘCIA ŚLADU 
KRYMINALISTYCZNEGO 

Zmiana oznacza każdą różnicę między dwoma stanami równowagi 

obiektywnej rzeczywistości w różnych momentach czasowych. Jednym z 
tych momentów jest czas ujawnienia znamion zdarzenia. Drugi, to czas 
poprzedzający rozpoczęcie akcji przestępczej. 

Obiektywną rzeczywistość mogą stanowić przedmioty, przyroda, ludzie, 

ich świadomość. 

Powstałe w wyniku zdarzenia ślady powinny być spostrzegalne, czyli 

możliwe do ujawnienia za pomocą zmysłów człowieka albo zmysłów i 
wspomagających je środków technicznych 

Ostatnim elementem definicji jest łączność śladu z przedmiotem 

postępowania karnego. Tylko wtedy ślad można określić jako 
kryminalistyczny, gdy jego powstanie jest wynikiem działalności będącej 
przedmiotem postępowania karnego". 

KSZTAŁTOWANIE POJĘCIA ŚLADU 
KRYMINALISTYCZNEGO 

Proces ewolucji pojęcia śladu, raz rozpoczęty, zapewne nigdy się 

nie skończy. Rozwój myśli ludzkiej wymuszany praktyką jest ciągły, 
więc obecnie, tak jak przed stu laty, trwają poszukiwania definicji 
doskonałej. 

Współcześnie powody tych poszukiwań tkwią w: 

•rozszerzeniu zakresu kryminalistyki, 

•udoskonaleniu techniki przestępczej, 

•rozwoju techniki wykrywania śladów, 

•szerszym rozumieniu wartości i funkcji kryminalistycznej śladów, 

•dążeniu do opracowania teorii kryminalistyki.

KSZTAŁTOWANIE POJĘCIA ŚLADU 
KRYMINALISTYCZNEGO 

SYSTEM KLASYFIKACJI ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Prace teoretyczne nad ustaleniem pojęcia śladu mają duże znaczenie dla 
praktyki. Poprawne sklasyfikowanie ujawnionego znamienia zdarzenia 
jako śladu kryminalistycznego gwarantuje efektywność i ekonomiczność 
dalszych czynności kryminalistycznych i procesowych. Pracami 
teoretycznymi jest objęte także usystematyzowanie wszystkich śladów. 

Uporządkowanie ogromnego zbioru śladów kryminalistycznych wymaga 
przyjęcia określonych warunków, takich jak: 

- jedno kryterium dla jednej klasyfikacji, 

- objęcie przez jedną klasyfikację całego zakresu pojęciowego śladów, 

- sens praktyczny klasyfikacji. 

SYSTEM KLASYFIKACJI ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Kryteria klasyfikacyjne - albo inaczej cechy stanowiące podstawę podziału - mogą 

być bardzo różne. 

W kryminalistyce za kryterium podziału śladów przyjmuje się wielkość, 

sprawstwo, barwę, kształt, możliwości identyfikacyjne, trwałość, widoczność, 
nośnik, rodzaj śladu lub jeszcze inne. 

W literaturze prezentuje się wiele różnych klasyfikacji śladów. 

Podstawowy podział jest oparty na kryterium stopnia zorganizowania materii, 

która jest nośnikiem śladów. W tym podziale występują dwie grupy o nazwach: 

• ślady materialne (nazywane też substancjalnymi), 

• ślady w świadomości (nazywane inaczej pamięciowymi).' 

SYSTEM KLASYFIKACJI ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Za og

ó

l

n

e, 

o

bejmujące za

r

ówno ślady materialn

e

, jak i ś

l

ad

y w 

ś

w

iad

o

m

oś

c

i, moż

n

a 

uznać następujące podziały śladów: 

I.Według etapów działalności przestępnej: 
a)powstające razem z zamiarem czynu zabronionego, 
b)powstające w trakcie przygotowywan

i

a, 

c)powstające w czas

i

e dokonywania, 

d)powstałe po dokonaniu czynu podczas zac

i

erania ś

l

adó

w 

lub p

r

ób 

ki

er

u

nkow

an

ia 

p

r

oces

u. 

II

. 

Wed

ł

ug nośnika śla

d

ów

: 

a)na przedm

i

otach, 

b)na ciele człowieka, 
c)na ciele zw

i

erzęcia, 

d)u spra

w

cy

, 

e)u ofiar

y

, 

f)u świad

k

a

, 

g)u z

w

ie

r

zęcia

. 

SYSTEM KLASYFIKACJI ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Wyjątkowo duże znaczenie dla praktyki ma podział według mechanizmu 
powstawania. Oznacza on następujące po sobie - w pewnej kolejności - 
stany, procesy, zjawiska lub czynności, powodujące utworzenie śladu a 
występujące podczas przestępczej akcji. 
Każda grupa w podziale według mechanizmu powstawania prezentuje 
odmienny sposób powstania zawartych w niej śladów. 

Znajomość mechanizmu powstania śladu jest bardzo przydatna we 
wnioskowaniu o czynnościach wykonywanych przez sprawcę w czasie 
różnych etapów działalności przestępnej. 

Ślad linii papilarnych, który jest odwzorowaniem, może powstać 
wyłącznie na skutek kontaktu dłoni z podłożem. Pewnością jest dotykanie 
przedmiotu przez sprawcę, co najczęściej oznacza również obecność 
osoby na miejscu zdarzenia. 
Z ułożenia śladu można zaś wnioskować o rodzaju czynności, w wyniku 
której 
ślad powstał, a także o tym, czy np. osoba tylko dotknęła słuchawki 
telefonicznej czy też trzymała ją w ręku, czy sprawca wchodził czy może 
wychodził przez okno.

Koniecznym warunk

i

em powstania odwzo

r

o

w

ania jest 

w

ykon

a

n

i

e p

r

z

ez 

człow

i

ek

a ta

kiej 

czynnośc

i, 

która 

u

możliwia kontakt powierzchni dwóch 

przed

mio

t

ów: 

t

worzącego śl

ad 

i u

zyskującego ślad, zwanego podłożem

. 

Ta

k

i kontakt moż

e 

b

y

ć os

iąg

n

ięty również w 

i

nny s

posób

, 

na prz

y

kład w 

wyniku zjawiska przy

r

odniczego

. 

Powstan

i

e 

śl

adu 

j

e

s

t 

j

e

dnak o

b

w

arowane także stanem tych 

przedmiotów

: i

ch w

ł

a

ś

c

iw

ośc

i

am

i, 

o

bec

nośc

ią 

d

odatkowej 

substancji na 

ich pow

i

erzchni 

i 

siłą

, 

z jaką na podłoże dz

i

ała p

r

z

e

dmiot 

twor

zą

cy ś

l

a

d

. 

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Odwzorowan

i

a powstają jako odciski i odb

i

t

ki

. 

Od właści

w

ośc

i 

p

o

d

ł

o

ż

a z

a

l

eży rod

z

aj o

dwzorowania

. 

Odciski powstają w podłożach plastycznych

, 

odbit

ki 

- na p

o

d

łoża

c

h 

t

war

dyc

h

. 

