PORÓWNANIE SKŁADU WÓD
POWIERZCHNIOWYCH I PODZIEMNYCH
PARAMETR WODY
POWIERZCHNIO
WE
PODZIEMN
E
Mineralizacja
+/-
+/-
Gazy
rozpuszczone
-
+
Twardość
+/-
+
CO
2
-
+
Mikrozanieczyszc
zenia
+
-
Mikroorganizmy
+
-
Mętność i barwa
+
-
Zawartość Fe i
Mn
-
+
PROCESY FIZYKOCHEMICZNE I
CHEMICZNE
ZACHODZĄCE W ŚRODOWISKU WODNYM
Najczęściej stosowane
"operacje”,
które wykonuje się aby
oczyścić wodę.
W wyniku ich specjalnego
połączenia, tworzy się układy
oczyszczania wody,
które usuwają szkodliwe
substancje z wody tak aby
można było ją wypić bez
zagrożenia dla życia.
PROCESY OCZYSZCZANIA
WODY
procesy te dzieli się na:
fizyczne, chemiczne,
biologiczne
Sedymentacja
Osadzanie się zawiesin na dnie zbiornika
pod wpływem siły ciężkości;
tworzenie się osadów geologicznych przez
opadanie mas mineralnych, szczątków
organicznych na dno wód lub powierzchnię
lądu (np. pustyń)
Etym. - łac. sedimentum 'osad
Sedymentacja
Opadanie cząstek zawiesiny lub układu
koloidalnego pod wpływem siły ciężkości lub
sił odśrodkowych.
Sedymentacja
• podstawy teoretyczne
procesu
•opadanie cząsteczek w
wodzie
(swobodne, zakłócone,
zawiesin kłaczkowatych)
Sedymentacja
Proces rozdziału ciała stałego od cieczy, kryterium
podziału jest różnica gęstości.
Sedymentacja
Grawitacyjna separacja materii zawieszonej w
wodzie.
W technologii wody proces jednostkowy, którego
zadaniem jest usuwanie zawiesin.
Cel sedymentacji – klarowanie wody
Woda stojąca
unosiny zawiesiny
piaszczyste 1-0,1
mm
pylaste 0,1-0,02
mm
ilaste 0,02-0,002
mm
•
ruch laminarny (uwarstwiony) - Re <
0,3(4)
•
ruch przejściowy - 0,4 < Re < 300 (500)
(1000)
•
ruch burzliwy – Re > 1000
rozkład prędkości w ruchu uwarstwionym
laminarnym
rozkład prędkości w ruchu burzliwym
w
w
c
s
d
v
Re
gęstość ośrodka
lepkość dynamiczna
opadanie cząstek
ziarnistych
opadanie cząstek
kłaczkowatych
opadanie swobodne
opadanie
skupione(zakłócone)
wzajemne oddziaływanie cząstek
ruch przejściowy i burzliwy
– opadanie piasku i żwiru
głównie ruch laminarny
bilans sił działających na sedymentującą
cząstkę
O
W
G
F
F
F
2
2
v
F
F
o
siła oporu
F
G
, F
W
, F
O
siła
wypadkowa
powierzchnia czołowa cząstki
współczynnik oporu
(Re)
f
Re
24
opór ośrodka
o
c
w
c
W
G
F
gV
F
F
)
(
F
g
F
w
F
o
F
o
os
sk
F
Q
v
krytyczna
prędkość
sedymentacji
w
c
w
c
s
gd
v
)
(
4
3
wzór Stokesa
h
l
V
o
V
p
h
2
V
p
V
o
V
s
kierunek
przepływu
a b
glina = 1,8 -
2,2
kwarc = 2,65
Al (OH)
3
=
1,002
Fe(OH)
3
=
1,009
Mg(OH)
2
=
1,05
CaCO
3
= 1,43
Gęstość
zawiesin w
wodzie -
1,002 <
<
3,50
10
-5
10
-4
10
-3
10
-2
10
-1
1
1
0
10
-6
10
-5
10
-4
10
-3
10
-2
10
-1
strefa
koagulacji
koloidy
piaskowniki
osadniki sztuczne
duże zbiorniki zaporowe
średnica ziaren, cm
prędkość
opadania
cm/s
Prędkość opadania cząsteczek kwarcu w wodzie
rzeczywiste systemy
sedymentacyjne
flokulacja
perikinetyczna –
kolizja, wzrost
rozmiaru
upłynnienie układu –
jeden blok
zagęszczenie – utrata
wody
Prędkość przepływu:
•sedymentacja po koagulacji mętności solami
glinu-1,8-2,0 m/h
•sedymentacja po koagulacji barwy solami glinu-
1,5-1,8 m/h
•sedymentacja po dekarbonizacji wapnem, przy
małej zawartości soli magnezu-2,5-4,6 m/h
•sedymentacja po dekarbonizacji wapnem, przy
dużej zawartości soli magnezu-2,1-3,8 m/h
1002 kg/m
3
<
gęstość cząstek wytrącanych z wody
< 1045 kg/m
3
)
(
1
1
1
2
1
2
t
t
k
n
n
liczby cząstek
Opadanie zawiesiny kłaczkowatej
Teoria Smoluchowskiego
Służą do zatrzymywania zawiesin łatwo-
opadających, naturalnych lub wytworzonych
w procesie koagulacji i chemicznego
strącania związków trudno rozpuszczalnych.
