Ewidencja niedoboru i
nadwyżek
Ewidencja niedoboru i
nadwyżek
Różnice inwentaryzacyjne
mogą wystąpić w postaci
• Niedoborów – stan rzeczywisty danego
składnika majątkowego < niż stan
wynikający z ewidencji księgowej.
Wyróżnia się:
– Niedobory i szkody niezawinione
• Naturalne
• Losowe
• Możliwego skompensowania z nadwyżkami
• Wynikające z trudności w dokładnym ustaleniu
zużycia
• Pozorne
– Niedobory i szkody zawinione
• Powstałe w wyniku przywłaszczenia mienia lub
spowodowania szkody przez osoby
odpowiedzialne
• Nadwyżek – gdy stan rzeczywisty
danego składnika > od stanu
wynikającego z ewidencji. Wyróżnia
się:
– Pozorne
– Rzeczywiste
– Kompensowane z niedoborami
– Wynikające z trudności w dokładnym
ustaleniu zużycia
Ewidencja niedoborów
1.
Ujawnienie niedoborów środków pieniężnych w kasie
2.
Ujawnienie niedoborów i szkód materiałów
3.
Ujawnienie niedoborów i szkód towarów
4.
Ujawnienie niedoborów i szkód produktów gotowych
5.
Ujawnienie niedoborów i szkód półproduktów
6.
Ujawnienie niedoborów i szkód produktów w toku
7.
Ujawnienie niedoborów i szkód środków trwałych
8.
Ujawnienie niedoborów i szkód w budowie środków trwałych
9.
Niedobory materiałów w granicach norm uznane za niezawinione
10. Niedobory i szkody produktów uznane za niezawinione
11. Niedobory i szkody spowodowane zdarzeniami losowymi
12. Niedobory i szkody uznane przez osoby materialnie odpowiedzialne
13. Niedobory i szkody zawinione, za które skierowano roszczenia do sądu
14. Niedobory i szkody uznane za nieściągalne, umorzone
15. Niedobory materiałów przekraczające normy, uznane za niezawinione
16. Kompensata niedoborów z nadwyżkami
Rozliczenie
niedoborów
Produkty gotowe
(5)
(1)
Towary
Kasa
Materiały
(2)
(3)
(4)
K-y produkcji
podstawowej
Inne rozrachunki z
pracownikami
(13)
(9)
Straty nadzwyczajne
Zużycie materiałów i
energii
Koszt własny
sprzedanych
produktów
(10)
(11)
(12)
Należności dochodzone
na drodze sądowej
Środki trwałe
Półprodukty
Środki trwałe
(6)
(7)
(8)
Pozostałe K-y
operacyjne
Rozliczenie nadwyżek
(14,15)
(16)
Ewidencja nadwyżek
1. Ujawnienie nadwyżki środków pieniężnych w kasie
2. Ujawnienie nadwyżki materiałów
3. Ujawnienie nadwyżki towarów
4. Ujawnienie nadwyżki produktów gotowych
5. Ujawnienie nadwyżki półproduktów
6. Ujawnienie nadwyżki produktów w toku
7. Ujawnienie nadwyżki środków trwałych
8. Ujawnienie nadwyżki w budowie środków trwałych
9. Nadwyżki wynikające z niedokładności pomiaru zużycie
materiałów
10.Kompensata nadwyżek z niedoborami
11.Umorzenie nadwyżek środków trwałych
12.Nadwyżki niewyjaśnione
Rozliczenie nadwyżek
Produkty gotowe
(5)
(1)
(2)
(3)
(4)
(13)
(9)
(10)
(11)
(12)
Towary
Kasa
Materiały
K-y produkcji
podstawowej
Środki trwałe
Półprodukty
Środki trwałe w
budowie
(6)
(7)
(8)
(14,15)
(16)
Umorzenie środków
trwałych
Zużycie materiałów i
energii
Rozliczenie
niedoborów
Pozostałe przychody
operacyjne
Rozliczanie różnic
inwentaryzacyjnych
A. Niezawinione różnice inwentaryzacyjne:
• Niedobory i szkody
– Mogą podlegać kompensacie z nadwyżkami
– Obciążają konto „zużycie materiałów”, gdy niedobory stanowią ubytki
naturalne mieszczące się w granicach norm lub gdy wystąpiły błędy w