Odbitki występują 

j

ako od

w

zorowan

i

a nawa

r

stwione 

(

na

ni

esio

ne 

j

a

ką

k

olwi

e

k su

bstancją na podłoże) lub odwarstwione (gdy w wyniku 

konta

k

tu z p

od

ł

oża z

o

sta

je 

z

ebrana s

ub

s

tanc

j

a). 

Za najważniejsze cechy odwzoro

w

an

i

a w k

ry

m

i

nalist

y

ce uz

n

a

je się 

kształ

t

, 

w

iel

k

ość i rozmieszczenie cech grupowych oraz ind

y

w

i

dualn

y

ch 

w 

ni

m 

wys

t

ę

p

ujący

c

h

. 

Jako odwzorowania występują np

. 

ślady l

i

ni

i 

papila

r

n

y

ch

, 

cz

erw

i

eni 

w

a

rgowej, 

m

ałżowi

n

y 

usznej, mechano

s

kop

i

jne, stóp, opon 

samochodow

yc

h. 

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

P

l

amy 

Pl

a

m

y 

są t

wo

rz

o

ne przez substancje płynne, półpłynne, sproszko

w

ane 

lub lotne. W za

l

e

żn

o

ś

ci 

o

d ba

rwy 

substancji i podło

ż

a

, 

na którym 

wyst

ę

pują

, 

plam

y 

mogą być w

i

doc

zne 

l

u

b niewi

do

cz

ne

. 

Pr

z

ycz

y

ny i jedno

c

ze

ś

nie mech

a

ni

z

m powstania plam

, 

to

: 

ro

z

lan

i

e

, 

ro

zsy

pan

i

e

, wy

ci

e

k substancj

i 

na podłoże

. 

Kształt plam jest ni

e

regularn

y, 

zależy od mo

r

folog

ii, 

c

h

ło

nności 

i 

plastyczności podłoża

. 

Badania identyfika

c

yjne plam mają na 

celu określenie składu j

a

kościo

w

ego oraz ilo

ś

ciowego substancji tworzącej 

plamę

. 

Podc

za

s oględzin najczęściej są uja

w

n

i

an

e 

plamy kr

w

i

, 

wyd

z

i

e

lin

, 

wydalin

, 

wy

r

obów la

k

ie

r

n

iczy

c

h, 

olejów

, 

smarów

, 

substancji łat

w

o 

palnych

. 

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

P

l

amy krwi

MECHANIZM POWSTAWANIA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Inn

e ś

l

ady 

J

a

k

o inne ślady klasyfikuje s

ię 

te wszystkie zm

i

any w obie

k

ty

w

nej 

rzeczywistości

, 

które n

i

e 

s

ą od

w

z

o

rowaniami ani plamami. Jest to grupa 

śladó

w 

bardzo zasobna w różne obiekty

, 

uz

ysk

a

n

a przez negat

y

wną selekcję 

d

wó

ch pier

w

szych

. 

Znajduj

ą 

si

ę 

w niej ślady powstał

e 

n

a s

k

utek 

r

óżn

y

ch

, 

często zupełn

i

e odmi

e

nn

y

ch

, 

mechanizmów

. 

I

nne ślad

y 

to: 

•p

r

z

edm

i

oty pozostawione

, 

porzucone

, 

z

g

ubione

, 

a uja

w

n

i

one na m

i

e

j

scu 

zdarze

ni

a

, o

d

z

i

eż

y

, 

z

wł

o

k

ach, ciele osob

y, 

takie ja

k: 

niedopa

ł

ki papie

r

os

ó

w, 

fragmenty taf

li s

z

k

lan

y

ch

, 

łuski

, 

pocisk

i, 

dokumenty, narzędzia, zęb

y, 

paznokcie

, 

włókna

; 

•brak przedmiotów w miejscach, gdzie powinny się znajdować, występujący 
n

a 

s

k

utek zabrania przez sprawcę

, 

np

.: 

brak pien

i

ędz

y, 

dokumentów

, 

odzieży

, 

opiłk

ów 

z p

r

zepiło

w

anego kabłąka kłódki; 

•zmiany w usytuowaniu całych przedmiotów lub ich części uzyskane na 
skutek przemieszczenia, np.: przestawione krzesło, uchylone skrzydło 
okienne, otwarte drzwi; 

•zmiany powstałe jako ubytki, różne kształty, wywołane działaniem np. prądu 
elektrycznego, ciepła, wilgoci, fal dźwiękowych, broni palnej, substancji 
radioaktywnych; 

•zapachy w postaci molekuł substancji w atmosferze pomieszczenia, będące 
efektem parowania substancji.

W pr

ocesie 

k

a

r

nym ślad kr

y

minalistyczny realizuje wi

e

le fun

k

c

ji 

o 

róż

nym 

stop

n

iu n

asi

l

en

i

a, w 

zależ

no

śc

i 

od etapu proc

es

u 

i 

rodzaju ślad

u. 

M

oże się zdarz

y

ć

, ż

e 

k

t

ó

ra

ś z funk

c

ji w 

danym etapi

e 

p

r

ocesu nie 

występuje, 

i

nna natomiast ma szczegó

l

nie d

u

ż

e 

z

n

a

c

zen

ie. 

Na 

przykład ś

l

ady n

i

e za

w

sze 

s

ą rejestrowane w zbiorach, co 

oz

nacza

, 

ż

e w 

p

o

st

ę

p

owa

n

i

u 

p

rz

y

gotowawczym bra

k 

funkcji re

j

est

r

acyjne

j. 

Ślad 

kr

y

m

i

na

li

stycz

ny 

p

ełni n

as

tę

p

ujące 

f

un

kcj

e: 

dowo

d

ową

, i

den

t

y

f

ikacyjną, 

kojarząco-reaktyw

u

jącą, or

g

anizac

y

jną

, rej

est

racyj

n

ą, re

k

o

nst

r

ukcyj

n

ą, 

typującą, wersyjną

, 

weryfikacyj

n

ą, zapobiegawczą

. 

R

eal

i

zując fu

nkc

j

ę dowod

o

wą

, ślad przemaw

i

a za czymś, ś

w

iadcz

y 

o 

cz

ymś, wsk

a

zuje n

a c

o

ś

, 

dow

o

dzi 

c

zegoś i uzasadnia. Na

j

więks

z

a l

i

czba 

dowodó

w, w ty

m ś

la

d

ów k

r

y

m

i

n

a

listycznych, zawsze zostaje zebrana w 

czasie postępowania przygotowawczego. Ustalenie pochodzenia śladu 
wskazuje na związek osoby, zwierzęcia lub przedmiotu z miejscem 
zdarzenia lub innym obiektem oględzin, co ma istotne znaczenie dla 
sądu. 

FUNKCJE ŚLADU 

KRYMINALISTYCZNEGO

FUNKCJE ŚLADU 

KRYMINALISTYCZNEGO

Druga z kolei funkcja identyfikacyjna, jest oparta na 

kryminalistycznych badaniach śladów. 

Pozwalają one ustalić osobę, zwierzę lub rzecz, od której ślad 

pochodzi, pod 
względem grupowym lub indywidualnym. Badania identyfikacyjne 
prowadzą do określenia sprawcy śladu. 

