1

Utonięcie - przytopienie

Piotr Maciejasz

 

 

2

Utonięcie

 

JEDNE Z WIODĄCYCH PRZYCZYN 

  ZGONÓW  WŚRÓD PACJENTÓW 

 PEDIATRYCZNYCH

 

 

3

Utonięcie

PRZYTOPIENIE (near-drowning):

• określa przeżycie po zanurzeniu w cieczy
• oznacza odwracalność zaistniałych zmian 

  chorobowych

 

 

4

Przytopienie

 

Wywiad od świadków 

zdarzenia nie może  być 

podstawą                        do 

podjęcia lub zaniechania         

        akcji ratunkowej.

 

 

5

Przytopienie

OKOLICZNOŚCI:

• otwarty akwen wodny (rzeka, jezioro)
• sztuczny zbiornik (p.pożarowy, burzowy, 
basen)

• inne ( np. ziemne)

 

 

6

Przytopienie

 

OKOLICZNOŚCI:

• temperatura i jakość cieczy (woda, 
gnojówka)

• dodatkowe urazy (oparzenia, urazy głowy, 
etc.)

• choroby współistniejące wcześniej

 

 

7

Przytopienie

PATOFIZJOLOGIA:



 hipoksja



 hipotermia



 aspiracja

 

 

8

Przytopienie

„ 

NIKT NIE JEST 

MARTWY, DOPÓKI NIE 

JEST CIEPŁY                     

    I MARTWY ”

 

 

9

Przytopienie

SKALA CONNA-BARKERA:

• 

Kat. A

 - przytomny czuwający, pełny kontakt   

                       
              GCS 13 - 5 pkt.
• 

Kat. B

 - zamroczony GCS 9 -12 pkt.

• 

Kat. C

 - śpiączka GCS 0 - 8

 C1 - odkorowanie
 C2 - odmóżdżenie
 C3 - wiotkość
 C4 - śmierć 

 

 

10

Przytopienie

KATEGORIA A:

• możliwy przejściowy bezdech i sinica
• stabilny stan neurologiczny
• umiarkowana hipotermia
• możliwa aspiracja

 

 

11

Przytopienie

KATEGORIA A

 - postępowanie:

• tlenoterapia
• aerozoloterapia (w razie duszności)
• ogrzewanie
• i.v.

• monitorowanie (EKG, SaO

2

%, CTK)

• wykluczenie aspiracji 

 

 

12

Przytopienie

KATEGORIA B:

• prawdopodobna niewydolność oddechowa
• zaburzenia przytomności
• rozstrzeń żołądka - wchłanianie wody - 
Na

+

• zaburzenia jonowe

 

 

13

Przytopienie

KATEGORIA B

 - postępowanie:

• tlenoterapia
• wentylacja wspomagana lub zastępcza
• i.v.
• leczenie skurczu oskrzeli i/lub obrzęku płuc
• ogrzewanie  

 

 

14

Przytopienie

KATEGORIA B

 - postępowanie c.d.

• ścisłe monitorowanie (CTK, IBP, diureza, 
SatO

2

%)

• badania metaboliczne (R K-Z, AspAT, AlAT)
• diagnostyka układu oddechowego - RTG
• antybiotykoterapia

 

 

15

Przytopienie

KATEGORIA C:

• niewydolność oddechowa
• stan nieprzytomności
• głębokie niedotlenienie tkanek i 
narastająca

  

   niewydolność wielonarządowa

 

 

16

Przytopienie

KATEGORIA C

 - postępowanie:

• resuscytacja oddechowa:

 intubacja dotchawicza

 100% O

2



 

wentylacja zastępcza

 natlenienie wspomagane lub 
pozaustrojowe

 

 

17

Przytopienie

KATEGORIA C

 - postępowanie c.d.

• resuscytacja krążeniowa:

 masaż serca zewnętrzny
 podaż katecholamin
 elektroterapia zaburzeń rytmu

 

 

18

Przytopienie

KATEGORIA C

 - postępowanie c.d.:

• leczenie zaburzeń metabolicznych:

 hipernatremia - słona woda
 hiponatremia - słodka woda
 hiperglikemia
 kwasica metaboliczna

 

 

19

Przytopienie

KATEGORIA C

 - postępowanie c.d.

• Stabilizacja i ochrona OUN:

 obrzęk mózgu - Mannitol, Furosemid
 drgawki          - Diazepam 0,1 - 0,4 mg/kg 
w.c.

                   - Thiopental 1-3 mg/kg/h

 sedacja -          - leki narkotyczne, 

          benzodiazepiny

 umiarkowana hiperwentylacja

 

 

 

20

Przytopienie

ROKOWANIA:

• kategoria A

 - pełny powrót do zdrowia

• kategoria B

 - hospitalizacja, powrót do 

zdrowia

• kategoria C

 - rokowanie złe - uszkodzenie 

OUN, 

   stan wegetatywny, zgon

 

 

21

Przytopienie

OCHRONNA ROLA HIPOTERMII:



 tylko przy szybkim ochłodzeniu



 tylko gdy spowolnienie metabolizmu 

nastąpi 

   

  przed wyczerpaniem rezerwy O

2

 

 

22

Pytania...