pomiarze zużycia materiałów
– Obciążają konto „pozostałe koszty operacyjne” gdy niedobory
przekraczają normy ubytków naturalnych, ale powstały z przyczyn
niezależnych od osób materialnie odpowiedzialnych lub gdy wyniknęły z
błędów w ewidencji księgowej
– Obciążają „straty nadzwyczajne” o ile niedobory spowodowane zostały
zdarzeniami losowymi
• Nadwyżki
– Mogą podlegać kompensacie z niedoborami
– Zwiększają „pozostałe przychody operacyjne” w przypadku, gdy nie
można ustalić przyczyny powstania nadwyżki lub wynikają z błędów w
ewidencji
– Zmniejszają koszty działalności przedsiębiorstwa ewidencjonowane na
koncie „zużycie materiałów” w przypadku gdy istnieją trudności z
dokładnym ustaleniem zużycia
Ewidencja niezawinionych
różnic inwentaryzacyjnych
(6)
(1)
(3)
(4)
(5)
Straty nadzwyczajne
Zużycie materiałów
Pozostałe koszty
operacyjne
Pozostałe przychody
operacyjne
Rozliczenie
niedoborów i szkód
Rozliczenie nadwyżek
(2)
Objaśnienia
• Kompensata niedoboru z nadwyżkami
• Odpisanie niedoboru wynikającego z błędów w pomiarze
zużycia materiałów lub ubytków naturalnych
• Odpisanie niedoboru przekraczającego normę zużycia ale
powstałego z przyczyn niezależnych od osoby materialnie
odpowiedzialnej lub spowodowanego błędami w ewidencji
księgowej
• Odpisanie niedoboru spowodowanego zdarzeniami losowymi
• Odpisanie nadwyżki wynikającej z błędów w ewidencji
księgowej oraz niemożnością ustalenia przyczyn powstania
nadwyżki
• Odpisanie nadwyżki spowodowanej trudnościami związanymi z
dokładnym ustaleniem zużycia
Rozliczanie różnic
inwentaryzacyjnych
B. Zawinione niedobory i szkody zawinione powstałe
z winy osób materialnie odpowiedzialnych
1. Utworzenie rezerwy na niedobory uznane przez
kierownictwo za zawinione
Rezerwa
Pozostałe koszty
operacyjne
(1)
B1.Uznanie przez pracownika
niedoboru za zawiniony
(3)
(1)
Rezerwa
Kasa
Pozostałe przychody
operacyjne
Rozliczenie niedoborów i
szkód
Inne rozrachunki z
pracownikami
(2)
Objaśnienia
1. Uznanie na piśmie niedoboru za zawiniony przez osobę
materialnie odpowiedzialną
2. Spłata gotówkowa w części lub całości należności za niedobór
3. Rozwiązanie rezerwy w wysokości spłaty należności za niedobór
B2. Odmowa uznanie przez pracownika
niedoboru za zawiniony
(2)
(1)
Pozostałe koszty
operacyjne
Rachunek bieżący
Rozliczenie niedoborów i
szkód
Roszczenia sporne
Objaśnienia
1. Skierowanie sprawy do sądu
2. Opłacanie przelewem kosztów postępowania spornego
Przegranie sprawy przez pracownika
(3)
(1b)
Kasa
Rezerwa
Przychody przyszłych
okresów
Inne rozrachunki z
pracownikami
Objaśnienia
1. Przysądzona prawomocnym wyrokiem sądowym
a) należność za niedobór
b) koszty postępowania spornego
2. Spłata gotówkowa części lub całości należności
3. Rozwiązanie rezerwy w wysokości spłaty należności
4. Przeksięgowanie przychodów przyszłych okresów
Roszczenia sporne
Pozostałe przychody
operacyjne
(4)
(1a)
(2)
wygranie sprawy przez pracownika
Rezerwa
Pozostałe koszty
operacyjne
Objaśnienia
1. Przeniesiono oddalone przez sąd roszczenia sporne na pozostałe
koszty operacyjne
2. Rozwiązanie rezerwy
Roszczenia sporne
(1)
(2)