Stwarza to możliwość potwierdzenia wniosków o sprawcy 

przestępstwa lub o przebiegu zdarzenia. 

FUNKCJE ŚLADU 

KRYMINALISTYCZNEGO

Funkcja kojarząco-reaktywująca składa się z dwóch 

elementów następujących po sobie. Najpierw występuje łączenie i 
zespalanie czegoś, później zaś uaktywnianie i wznawianie 
działalności. Z punktu widzenia praktyki funkcja ta polega na 
kojarzeniu śladów z prowadzonego postępowania ze śladami 
znajdującymi się w zbiorach. Często konsekwencją tej funkcji jest 
reaktywowanie postępowania umorzonego z powodu niewykrycia 
sprawcy. 

Funkcja organizacyjna porządkuje pracę nad śladem. 

Ujawnienie śladów powoduje konieczność przygotowania i 
podjęcia określonych czynności procesowych i kryminalistycznych, 
np. przesłuchania świadków, zorganizowania pościgu, tropienia po 
śladach z użyciem psa, penetracji terenu, określenia sił 
potrzebnych do zatrzymania osoby, podjęcia 
niezbędnych środków ostrożności, zorganizowania zasadzki, 
blokady terenu. 

FUNKCJE ŚLADU 

KRYMINALISTYCZNEGO

Funkcja rejestracyjna jest ściśle związana a z obszarem różnego typu 

policyjnych zbiorów. 

Polega na wpisywaniu czegoś do rejestru. Ślady o nieustalonym 

pochodzeniu na przykład są wprowadzane do kartotek, registratur lub 
katalogów z perspektywą wykorzystania podczas właściwej realizacji 
funkcji kojarząco-reaktywującej. 

W kryminalistyce jest to odtworzenie zdarzenia na podstawie 

ujawnionych śladów. O elementach zdarzenia informują: usytuowanie i 
rozmieszczenie śladów, ich rodzaj i liczba, a nawet brak śladów w 
miejscach, w których logicznie powinny występować. Funkcję 
rekonstrukcyjną podkreślił Jan Sehn w sformułowaniu umieszczonym w 
definicji śladu: ,,( ... ) są podstawą do odtworzenia przebiegu 
zdarzenia zgodnie z rzeczywistością". Rekonstrukcja powinna być jedna, 
ponieważ prawda materialna o zdarzeniu może być tylko jedna. Na skutek 
braku danych w rekonstrukcji mogą występować luki niemożliwe do 
uzupełnienia. Wszystkie podejmowane w procesie czynności mają na celu 
pełną rekonstrukcję uwzględniającą rodzaj, miejsce, sposób dokonania i 
czas czynu zabronionego. 

FUNKCJE ŚLADU 

KRYMINALISTYCZNEGO

Wybieranie z pewnej grupy jednostki najbardziej odpowiedniej do 
czegoś jest zadaniem funkcji typującej. Zgodnie z tym założeniem 
ślady są wykorzystywane do typowania sprawcy zdarzenia, np. pod 
względem płci, wieku, siły fizycznej, osobowości, środowiska, motywu 
działania
Funkcja weryfikacyjna śladów wypełnia możliwości sprawdzenia i 
potwierdzenia prawdziwości, autentyczności czegoś. Wszystkie 
rodzaje śladów (materialne i w świadomości) służą do skontrolowania 
informacji uzyskanych od osobowych źródeł dowodowych, są 
podstawą korekty wersji, rekonstrukcji i typowania. Funkcja ta jest 
ściśle związana z funkcjami wersyjną, rekonstrukcyjną i typującą. 

UJAWNIANIE ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Ujawnianie śladu kryminalistycznego jest to wyszukiwanie, 
lokalizowanie, umiejscawianie. 

Jeżeli ślad jest w skali makro, a przy tym jest barwny, kontrastujący z 
kolorem podłoża, na którym się znajduje, ujawnianie śladu jest proste. W 
przeciwnej sytuacji, gdy ślad jest mały, pod względem barwy podobny 
do podłoża, jego zlokalizowanie jest utrudnione. 

Niektóre rodzaje śladów po zlokalizowaniu wymagają użycia specjalnych 
środków umożliwiających ich obserwację w naturalnych warunkach.

UJAWNIANIE ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Proces ujawniania śladów jest podporządkowany następującym zasadom: 

1.Ujawnianie śladów należy prowadzić planowo. 

2.Miejsce ujawniania powinno być dobrze oświetlone. 

3.Metody ujawniania należy stosować w kolejności: nieniszczące, później niszczące.

4.Należy stosować następującą kolejność typowania umiejscowienia i samego 

ujawniania śladów: 
•zapachowe, 
•do identyfikacji indywidualnej, 
•do identyfikacji grupowej. 

5.Podczas ujawniania jednego śladu nie wolno niszczyć innego. 

6.Środek do ujawniania trzeba dobrać w zależności od rodzaju śladu. 

7.Środek do ujawniania dobiera się, uwzględniając wielkość i właściwości podłoża. 

8.W zależności od rodzaju ujawnianych śladów należy stosować odzież ochronną: 

rękawiczki (zawsze! ), całe jednorazowe ubrania, ochraniacze na obuwie oraz maski 

na twarz. 

9. Policjant zajmujący się śladami powinien mieć aktualne szczepienia ochronne 

(wirusowe zapalenie wątroby, tężec) a podczas ujawniania przestrzegać 
przepisów BHP, w szczególności: 

• używać kasków ochronnych, okularów ochronnych, masek przeciwpyłowych; 

• z materiałem biologicznym pracować w rękawicach; 

• pracować tylko przy sprawnej wentylacji w służbowych pomieszczeniach 

wykorzystywanych do ujawniania śladów; 

• w razie skaleczenia przemyć ranę, zdezynfekować i opatrzyć; 

• w wypadku skażenia terenu środkami toksycznymi przerwać pracę i wycofać 

się, 

• przed przystąpieniem do ujawniania śladów sprawdzić sprawność instalacji 

gazowej i elektrycznej; 

• urządzeń elektrycznych używać zgodnie z przeznaczeniem; 

• podczas ujawniania śladów nie spożywać posiłków; 

• po zakończeniu ujawniania śladów wyczyścić narzędzia i sprzęt a ręce umyć 

wodą i detergentami, a następnie przetrzeć je alkoholem. 

10.Konieczne jest udokumentowanie położenia, umiejscowienia i lokalizacji 

ujawnionych śladów: 

• po ujawnieniu każdy zlokalizowany ślad oznacza się numerem, czyli kolejną 

liczbą, 

• ujawniony i oznaczony numerem ślad należy sfotografować, 

• przed zabezpieczeniem śladu trzeba dokładnie określić jego położenie. 
11.Podczas ujawniani a należy zachować w czystości narzędzia, sprzęt, środki i 

stanowiska pracy.  

UJAWNIANIE ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Termin "za

be

z

p

i

eczy

ć" 

ma dwa znaczen

i

a

. 

P

i

erwsze mówi o czynien

i

u czegoś m

o

cnie

jszym, 

tr

w

alszym

, 

odpo

r

nym 

na działan

i

e czegoś, zapewnieniu utrzymania się czegoś 

w 

dotychczasowym stanie. 