Osadniki
Miarą skuteczności działania osadników
jest zawartość zawiesin w wodzie po
sedymentacji i zależy od rodzaju cząstek
oraz czasu sedymentacji.
wstępne dla zawiesin łatwo opadających
wtórne po koagulacji i chemicznym
strącaniu
Wprowadzona woda pozostaje w
osadniku
(osadniki wstępne) w spokoju i
przepływa bardzo powoli, a zawiesiny
opadają na dno.
Osadniki poziome
usuwają do 70% zawiesin.
szybkość przepływu V=2-7 mm/s
czas przebywania t=2-3 a nawet 6
godzin
V
o
V
p
Q
h
l
H
H = t
p
V
o
l = t
p
V
p
V
o
= Q/F
F = Q/
V
o
V
o
< 0,6 m/s
Osadniki bywają o działaniu okresowym
lub ciągłym, ze stałym przepływem wody:
poziomym, pionowym i
mieszanym.
OS
p
F
Q
V
os
p
sk
F
Q
V
V
Osadniki pionowe
Prędkość przepływu wody w rurze centralnej –
20 - 25 mm/s.
Prędkość wznoszenia się wody wew. osadnika
0,5 - 0,75 mm/s.
C
zas przebywania wody w osadniku jest ok.
2 godz.
wydajność
usuwania zawiesin
70 - 90%.
Nadają się szczególnie do wód o dość szybko opadających
zawiesinach (np. po koagulacji).
dopływ
odpływ
odpływ
usuwanie
osadu
st
re
fa
se
d
ym
en
ta
cj
i
strefa
osadu
V
s
V
p
osadnik
radialny
Osadniki
odśrodkowe
Kierunek ruchu wody jest zbliżony do poziomego, a
cylindryczny kształt czyni go podobnym do osadnika
pionowego. Zmienna prędkość przepływu.
dopływ
odpływ
odpływ
usuwanie
osadu
st
re
fa
se
d
ym
en
ta
cj
i
strefa
osadu
Wydzielanie
piasku, iłów i
innych cząstek w
przygotowaniu
wody do
celów chłodniczych
i technologicznych
Wydzielanie CaCO
3
po karbonizacji
wody pitnej
Wydzielanie
cząstek stałych z
suspensji
technologicznych w
obiegach
zamkniętych
OSADNIKI LAMELOWE
(WIELOSTRUMIENIOWE)
zawiesina
ciecz
sklarowana
szlam
Flotacja
Flotacja - metoda rozdziału
rozdrobnionych substancji stałych,
kryterium rozdziału jest różnica w
zwilżalności ciała stałego przez ciecz.
flotacja - rozdział fazy stałej od ciekłej
- flotat
w
c
wytworzenie pęcherzyków
separacja aglomeratów
aglomeracja, cząstki + pęcherzyki
glony (1,1g/cm
3
)
wody barwne, o małej mętności i zasadowości,
dużo glonów
t
V
c
c
r
k
z
szybkość wyflotowania – r =
[g/h]
a
C
M
C
C
t
z
k
z
a = 1,5-2
M = właściwa prędkość flotacji
C
k
= po flotacji
C
z
= przed flotacją
H
V
F
t
Q
V
t
O
H
h
O
h
– obciążenie hydrauliczne
Q – natężenie przepływu
F – powierzchnia komory
H – wysokość komory
schemat komory elektroflotacji
elektroflotacja –
elektrody glinowe
lub żelazowe
ciśnieniowa – napowietrzanie + ciśnienie
bezciśnieniowa – napowietrzanie i
rozdrobnienie
elektroflotacja - elektroliza – gaz (KH
2
,
AO
2
)
Skuteczność usuwania zawiesin
%
100
D
k
D
Ł
Ł
Ł
p
k
p
C
C
C
odpływ
dopływ
+
-
elektrody
odprowadzenie
flotatu