background image

Białka struktura i funkcja 

background image

Badanie struktury i funkcji 

białek

oczyszczanie i charakterystyka 
oddziaływania białko – DNA, 

charakterystyka oddziaływania białko-
białko

ekspresja  i modyfikacje w różnych 
typach komórek

background image

Białka

 

Regulacja transkrypcji
Regulacja translacji
Procesy metaboliczne
 

background image

Białka 
składają się z aminokwasów 
połączonych wiązaniem 
peptydowym

Wiązanie 

peptydowe 

tworzy 

się 

między 

grupami  COOH  i  NH

2

 

kolejnych aminokwasów

aminokwas

R

background image

Izolacja białek – liza komórek

Podstawowe metody lizowania komórek różnych typów:
Liza mechaniczna

Homogenizacja

Homogenizator nożowy (mikser)
Homogenizator Dounce’a
Homogenizator Pottera-Elvehjem’a

Sonikacja
Mrożenie /rozmrażanie
Moździerz

Liza z udziałem detergentów

Jonowych: SDS
Niejonowych (lub podwójnie jonowych): Triton X- , Nonidet
CHAPS

CHAPS

background image

Dializa jest najprostszą metodą 

oczyszczania roztworów białek z 

substancji niskocząsteczkowych

Selekcja odpowiedniej błony dializacyjnej
 - MWCO (molecular weight cut off)
 - Odpowiednia objętość i mieszanie buforu 
dializacyjnego

Małe cząsteczki białka 
i jony przechodzą 
przez pory w błonie 
dializacyjnej i 
stopniowo zmniejsza 
się ich stężenie w 
roztworze

Białka o dużej masie (na 
rys. immunoglobulina ) 
pozostają wewnątrz 
przestrzeni ograniczanej 
błoną dializacyjną.    

background image

Nowsze komory dializacyjne pozwalają na dializę 
niewielkich objętości mieszanin białkowych

W wielu przypadkach konieczne jest odsalanie 
białek przy zachowaniu małej objętości próby. 
Do tego celu stosuje się sita molekularne

Niektóre zanieczyszczenia: endotoksyny lub 
albuminę usuwa się przy pomocy chromatografii 
powinowactwa

Detergenty ulegające dializie: SDS, CHAPS 

background image

Metody oznaczania białek:

 UV (280 nm)

 Kolorymetryczne

Lowry
Coomassie
BCA 

background image

• Ekstrakcja buforami ułatwiającymi uzyskanie frakcji białek o 

pożądanych właściwościach

• Selektywne wytrącanie

Opiera  się  na  różnicach  w  rozpuszczalności  białek. 
Rozpuszczalność  zależy  od  względnej  równowagi 
między oddziaływaniami białko-rozpuszczalnik, które 
utrzymują 

białko 

stanie 

rozpuszczonym 

oddziaływaniami 

białko-białko, 

które 

powodują 

agregację  i  strącanie  białek.  Siła  jonowa  roztworu 
decyduje o tym, który typ oddziaływań dominuje. 

Metody izolacji białek 

background image

Cząsteczki niepolarne w 
roztworach wodnych 
mają tendencję do 
tworzenia agregatów

Słabe oddziaływania  - wiązania hydrofobowe

background image

Oddziaływania jonowe w roztworach

background image

Wytrącanie siarczanem amonu

Niska  siła  jonowa  (niskie  stężenie  siarczanu  amonu) 
–  sprzyja  oddziaływaniom  białko-rozpuszczalnik; 
białka pozostają w roztworze
Wysoka siła jonowa (duże stężenie siarczanu amonu) 
–  sprzyja  oddziaływaniom  białko-białko,  białka 
agregują i wytrącają się

Stopniowe  dodawanie  siarczanu  amonu  do  ekstraktu 
białkowego  prowadzi  do  selektywnej  precypitacji 
różnych  typów  białek.  Białka  niepożądane  są 
odrzucane.  Proces  jest  powtarzany  dopóki  nie 
wytrącimy  frakcji  białek,  która  nas    interesuje. 
Wytrącone 

białka 

mogą 

zostać 

ponownie 

rozpuszczone.