Drugie o dawaniu ochrony, osłony przed czymś, osłanianiu, ochranianiu. 

Pierwsze - znaczenie jest w kryminalistyce utożsamiane z 
zabezpieczeniem 
technicznym (czynić coś trwalszym), drugie - z zabezpieczeniem 
procesowym (dawać ochronę). 

Z

ABE

ZPIE

CZA

NIE 

Ś

LAD

ÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Z

ABE

ZPIE

CZA

NIE 

Ś

LAD

ÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Wykonanie kryminalistycznej czynności, którą jest zabezpieczenie techniczne 

utrwala 
ślad i powoduje, że jest możliwa jego długotrwała obserwacja i manipulowanie nim 
w celu odnalezienia wszystkich cech identyfikacyjnych. 

Jako zabezpieczenie techniczne stosuje się: 

•wykonanie odlewu śladu za pomocą np. masy silikonowej, gipsu - stosuje się do 

takich śladów, jak: ślady narzędzi, wgłębione ślady obuwia, odciski uzębienia, 
wgłębione ślady opon samochodowych; 

•przeniesienie śladu na folię klejącą, np. daktyloskopijną - sposób jest 

wykorzystywany 
podczas zabezpieczania np. powierzchniowych śladów linii papilarnych, 
mikrośladów, 
odbitek obuwia; 

•zebranie śladu z podłożem lub częścią podłoża - najlepszy sposób zabezpieczenia 

technicznego z dwu powodów: po pierwsze - ponieważ istnieje możliwość 
zachowania śladu w stanie niezmienionym (zmiany cech śladu są możliwe na skutek 
na przykład ingerencji środków stosowanych do zabezpieczenia), po drugie - istnieje 
również możliwość zachowania lokalizacji śladu na nośniku - sposób często 
wykorzystywany przy zabezpieczaniu mikrośladów, śladów biologicznych, śladów 
użycia broni; 

•zebranie śladu z podłoża - postępowanie stosowane w przypadku takich śladów, 

jak: ślady użycia broni, ślady w postaci różnych przedmiotów, zapachy; 

•sfotografowanie śladu. 

Z

ABE

ZPIE

CZA

NIE 

Ś

LAD

ÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Dobór metody zabezpieczenia technicznego zależy od rodzaju, barwy, wielkości i innych 

właściwości śladu oraz podłoża. 

Zastosowanie jednej z powyższych metod jest również uzależnione od posiadanych 

środków technicznych oraz umiejętności manualnych osoby zabezpieczającej. 

W następnym etapie ślady zabezpieczone pod względem technicznym muszą być 

opakowane tak, aby nie uległy uszkodzeniom. Do zewnętrznego opakowania śladu 
najlepiej jest wykorzystać gotowe kartonowe pudełka, szklane słoiki, pojemniki z 
tworzywa sztucznego, worki z folii polietylenowej lub metalowej. 

W zależności od rodzaju śladu i jego podatności na uszkodzenie lub zniszczenie 

(możliwość odparowania, przemiany biologiczne, delikatność odwzorowanego rysunku) 
zastosowanie znajdują opakowania z różnych surowców (papier, szkło, metal, tworzywo 
sztuczne, wyroby włókiennicze) oraz o różnej wielkości, kształcie i konstrukcji (walcowate 
lub sześcienne, płaskie lub głębokie, z zamknięciem lub nie, małe lub duże, usztywnione 
lub giętkie, przezroczyste lub matowe). 

Opakowanie zabezpieczonego śladu jest częścią zabezpieczenia technicznego. 

Zadaniem 
zewnętrznego opakowania śladu jest: 

- ochrona cech identyfikacyjnych śladu przed działaniem naturalnych czynników 

zewnętrznych, 

- unieruchomienie śladu z uwagi na transport, 
- izolowanie śladu od zmian warunków przechowywania. 

Zewnętrzne opakowanie śladu powinno być jednorazowe, aby nie używać go powtórnie 

i nie zanieczyszczać następnego śladu pozostałościami poprzedniego. 

Konstrukcja zamknięcia opakowania powinna być taka, aby każda próba otwarcia powodowała 

nieodwracalne i widoczne uszkodzenie.  

Z

ABE

ZPIE

CZA

NIE 

Ś

LAD

ÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Zabezpieczanie procesowe obejmuje opis śladu w protokole oględzin 

oraz na metryczce śladu. Protokół oględzin jest dowodem pochodnym. 
Opis śladu w protokole powinien zawierać: 

•lokalizację śladu (rodzaj nośnika, umiejscowienie nośnika, 

umiejscowienie śladu na nośniku), 

•właściwości nośnika śladu, 
•metodę ujawnienia, 
•właściwości śladu, 
•metodę zabezpieczenia technicznego śladu, 
•oznaczenie liczbowe śladu. 

Do każdego śladu ujawnionego podczas oględzin należy dołączyć 

metryczkę. Jest ona także formą zabezpieczenia procesowego 

śladu, ponieważ opis na metryczce jest fragmentem protokołu 

oględzin. 

Dodatkowo lokalizację i właściwości śladu można dokumentować, 

stosując inne techniczne sposoby. Należą do nich przede 

wszystkim klasyczne fotografowanie i rejestracja obrazu śladu na 

innych nośnikach. 

Dokumentacja lokalizacji i właściwości śladu zyskana w ten 

sposób to dokumentacja akcesoryjna. Może ona być tylko 

załącznikiem do protokołu. 

Z

ABE

ZPIE

CZA

NIE 

Ś

LAD

ÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Z

ABE

ZPIE

CZA

NIE 

Ś

LAD

ÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Zabezpieczenie procesowe spełnia następujące funkcje: 

•uniemożliwia zamianę śladu, 

•w razie zaginięcia lub zniszczenia podczas badania stanowi dowód 
istnienia i ujawnienia śladu,

•zapobiega pominięciu śladu przy tworzeniu wersji oraz rekonstrukcji 
zdarzenia,

•pozwala odtworzyć wygląd miejsca zdarzenia z chwili oględzin. 

Ujawnione i zabezpieczone ślady kryminalistyczne są następnie 
wykorzystywane do wnioskowania i badania w ramach ekspertyzy. 

Niektóre ślady są rejestrowane w kartotekach i zbiorach 
kryminalistycznych, co też umożliwia ich zastosowanie w późniejszych 
działaniach zwalczających przestępczość. 

W każdym śladzie kryminalistycznym jest zakodowanych wiele 

informacji, często niedostępnych bez specjalnych procesów 
myślowych lub badawczych. 

Wnioskowanie jest procesem myślowym, rozumowaniem 

dedukcyjnym polegającym  na wyprowadzaniu, zgodnie z 
prawami logiki, nowych twierdzeń, czyli wniosków ze zdań 
uznanych za prawdziwe, a więc przesłanek. 

Występują dwa rodzaje wnioskowania: bezpośrednie i pośrednie. 

Bezpośrednie polega na tym, że do wniosku dochodzi się na 

podstawie 

jednej przesłanki. 

Cechą wnioskowania pośredniego jest natomiast wyprowadzanie 

wniosku z dwóch lub większej liczby przesłanek. 

