Trypanosoma brucei 

gambiense

Świdrowiec gambijski

Angelika 

Gawron

Elektroradiologi

a grupa I

 

 

1.Budowa, biologia, epidemiologia:

• ma kształt wrzecionowaty w kształcie litery 

V,C lub S

• ma  długość 14-33 um
• ma szerokość 1-3,5 um
• w osoczu krwi mogą występować dwie formy 

morfologiczne; długie i wąskie, z długą wicią 
oraz krótkie i szerokie, z wicią krótką

• jądro komórkowe postaci trypomastigota jest 

duże, owalne, z centralnie położonym 
kariosomem

• kinetoplast  umieszczony jest na biegunie 

tylnym

• wić tworzy błonę falującą, która w postaci 

wolnej wychodzi na biegunie przednim

• postać trypomastigota rozmnaża się przez 

podział podłużny

 

 

Trypanosoma brucei gambiense

 to 

podgatunek wiciowca Trypanosoma 
brucei, pasożytujący w środkowej i 
zachodniej Afryce, gdzie wywołuje 
śpiączkę afrykańską, zwaną 
również 

trypanosomatozą 

afrykańską (trypanosomatosis 
africana).

                    Zasięg 

geograficzny występowania tej 
choroby pokrywa się z zasięgiem 
występowania jej przenosiciela – 

muchy tse-tse

 należącej do rodziny 

Glossina.

 

 

2.

 

Cykl życiowy:

 

 

 rozwój T. brucei gambiense u much tse-tse 

następuje w ich przewodzie pokarmowym

 muchy zarażają się postacią trypomastigota, 

która wnika do przestrzeni między błoną 

perytroficzną a nabłonkiem wyścielającym jelito i 

dzieląc się przechodzi w postacie epimastigota, 

które ulegają dalszym podziałom

 okres namnażania się w przewodzie pokarmowym 

much trwa   15-35 dni

 następnie pasożyty wędrują przez przełyk i 

gardziel do gruczołów ślinowych, gdzie osiągają 

postać trypomastigota, która jest formą inwazyjną

 muchy tse-tse od chwili zarażenia są zakaźne 

przez cały okres swego życia, który trwa 2-3 

miesiące

 zarażenie się człowieka następuje przez skórę 

postacią trypomastigota, która wnika do organizmu 

ze śliną muchy tse-tse

 

 

 u człowieka może również wystąpić 

trypanosomatoza wrodzona, w następstwie 

przekazania posożyta przez łożysko z matki na 

płód

 mucha może także przenosić postacie 

inwazyjne mechanicznie przez zabrudzone krwią 

narządy gębowe

 wnikające do organizmu postacie 

trypomastigota pasożytują początkowo w osoczu 

krwi, a następnie w chłonce i w płynie mózgowo-

rdzeniowym

 

 

3. Chorobotwórczość:

Śpiączka afrykańska:

 wyróżnia się 3 fazy tej choroby

 faza miejscowa: rozwija się w miejscu 

wniknięcia pasożyta w postaci 

kilkucentymetrowego nacieku komórek 

jednojądrowych; powstały odczyn miejscowy 

zanika samoistnie w ciągu miesiąca

 faza uogólniona: pierwotniaki pasożytują w 

osoczu krwi i w chłonce; charakterystycznymi 

objawami są:

 gorączka

 bezsenność

 bóle głowy

 anemia 

 

 

 powiększenie węzłów chłonnych, zwłaszcza 

karkowych (objaw Winterbottoma)

 zapalenie mięśnia sercowego

 faza neurologiczna: konsekwencja przenikania 

pasożyta do przestrzeni podpajęczynówkowej; 

objawami są:

 silne bóle głowy

 porażenie nerwów ruchowych

 zaburzenia czucia

 zaburzenie snu i świadomości

 apatia przerywana napadami pobudzenia i 

halucynacji

Choroba ta może trwać nawet kilka lat lub kończy 

się śmiercią osoby zarażonej już po kilku 

miesiącach.

 

 

4. Diagnostyka:

o wykrywanie pasożyta następuje podczas badań 

mikroskopowych rozmazów z krwi, osadu płynu 

mózgowo- rdzeniowego, materiału z biopsji 

nacieku, czy też materiału z węzła chłonnego

o w diagnozowaniu stosuje się również badania 

serologiczne np. test ELISA i 

immunofluorescencje

o niekiedy pobiera się od osób chorych krew i 

płyn mózgowo-rdzeniowy, które po zagęszczeniu 

wstrzykuje się zwierzętom laboratoryjnym; po 

upływie tygodnia poszukuje się świdrowców we 

krwi zarażonych zwierząt; wykrycie tych 

pierwotniaków u zwierząt potwierdza ich 

występowanie u osób chorych

 

 

5. Zwalczanie:

Leczenie:

 stosuje się suraminę dożylnie, najpierw w 

dawce testowej (100-200mg), a następnie 1g 

dożylnie w 1,3,7,14 i 21 dniu leczenia lub 

eflornitynę w dawce 300mg na kg masy ciała 

cztery razy dziennie przez 14 dni

 następnie w dawce 300mg na kg masy ciała w 

ciągu doby doustnie przez 3-4 tygodnie

 w fazie neurologicznej w pierwszych dniach 

leczenia choroby podaje się melarsopol dożylnie 

trzykrotnie w ilości 3,6mg na kg masy ciała w 

ciągu doby, następnie jednorazowo 3,6mg na kg 

masy ciała w ciągu doby

 można również stosować eflornitynę w dawce 

100mg na kg masy ciała cztery razy przez 14 

dni, następnie przez 3-4 tyg. 300mg na kg masy 

ciała w ciągu doby

 

 

Zwalczanie choroby polega przede 

wszystkim na niszczeniu różnych postaci 

rozwojowych muchy tse-tse oraz na 

wczesnym wykrywaniu i leczeniu 

choroby!

 

 

Dziękuję za uwagę!