CHORY
„URAZOWY”
CHORY
„URAZOWY”
Postępowanie z chorym po
urazie
Dobry ratownik rozpoczyna akcję ratunkową
jeszcze przed przybyciem na miejsce zdarzenia.
Jadąc do zdarzenia – w
karetce:
- załóż rękawiczki
- pomyśl jaki sprzęt
przygotować
Po przybyciu na miejsce:
• Zabezpiecz je tak abyś TY był bezpieczny
• Staraj się zapewnić bezpieczeństwo innym
• Oceń jeszcze raz potrzebny sprzęt
• Oceń rozmiar zdarzenia – czy dacie radę
sami?
• Podchodząc do poszkodowanych zwróć uwagę
na mechanizm i siłę urazu - okoliczności,
zniszczenia, pogoda, świadkowie
Postępowanie z chorym po
urazie
Podchodź do leżącego od strony
nóg.
Przy ocenie świadomości
rozpoczyna się stabilizacja
kręgosłupa szyjnego,
która będzie trwać
do końca akcji ratunkowej!
Postępowanie z chorym po
urazie
• A – airway – drożność dróg
oddechowych
• B – breathing - oddech
• C – circulation - krążenie
• D – dissability – ocena neurologiczna
• E – exposure – ekspozycja - rozebrać
Ocena wstępna
A - airway
• Czy drogi oddechowe są drożne
• Nieprzytomny – zmod. rękoczyn
Esmarcha
• Wymiociny, ślina, krew
Co zrobisz jeśli nagle chory zacznie
wymiotować zachłystując się wymiocinami?
B - breathing
• Czy oddycha?
• Jak oddycha?
• Kolor skóry – sinica?
• Ewentualna wentylacja 12-18/min.
• Tlenoterapia
C - circulation
• Czy jest tętno?
• Porównanie – t. szyjna / t. promieniowa
• Nawrót kapilarny
• Ciśnienie
• Kolor skóry – bladość?
• Ew. monitorowanie zapisu pracy serca
• Ew. leczenie wstrząsu
Wstrząs - definicja
• Stan niewystarczającego
zaopatrzenia tkanek w tlen i
składniki odżywcze
Podział
WSTRZĄS
HIPERDYNAMICZ
NY
HIPODYNAMICZNY
KARDIOGENNY
HIPOWOLEMICZN
Y
WZGLĘDNIE
HIPOWOLEMICZNY
NEUROGENNY
SEPTYCZNY
MECHANICZ
NY
Objawy wstrząsu
krwotocznego
Utrata krwi
Ok.
10%
Ok.
20%
Ok.
30%
> 40%
Wzrost AS
+
++
++
++
Pragnienie
+
++
++
+
Bladość
-
+
++
++
Wydłużenie NK
-
+
++
++
Omdlenia
ortostatyczne
-
+/-
+
++
Spadek CTK
-
-
+
++
Utrata przytomności
-
-
rzadko często
Prawdopobieństwo
NZK
małe
małe
średni
e
duże
Droga podania płynów
• Dożylna
• Doszpikowa
Jak najszybciej podać choremu 1000
ml soli?
Leczenie wstrząsu
krwotocznego
Natychmiastowa podaż płynów:
1. Krystaloidy
2. Koloidy
3. Krew
4.
Środki krwiozastępcze
Chory z objawami wstrząsu
krwotocznego powinien od razu
dostać 20 ml/kg płynów.
Kaniule dożylne
14G 16G
18G
20G 22G
24G
Kaniule dożylne
Dziecięce – „motylki”
Kaniule dożylne
Intravenous injection
Kaniule dożylne
Nr
Kolor
Średn.
Wew.
Średn.
Zew.
Długość
Przepływ
(ml./min.)
14G
Pomarańcz
1.7
2.1
45
270
16G
Szary
1.3
1.7
45
180
17G
Biały
1.1
1.5
45
125
18G
Zielony
0.9
1.3
45
80
20G
Różowy
0.8
1.1
32
54
22G
Niebieski
0.6
0.9
25
33
24G
Żółty
0.5
0.7
19
20
E - exposure
• Rozebrać
• „Rozejrzeć się po okolicy”
D - dissability
• Oceń jeszcze raz świadomość
• AVPU
• GCS
Otwieranie oczu
Odpowiedź słowna
Odpowiedź ruchowa
6-spełnia polecenia
5-adekwatna
5-ruchy celowe
4-spontaniczne
4-splątana ciągła
4-lokalizuje ból
3-na głos
3-splątana, poj.
słowa
3-prężenia zgięciowe
2-na ból
2-niezrozumiałe
dźwięki
2-prężenia
wyprostne
1-brak
1-brak
1-brak
Urazy
• Izolowany – badanie miejscowe
• Wielomiejscowy – szybkie badanie
urazowe
Szybkie badanie urazowe
• Głowa
• Szyja
• Klatka
• Brzuch
• Miednica
• Kończyny dolne
• Kończyny górne + obręcz
• Plecy !!!!!!!!
W całym badaniu wstępnym zwracamy
uwagę na widoczne rany, krwawienie,
zniekształcenia.
Jeżeli występują wykrwawiające krwotoki –
należy założyć opatrunki.
Pozostałe rany, złamania zaopatrujemy z
osobna tylko u chorych w dobrym stanie
ogólnym.
Głowa, szyja
• Wgłobienie kk. pokrywy czaszki
• Zniekształcenie osi kręgosłupa
• Wypełnienie żż. szyjnych
• Położenie tchawicy
DOPIERO PO ZBADANIU SZYI
ZAKŁADAMY KOŁNIERZ SCHANZA!
Klatka piersiowa
• Oglądaj
• Obmacaj
• Osłuchaj
• Opukaj jeśli konieczne
OTWARTA ODMA
OPŁUCNEJ
ZAOPATRYWANIE OTWARTEJ
ODMY
Opatrunek Ashermana - szybko i skutecznie
ZAOPATRYWANIE OTWARTEJ
ODMY
Możesz użyć nieprzepuszczalnego materiału
przyklejonego z trzech stron
ODMA PRĘŻNA
(ZASTAWKOWA)
Nakłucie odmy
II międzyżebrze, linia środkowoobojczykowa, nad 3.
żebrem
Brzuch
• Czy twardy?
• Wytrzewienie?
• Obwód
Miednica
• Cechy niestabilności – dalej nie
badać
• Decyzja o sposobie przełożenia na
deskę
• Myśl o krwawieniu!
Nogi, kk. górne
• O/O + dźwignie
• Ukrwienie/ unerwienie palców
• Nie pomiń obręczy kończyny
górnej
Plecy
• Zniekształcenia/ bolesność w
rzucie kręgosłupa
• Badamy przy przekładaniu lub od
razu na początku przed
obróceniem na wznak
Po zakończeniu badania przekładamy
chorego na deskę ortopedyczną:
- metoda rolowania
- metoda podnoszenia
Dopiero wpięcie głowy w stabilizator
zintegrowany z deską zwalnia nas z
obowiązku stabilizacji kręgosłupa
szyjnego!
Pytania?
C.D.N.
Dziękuję