WNIOSKOWANIE NA PODSTAWIE ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

WNIOSKOWANIE NA PODSTAWIE ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

W 

k

r

y

minal

i

st

y

ce przesłankami 

w

nios

k

o

w

ania są ślady 

kry

m

i

n

a

l

istyczne i 

ich 

c

echy. 

Uzysk

iwa

ne z t

y

ch przesłanek wniosk

i 

są informac

j

am

i 

o p

rz

eb

ieg

u 

zd

arze

n

ia lu

b 

uc

z

estni

kach 

z

d

a

rzenia

, 

spośród których najbardziej 

interesująca jest o

s

oba

, k

t

óra 

d

oko

n

ał

a c

zy

n

u 

pr

z

est

ę

pnego. 

Jako przesłanki, czyli pod

s

tawy 

w

nioskowan

i

a, bi

erz

e 

się 

p

o

d 

uw

a

gę 

n

p

.

: 

•rodzaj 

śl

adu

, 

•liczbę i wzajemne rozmieszczenie śladów r

óż

nych oraz tego sam

eg

o 

rodz

aj

u

, 

•umi

e

jscowienie różnych śladów

, 

•k

ształt śladu

, 

•barwę śladu

, 

•stan śladu ze szczegó

ln

ym uwzględnieniem znamion staro

ś

ci

, 

•oznaczenia występujące na 

ś

ladzie

, 

•swoiste cechy indywidualne. 

WNIOSKOWANIE NA PODSTAWIE ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH 

Wn

i

oskowanie o przeb

i

egu zdarzeni

a o

bejmuje m

i

ejsce

, 

dro

g

ę d

ojścia i 

o

d

ejścia, 

c

za

s i 

s

pos

ó

b c

zy

nu

. 

Określenie wła

ś

c

i

woś

c

i os

o

b

y 

odnos

i 

s

i

ę d

o 

w

yglą

d

u zewnętrznego (np

. 

w

z

ros

tu

, 

bar

wy w

łos

ó

w, odz

i

e

ż

y

), 

umiejętno

ś

ci za

w

odowyc

h, kw

a

li

fi

kacji 

przestę

pc

zych, śro

do

w

iska stałe

g

o przebywania

, 

płc

i, wi

e

k

u

, 

przeb

yty

ch i 

aktua

l

n

y

ch ch

oró

b

, 

wyksz

t

ałc

en

i

a 

i

td. 

Wnioskowanie na podstawie śladów kryminalistycznych może 

przeprowadzić każdy funkcjonariusz, który ma wiadomości z 
kryminalistyki oraz doświadczenie nabyte w czasie policyjnej pracy 
zawodowej. Wstępne, pierwsze wnioskowanie jest dokonywane już na 
miejscu zdarzenia, a jego wyniki pozwalają na podjęcie czynności, takich 
jak pościg lub tropienie z użyciem psa. 

• Girdwoyń P., Wersje kryminalistyczne. O wykryw

a

niu przestępstw, Warszawa 

2001. 

• Gregorowicz)

.

, Zarys logiki dla prawników, Łódź 1995. 

• Hanausek T

.

, Zarys taktyki kryminalistycznej, Warszawa 1994. 

• Juszka K

.

, Wersja nieprawdopodobna [w:] Nauka wobec przestępczości. Księga 

ku czci profesora Tadeusza Hanauska

.

• Błachut, M Szewczyk,)

. 

Wójcikiewicz (red

.

), Kraków 2001. 

• Kołecki H

., 

Funkcje śladów kryminalisty

c

znych

. 

Kierunki wykorzystania treści 

informacyjnej śladów, "Zeszyty Naukowe ASW" 1980, nr 27. 

• Kołecki H

.

, 

Pojęcie i klasyfikacje śladów kryminalistycznych, "Zeszyty Naukowe 

ASW" 
1977, nr 18. 

• Kryminalistyka

,

)

. 

Widacki (red.), Warszawa 2002. 

• Ku!icki M, Kwiatkowska-Daru! v

.

, Stę

p

ka L

.

, Kryminalistyka. Wybrane prob

l

emy 

teorii 
i praktyki śledczo-sądowej, Toruń 2005

. 

• Leksykon policyjny, W Ply

.

A/aczewski, G

. 

Kędzierska (red.), Szczytno 2001

. 

• Materiały I Sympozjum Nauk Sądowych "Ślady kryminalistyczne", Popowo, 16

-

20.05.1988 r. 

• Sehn J

.

, Ślady kryminalistyc

z

ne, "Z Zagadnień Kryminalistyki" 1960, t. 1. 

CHARAKTERYSTYKA ŚLADÓW 

KRYMINALISTYCZNYCH  - literatura

IDENTYFIKACJA KRYMINALISTYCZNA 

na podstawie materiałów insp. dr Grażyny Kędzierskiej 

K

r

y

m

inal

ist

yka j

est nauką praktyczną, co nie oznacza

, 

że jest pozbawiona 

elementów 
t

e

or

ety

cznych

. 

Należą do nich między innymi prawa ogólne i prawa 

hipotetyczne kryminal

istyki. 

P

r

a

w

am

i 

ogólnymi są na przykład prawo indywidualności linii papilarnych, 

prawo 

in

d

ywi

d

u

alności cech pisma ręcznego

, 

prawo istnienia motywu przestępstwa 

umyślnego

. 

N

a

t

om

i

ast pr

a

wem hipotetycznym kryminalistyki jest prawo powstania śladów 

przy 

k

ażd

y

m dz

i

a

ła

n

iu

. 

Ta nauka stosowana opiera się na dwóch określeniach i ich definicjach

. 

Pierwsze z nich to 

"

ślad kryminalistyczny", który wyznacza przedmiot 

zainteresowania kryminalistyki

, jako ż

e 

z

aró

w

no sposób

, 

jak i środek działania 

sprawcy pozostawiają ślady. 

Drugim jest 

"

i

d

e

n

t

yfi

ka

c

j

a 

k

rym

i

nalistyczna" obejmująca, oparte na 

naukowych podstawach

, 

metody post

ę

p

o

wa

n

ia ustalające sprawcę śladu. 

Prz

y

m

i

otni

k "

k

r

yminalistyczna

" 

wskazuje przede wszystkim 

s

zczególne 

zadania tej iden

ty

fik

a

c

ji, wy

n

i

kające z celów procesu karnego. Nie mniej 

ważne jest także to, że służy ona 

re

a

lizacji 

f

u

n

kcji 

krym

i

nalistyki. 

Identyfikacja jest naturalnym elementem takich etapów p

ro

cesu 

k

arne

g

o

, 

ja

k 

ro

z

poznawanie

, 

wykrywanie

, 

dowodzenie i zapobieganie

. 

Dodatkowo 

wyj

a

ś

n

i

eniem stoso

w

ania przym

i

otnika "kryminalistyczna" jest odrębność 

identyfikacji 

k

r

y

m

i

nalistycznej w stosunku do 

i

nnych rodzajów ustalania 

tożsamości

, 

a to ze względu n

a 

m

ałą 

ilo

ś

ć m

a

teriału dowodowego, jego 

nieograniczoność pod względem 

r

odzajowym

, niep

o

wt

a

rzal

no

ś

ć s

y

tuacji 

identyfikacyjnych

. 