Wytrącanie roztworem TCA (kwas 
trójchlorooctowy)

Metoda pozwala na selektywną izolację pewnych 
białek (np. białek HMG)

Selektywne wytrącanie

background image

Ładunek w białkach

Grupy karboksylowe
Grupy aminowe

background image

Elektroforeza pionowa

(DNA, białka)

background image

Elektroforeza białek

w warunkach denaturujących:

próby oraz bufor zawierają odczynnik 

denaturujący białko (np. SDS lub mocznik)

Nanoszenie próby

background image

Oznaczanie masy białka odbywa się w żelach 

nieciągłych i denaturujących (w obecności 

SDS) 

Elektroforeza nieciągła

Schemat żelu do elektroforezy nieciągłej.
Oba  żele  maja  różny  skład  elektrolitów,  wartość 
pH 
oraz porowatość.

background image
background image

Elektroforeza pozioma 

(kwasy nukleinowe, kompleksy kwasów 

nukleinowych z białkami)

background image

Elektroforeza natywna

background image

Przy pomocy elektroforezy w żelu 

poliakrylamidowym (SDS-PAGE) można 

oszacować rozmiar nieznanego białka 

background image

Przykład wyniku elektroforezy 

białek

w obecności SDS; zdjęcie 

zabarwionego żelu

M. Marker 

białkowy

1. Ekstrakt z 

hodowli

2. Oczyszczone 

białko

background image

Elektroforeza z ogniskowaniem w 

punkcie izoelektrycznym

 

(Isoelectric Focusing)

Zasada rozdziału:
Zmiana ładunku elektrycznego cząsteczek 
białkowych w zależności od pH roztworu, w 
którym znajdują się cząsteczki

Przygotowywany w rurkach żel zawiera 
mieszaninę amfolitów, które  w polu 
elektrycznym wytwarzają gradient pH. 

Białka zatrzymują się podczas elektroforezy 
w miejscu żelu
 gdzie pH =punktowi izoelektrycznemu

background image

Elektroforeza z ogniskowaniem w punkcie 

izoelektrycznym jest używana jako pierwszy 

etap  elektroforezy dwukierunkowej

                                                              

background image

Elektroforeza dwukierunkowa

background image
background image

Transfer elektroforetyczny

background image
background image

Izolacja białek

Metody rozdzielania białek

Selektywna precypitacja
Chromatografia

jonowymienna
filtracja na żelu
chromatografia powinowactwa

Elektroforeza w żelu poliakrylamidowym

SDS-PAGE
z ogniskowaniem izoelektrycznym
dwuwymiarowa

background image

Chromatografia; zasady ogólne:

Mieszanina białek jest frakcjonowana w trakcie 
ruchu przez porowate podłoże. Białka oddziałują z 
dwoma fazami: ruchomą – rozpuszczalnikiem i 
stałą – podłożem. Podłoże zawiera miejsca 
wiązania białek. Wiązanie pojedynczych białek do 
podłoża opóźnia ich ruch. Im większe 
powinowactwo białka do podłoża tym wolniej 
wędruje przez złoże podczas chromatografii. 

Chromatografia kolumnowa
Złoże upakowane w kolumnie. Rozpuszczalnik 
przechodząc przez kolumnę porywa cząsteczki 
białka (ruch w dół kolumny)
Chromatografia cienkowarstwowa
Cienka warstwa złoża naniesiona na płytkę szklaną 
lub celuloidową
Rozpuszczalnik wędruje ze zbiornika do góry 
płytki
Białka o najmniejszym powinowactwie do złoża 
wędrują z czołem rozpuszczalnika

background image

Chromatografia kolumnowa

Chromatografia 

cienkowarstwowa 

(bibułowa)

          jonowymienna              

background image

Chromatografia jonowymienna

 

Podstawą rozdziału są różnice w ładunku elektrycznym. Całkowity 
ładunek białka zależy od sumy ładunków poszczególnych 
aminokwasów i zależy od pH. Punktem izoelektrycznym białka 
nazywamy pH w którym białko jest neutralne

Zwiększenie siły jonowej 
powoduje osłabienie 
wiązania podłoże-białko
i wymywanie 
poszczególnych frakcji 

background image
background image

Mikser gradientów pozwala na 

utworzenie liniowego gradientu siły 

jonowej (wzrastającego stężenia soli w 

kolejnych warstwach)

background image

Większe cząsteczki nie wchodzą do usieciowanej struktury granul 

wymywane 

w  pustej  objętości  kolumny.  Mniejsze  cząsteczki  wchodzą  do 
wnętrza 

granul

i przebywają dłuższą drogę. Pusta objętość kolumny wynosi około 
1/3 całkowitej objętości roboczej złoża.

background image

Chromatografia powinowactwa

Wykorzystuje zdolność białek do swoistych 
oddziaływań:
Enzymów z ich substratami
Receptorów z ligandami
Przeciwciał z antygenami

background image

Chromatografia powinowactwa


Document Outline