S

ł

o

w

n

ik

o

w

a de

fi

nicja podaje dwa znaczenia terminu 

"

identyfikacja

". 

W 

pierwszym 

z

nac

ze

niu 

i

dentyfikac

j

a jest to proces badawczy

, 

inaczej utożsamian

i

e

, 

rozpoznawanie

, 

porównywanie, ustalanie tożsamości. Proces badawczy 

może mieć postać porównywania lub rozpoznania. 

W drugim znaczeniu - identyfikacja to wynik procesu badawczego. 

Wynik badania to utożsamienie, ustalenie tożsamości. Proces badawczy 
jest dynamiczny, to ruch, oznacza, że coś dzieje się w czasie. Wynik 
badania jest statyczny, to efekt, rezultat, oznacza stagnację i koniec 
procesu badania. 

POJĘCIE IDENTYFIKACJI 

KRYMINALISTYCZNEJ

POJĘCIE IDENTYFIKACJI 

KRYMINALISTYCZNEJ

Identyfikacja bywa też rozumiana w znaczeniu węższym i szersz

y

m

. 

W

ąs

ko rozumiana 

- dotyczy wyłączn

i

e ustalania pochodzenia śladu 

kryminalistycznego podc

z

as p

roce

s

u 

badawczego

. 

Szerzej - jest to wszelka identyfikacja, poza sensu stricto p

r

ocesem 

bada

wczym, 

obejmuje określenie rodzaju zdarzenia

, 

jego okoliczności

, 

wykryc

i

e 

s

pra

w

cy

. 

Jeśli uwzględnić powyższe uwagi, identyfikacja kryminalistyczna jest 

t

o ustalen

i

e t

o

żsamośc

i 

człowieka

, 

zwierzęcia lub rzeczy przez porównanie 

z k

i

mś albo c

zymś 

lub pr

ze

z rozpoznanie

. 

POJĘCIE IDENTYFIKACJI 

KRYMINALISTYCZNEJ

Punktem wyjścia identyfikacyjnego procesu badawczego 

j

est 

za

ws

ze 

ślad kry

m

i

n

ali

styczny

, 

niezależnie od postaci, w jakiej występuje. 

Zadaniem te

g

o proces

u jest: 

- 

ustalenie tożsamości czło

wi

eka; 

- określenie zwierzęcia lub rzeczy, od której ślad pochodzi

; 

- 

rozpoznanie obiektu stanowiącego ślad; 

- 

ustalenie

, 

czy dwa obiekty wcześniej stanowiły cało

ś

ć

. 

W li

t

eraturze są prezentowane 

r

óżne definicje 

i

den

t

yfikac

ji, w któ

r

y

ch 

j

ed

nak 

po

wtarza si

ę element sądu id

e

ntyfi

k

acyjnego

. 

Sąd 

i

dentyfi

k

acyjny po

w

sta

j

e 

na 

p

odstawi

e 

wyniku 

procesu badawczego 

i 

wskazuje

: 

- 

pochodzenie śladu od konkretnej osoby

, 

zwierzęcia, rzeczy

; 

- pochodzenie 

ś

ladu od 

g

rupy osób

, 

zwierząt

, 

rzeczy

; 

- wspólne pochodzen

i

e d

w

u śladów. 

POJĘCIE IDENTYFIKACJI 

KRYMINALISTYCZNEJ

Podstawą identyfikacji są cechy badanego materiału. Do 

o

kre

ś

l

e

ni

a 

"

c

e

ch

a" c

z

ę

st

o jes

t dodawany prz

y

miotni

k "

identyfikac

y

jna

". 

W

y

n

ik

a to 

raczej ze z

w

ycza

ju j

ę

zyk

o

w

e

go

, 

po

n

i

eważ każda cecha

, j

aką posiada 

obiekt

, 

jest cechą 

i

denty

f

i

k

a

cyj

n

ą 

i po

z

w

al

a 

na jakiś 

rodza

j i

dentyfikacji. 

W badaniach kryminalistycznych

, 

w 

k

tó

r

ych 

wy

st

ę

p

uje 

ma

ł

a 

ilość 

materiału dowodowego, wybiera się tylko niekt

ó

re cech

y, 

przede 

w

szyst

ki

m te

, k

t

ó

r

e są 

dostępne. Zatem określenie "identyfikacyjna" nie 

przekazuje istoty cechy, lecz jedynie jej aktualną użyteczność. 

W takiej sytuacji cecha identyfikacyjna jest to właściwość obiektu 
wykorzystywana w badaniach, charakteryzująca pod jakimś względem 
istoty żywe (ludzi i zwierzęta), ich czynności lub rzeczy. 

 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

Na prz

y

kład dla istot żywych (człowieka, zwierząt) cechy wyróżniające 

to układy linii papilarnych

, 

zapach, barwa włosów lub sierści

. 

Cechy czynności z kolei, z kryminalistyc

z

nego punktu widzenia

, 

koncentrują się w modus operandi

, 

czyli charakterystycznym 

i 

po

w

tarzają

cy

m się zachowaniu sprawcy, stanowiącym zresztą najczęśc

i

ej 

odbicie jego indy

wi

dualnych cech. 

Rzecz ma specyficzne cechy, takie jak

: 

wielkość

, 

budowa, połączenie 

elementów

, 

ubytki, rysy. 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

Cecha identyfikacyjna jest związana z obiektem

. 

Nawet gdy dotyczy 

czynności

, 

są one 

wyk

on

y

wane przez ob

i

ekt. Podczas zdarzenia powstają 

sytuacje

, 

w których

: 

•ca

ły 

ob

i

e

k

t sta

j

e s

i

ę śladem i wszystkie cechy mogą być użyte do 

identyfikacji (np. czap

k

a

, 

sweter

, 

pojazd samochodowy); 

•fragment obiektu staje się śladem, zachowując tylko niektóre 

cechy( np. daszek czapk

i

, 

wł

ó

k

na elementarne

, 

fragment powłoki 

lakierniczej); 

•o

b

i

e

k

t pr

z

enosi s

w

oje cechy na jak

i

ś nośnik

, 

przenies

i

enie staje się 

śladem

, 

w któ

r

ym 

j

est ogran

i

czona liczba cech

. 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

Naj

i

stotn

i

ejsze dla procesów identyfikacyjnych są: 

•liczebn

o

ść cech

, 

która ma znaczący wpływ na poprawność 

(obiektywność) wyniku 

id

e

ntyfik

acji - 

i

m większa liczba cech, tym większe 

prawdopodobieństwo właśc

i

wego 

wy

n

ik

u 

(

po

zy

ty

w

ne

g

o lub 

negatywnego)

; 

•j

a

k

o

ść k

on

k

retyzowana w wyrazistości

, 

pewności związku z elementem, 

trwałości

, 

wymierności cechy

; 

•d

y

st

y

n

k

t

y

wno

ś

ć cechy oznaczająca wyróżnianie się

, 

odróżnianie cechy 

od 

i

nnych cech; 

•sw

o

i

st

oś

ć cechy będą

c

a wyznacznikiem specyfiki obiektu

. 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

Klas

yf

i

kac

j

e cech 

i

dent

y

fi

k

acyjnych spotykane w literaturze są najczęściej 

dychotomiczne

, 

a 

i

c

h podsta

w

a b

y

wa bardzo różna. Na przykład występują

: 

•cechy ogólne (obejmują cały obiekt: ciężar

, 

kształt) i szczegółowe (występują na 

o

kr

e

ś

lon

y

m obszarze

: 

ubytek

, 

oznaczenie)

; 

•cech

y 

wewnętrzne (gęstość

, 

krystaliczność) i zewnętrzne (nadruk

, 

wgłębienie)

; 

•cec

hy 

proste 

(

d

ł

ugość śladu obuwia) i złożone (wielkość

, 

kształt i rozmieszczenie 

ot

w

or

ów 

potow

y

ch)

; 

•c

echy j

ak

oś

c

iowe (opisowe

: 

rodzaj śladu) i ilościowe (mierzalne

: 

wymiary śladu)

; 

•c

e

c

hy je

dno

s

t

k

o

w

e 

(

kształt nosa, barwa tęczówk

i 

oka) i zbiory cech (układ 

minucji 

l

i

n

ii pa

p

il

a

r

n

y

c

h

, 

cechy grafizmu pisma)

; 

•cec

hy 

s

w

oiste 

(

zawarte w jednym przedmioc

i

e) i d

i

agnostyczne 

(

przysługujące 

ws

zyst

ki

m przedmiotom danego typu, szczególnie wyraźne

, 

ułatwia

j

ące rozpoznanie 

prz

e

dmiotów danego rodzaju wśród innych)"; 

•cechy grupowe (szeroko- bądź wąskogrupowe w zależności od liczby 

przedmiotów 
wchodzących w klasę) i indywidualne. 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

Cecha grupowa się dużą popul

a

rn

oś

c

ią w 

p

rak

t

yce identyfika

c

y

jne

j. 

Od nazw tych cech wy

w

odzą się również nazwy ro

d

za

jów i

d

entyfikacji w 

klasyfikacji 

według liczebności zidentyfikowanych obiektów 

- 

identyfikac

ja g

rup

owa i 

indywi

d

ualn

a

. 

Za grupową cechę 

i

dentyfikacyjną uznaje się właśc

i

wość chara

k

te

r

yzu

j

ącą 

gru

p

ę 

l

ud

zi, 

zwierząt, ich czynności lub rzeczy

. 

Indywidualna zaś cecha identyfikacy

j

na 

j

e

s

t pr

z

yna

leż

na w

y

łącznie jednemu 

człowiekowi, zwierzęc

i

u

, 

czynności lub rzeczy

. 

U człowieka cechy grupowe i indywidualne występują przede wszystkim na skutek 

za- 
kodowania w genach. Dodatkowo człowiek nabywa cech w czasie całego życia. 
Źródłem 
ich są naturalne procesy rozwoju i starzenia się, choroby i ich leczenie, 
wykonywana praca 
i ulubiona rozrywka. 

Rzeczy nabywają grupowych i indywidualnych cech w czasie produkcji, używania, 

renowacji i modyfikacji. Używanie, renowacja i modyfikacja są to procesy ściśle ze 
sobą 
związane. Efektem używania jest niszczenie, starzenie się, które stymuluje 
renowację 
i modyfikację. Tym procesom zawsze towarzyszy zmiana aktualnych cech i 
powstawanie 
nowych. 

CECHA  IDENTYFIKACYJNA 

MODUS OPERANDI jako charakterystyczny i z reguły powtarzany sposób 

zachowania się sprawcy, który stanowi odbicie jego: 

-indywidualnych cech, 
- właściwości grupowych 
- oraz możliwości i potrzeb. 

Sposób zachowania się sprawcy odzwierciedlają ślady powstałe na skutek: 

- zachowań poprzedzających czyn, 

- zachowań w trakcie czynu przestępnego, 
- zachowań po czynie. 

Wnioskowan

i

e z modus operandi 

w

yma

g

a u

w

zg

lę

d

nie

n

ia 

z

as

a

d

: 

•szczególnej ostrożności wniosko

w

an

i

a, ponieważ "to, c

o 

z

d

a

r

z

a 

s

ię 

z

wykle, nie 

zdarza 

s

i

ę zawsze

"

, 

•elastycznośc

i 

ob

r

az

u 

modus 

o

pe

r

and

i 

prz

y 

wniosko

w

aniu

. 

•indywidualności modus operand

i 

d

l

a każde

g

o przestępst

w

a

", 

R

O

D

ZAJ

E ID

E

N

TYFI

KA

C

JI 

KRYMINALI

STY

C

Z

NEJ 

 

P

rz

yjmu

j

ąc identyfikację krymina

li

styczną j

a

ko proces

, 

d

o 

da

l

sz

ej 

k

l

asyf

i

kacj

i 

stos

u

je się pr

zede wszystkim k

r

yterium podm

i

otu

, 

metod

y

 

o

r

az 

li

czebno

ści 

e

tapów 

i

dentyfikacji. 

Ze względu na 

p

od

m

iot wyróżn

i

a s

i

ę 

i

den

t

yfikac

ję 

doko

nyw

a

n

ą 

przez: 

- organ proceso

w

y

, 

- biegłego, 
- sprawcę, 
- świadka

, 

- ofiarę

. 

Obiera

j

ąc za podstawę podzia

ł

u 

m

et

odę

, 

wyo

drębnia s

ię i

d

enty

fi

kację 

chemiczną

, 

b

i

ol

o

gi

c

zną

, k

rym

i

nalist

y

czną

, e

ko

n

omiczną 

i

td. Z podan

yc

h 

ok

r

eśleń wynika, że kryteri

um metody oznacza stosowan

i

e pod

c

zas 

id

e

ntyfikacj

i me

t

o

d

yki opr

ac

owanej i wykor

zystyw

a

nej 

w 

ok

r

eślone

j 

nauce

. 

K

ry

minal

i

styka 

j

est nau

k

ą m

ul

t

i

d

y

sc

yplinarną, poniew

a

ż 

występują W 

niej obiekty (jako ślady) będące naturalnym przedmiotem 
zainteresowania innych nauk, np. włókna, rozliczenia księgowe, krew, 
substancje odurzające, a także 
dlatego, że identyfikując te obiekty, kryminalistyka jest zmuszona 
korzystać z metodyki tych nauk - chemii, medycyny, włókiennictwa, 
ekonomii. 

Sama jest jednak nauką i ma także swoje własne, oryginalne metody 

badania - kryminalistyczne. Są one wykorzystywane do identyfikacji 
takich obiektów, jak ślady linii papilarnych, ślady obuwia, opon 
samochodowych, narzędzi. 

R

O

D

ZAJ

E ID

E

N

TYFI

KA

C

JI 

KRYMINALI

STY

C

Z

NEJ 

 

Trzecim, często wymienianym, kryterium jest liczebność etapów, 
która wyznacza identyfikację pośrednią i bezpośrednią. 
Punktem wyjścia w każdej identyfikacji jest ślad. Ostatecznie jednak 
organ ścigania interesuje się tym, od kogo ślad pochodzi lub kto ten 
ślad spowodował. Zatem na końcu procesu identyfikacji przy kryterium 
liczebności etapów znajduje się człowiek. 
Jeżeli na podstawie śladu kryminalistycznego jest możliwe 
jednoetapowe, bezpośrednie dotarcie do osoby, od której ślad pochodzi, 
to proces taki nazywa się identyfikacją bezpośrednią. Śladami 
kryminalistycznymi umożliwiającymi identyfikację bezpośrednią są np.: 
ślady linii papilarnych, ślady uzębienia, pismo ręczne. 
Gdy jednak ustalenie tożsamości osoby, która spowodowała powstanie 
śladu, wymaga więcej niż jednego etapu (np. ślad narzędzia ujawniony 
na miejscu zdarzenia, narzędzie, grupa osób mających dostęp do tego 
narzędzia, osoba, która spowodowała powstanie śladu na miejscu 
zdarzenia), wtedy taki proces badawczy określa się jako identyfikację 
pośrednią. 

R

O

D

ZAJ

E ID

E

N

TYFI

KA

C

JI 

KRYMINALI

STY

C

Z

NEJ 

 

Jeżeli za kryterium przyjąć przedmiot identyfikacji, to uzyska się 

identyfikację osoby, zwłok, zwierzęcia, miejsca, rzeczy lub czynności. 

Zależnie od rodzaju ujawnionego i zabezpieczonego śladu 

kryminalistycznego proces identyfikacji zmierza zawsze do jednego z 
wymienionych obiektów, np. 

ślad w postaci mowy zarejestrowanej na taśmie pozwoli na 

identyfikację osoby, 

odgłosy z mieszkania utrwalone w pamięci świadka są informacją 

identyfikującą czynności wykonywane przez osoby znajdujące się w 
określonym czasie w tym mieszkaniu. 

R

O

D

ZAJ

E ID

E

N

TYFI

KA

C

JI 

KRYMINALI

STY

C

Z

NEJ 

 

BADANIA KRYMINALISTYCZNE 

W procesie badawcz

y

m przed biegłym 

s

toją dwa zadan

i

a

: 

w

yszu

k

an

ie 

ce

c

h 

w ś

lad

zie o

r

az i

ch ocena

, 

a następnie wydanie na tej podstawie 

sądu identyfikacyjne

g

o. 

Pierwsze zadanie oznacza znalezienie pojedynczych cech identyfikacyjn

y

ch 

l

ub 

ko

mpleksów cech mających znaczenie identyfikacyjne

. 

Większa liczba cech 

c

zasem 

w

y

m

a

g

a z

badania ich związków oraz częstotliwo

ś

ci występowania. Kon

i

eczna j

es

t 

w

te

d

y 

zna

j

omo

ść 

pra

w

dopodob

i

eństwa wystąpienia cech identyfikacyjnych ora

z 

po

w

t

ór

z

e

n

i

a s

ię 

t

y

ch 

cec

h 

w 

stosunku do ogólnej liczby tego t

y

pu obi

ek

tów

. 

Ist

o

t

n

ą ro

l

ę 

w 

ta

ki

ch s

yt

u

a

c

jach 

o

dg

r

ywa 

statyst

y

ka matematyczna. 

Identyfikacja

, 

jako proces bada

w

czy

, 

j

est potoczn

i

e o

k

re

ś

la

n

a ja

ko 

b

ad

a

ni

a 

i

d

entyfik

ac

yj

ne

. 

Występują one w postaci badań 

i

dentyfikując

y

ch lub bad

ań 

p

orów

n

awczych

. 

W j

e

dnych i drugich następuje przyporządkowan

i

e parami cech 

wy

st

ę

pu

jącyc

h 

w 

ba

da

n

yc

h 

m

ateriałach. Metoda poró

w

na

w

cza jest zat

e

m m

e

t

o

dą podstawo

w

ą 

w 

bad

a

n

i

ach 

iden

t

y

f

i

kacyjnych. 

Różnica między badaniem identyfikującym i porówna

w

czym t

kw

i 

w 

r

o

d

z

a

j

u 

ro

z

strzyganego problemu. 

W badaniu identyfi

k

ującym następu

j

e ustalen

i

e tożsamości obiektu 

two

r

zącego ś

l

ad 

przez jego rozpoznanie

. 

Kwestia 

w

ymaga

j

ąca ro

z

strzygn

i

ęc

i

a spro

w

a

dz

a 

s

i

ę 

do 

o

dp

owiedzi 

na p

y

tan

i

e: cz

y

m jest obiekt t

w

orzący ślad? 

BADANIA KRYMINALISTYCZNE 

Badan

y

m

i 

obie

k

tami 

s

ą np

. 

niezna

n

y 

p

ły

n

, 

frag

ment 

r

ośl

i

n

y

, 

plam

y 

b

r

unatn

e

j substancji

. 

Badan

i

a id

e

nt

y

f

ik

ujące r

ozstrzygają kw

e

stie

: 

•Cz

y 

przesłana do badan

i

a brunatna substancja j

e

st 

k

r

w

ią

?

• Z jakiej rośliny pochodzi zabezpieczony fragment? 

• Jaką substancją jest proszek znajdujący się w opakowaniach? 

• Czy przesłany banknot jest oryginalny? 

Badanie porównawcze dąży do ustalenia tożsamości obiektu, od 

którego ślad pochodzi przez porównanie. Zatem rozwiązuje problemy: 

- Czy dowodowy ślad linii papilarnych pochodzi od P. Kowalskiego? 
- Czy zabezpieczone podczas oględzin zarysowanie zostało wykonane 

przesłanym narzędziem? 

BADANIA KRYMINALISTYCZNE 

BADANIA KRYMINALISTYCZNE 

W badaniach identyfikacyjnych występują cztery rodzaje 
materiału:

•Materiał dowodowy;

•Materiał porównawczy;

•Materiał kontrolny;

•Materiał wzorcowy.

IDENTYFIKACJA KRYMINALISTYCZNA - 

literatura

• Czeaot Z: Tomaszewski T, Kryminalistyka ogólna, Toruń 1996. 

• Hanausek T, Zarys taktyki kryminalistycznej, Warszawa 1994. 

• Kege/ z., Ekspertyza ze stanowiska procedury i kryminalistyki, 

Wrocław 1976. 

• Kryminalistyka,). Widacki (red.), cz. 1, Katowice 1984. 

• Ku/icki M., Kwiatkowska-Daru/ '1., Stępka L., Kryminalistyka. 

Wybrane problemy teorii i praktyki śledczo-sądowej, Toruń 2005. 

• Kołecki H., Ślad jako zbiór cech identyfikacyjnych, "Problemy 

Kryminalistyki" 1988, nr 182. 

• Owoc M., Systemowa stratyfikacja śladów [w:] Materiały I 

Sympozjum Nauk Sądowych "Ślady kryminalistyczne", Popowo, 16-
20 maja 1988 r., Warszawa 1988. 

• Szwarc A., Kołecki H., Identyfikacja kryminalistyczna, "Zeszyty 

Naukowe ASW" 1973, nr 1. 

• Widła T, Wartość identyfikacyjna jako wyznacznik wartości 

dowodowej [w:] Wybrane zagadnienia teorii i metodologii 
kryminalistyki, Katowice 1983.