Piotr 

Piotr 

Sokół

Sokół

*

Warunki wprowadzenia 

podatku:

*

- związek publicznoprawny,

*

- własność prywatna,

*

- źródło zapłaty.

3

3

Podatek

Podatek

 - 

 - 

obowiązkowe świadczenie pieniężne 

obowiązkowe świadczenie pieniężne 

pobierane przez związek publicznoprawny 

pobierane przez związek publicznoprawny 

(państwo, jednostka samorządu terytorialnego) 

(państwo, jednostka samorządu terytorialnego) 

bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia 

bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia 

wzajemnego. 

wzajemnego. 

Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby 

Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby 

ustalone przez organ pobierający 

ustalone przez organ pobierający 

Współcześnie uznaje się, iż podatki są 

Współcześnie uznaje się, iż podatki są 

świadczeniami pieniężnymi, 

świadczeniami pieniężnymi, 

W historii znane są również podatki świadczone w 

W historii znane są również podatki świadczone w 

innych niż pieniądz dobrach. 

innych niż pieniądz dobrach. 

4

4

*

Pojęcie

Pojęcie

 

 

podatku

podatku

 

 

zostało zdefiniowane

zostało zdefiniowane

 :

 :

*

w art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja 

w art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja 

podatkowa:

podatkowa:

*

publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe i bezzwrotne świadczenie 

publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe i bezzwrotne świadczenie 

pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, 

pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, 

wynikające z ustawy podatkowej.

wynikające z ustawy podatkowej.

*

Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się również do opłat i innych 

Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się również do opłat i innych 

niepodatkowych należności budżetu państwa i budżetów jednostek 

niepodatkowych należności budżetu państwa i budżetów jednostek 

samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania 

samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania 

uprawnione są organy podatkowe, oraz opłat, o których mowa w 

uprawnione są organy podatkowe, oraz opłat, o których mowa w 

przepisach o podatkach i opłatach lokalnych.

przepisach o podatkach i opłatach lokalnych.

*

Podatek jest 
świadczeniem:

*

pieniężnym,

*

przymusowym,

*

bezzwrotnym,

*

nieodpłatnym,

*

publicznoprawnym.

*

ogólnym,

*

jednostronnym.  

6

6

*

Prawne podstawy nakładania obowiązków 

Prawne podstawy nakładania obowiązków 

podatkowych

podatkowych

 stanowi 

 stanowi 

obowiązująca od dnia 17 października 1997 r. Konstytucja 

obowiązująca od dnia 17 października 1997 r. Konstytucja 

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.  

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.  

*

W art. 217 ustawodawca postanowił, że:

W art. 217 ustawodawca postanowił, że:

*

nakładanie: 

nakładanie: 

*

podatków,

podatków,

 

 

*

innych danin publicznych, 

innych danin publicznych, 

*

określanie: 

określanie: 

*

podmiotów opodatkowania, 

podmiotów opodatkowania, 

*

przedmiotów opodatkowania, 

przedmiotów opodatkowania, 

*

stawek podatkowych, 

stawek podatkowych, 

*

kategorii podmiotów zwolnionych od podatków, 

kategorii podmiotów zwolnionych od podatków, 

*

zasad przyznawania ulg i umorzeń podatkowych 

zasad przyznawania ulg i umorzeń podatkowych 

*

może następować wyłącznie w drodze ustawy.

może następować wyłącznie w drodze ustawy.

*

Funkcje podatku:

*

Fiskalna,

*

Stymulacyjna,

*

Regulacyjna,

*

Informacyjna.

Cele podatku:

-

Fiskalny ,

-

Gospodarczy,

-

Społeczny

*

Pewność

*

Dogodność

*

Równomierność

*

Taniość

*

Stabilność podatku

*

Jasność i zrozumiałość

*

- terminu płatności

*

- sposobu zapłaty

*

- sumy do zapłacenia

*

Sposób i czas ściągania podatku 
najdogodniejszy dla podatnika

*

Podatek nie powinien narażać na 
udrękę, kłopoty i ucisk (A. Smith)

*

Zasada ta postuluje, by ustawodawca sięgał do 
takich  źródeł  podatkowych,  które  zapewniają 
państwu  odpowiednio  wysokie  dochody.  Nie 
mogą  to  być  zatem  podatki,  których  koszt 
poboru  jest  wysoki,  a  podmiot  i  przedmiot 
opodatkowania mało wydajny.

*

Ograniczanie kosztów poboru (koszty 
sądowe, egzekucji)

*

Ograniczanie kosztów „obsługi” 
podatku ponoszonych przez 
podatników

-

 

Fiskalne

 

(wydajność i 

-

 elastyczność),

-

 

Gospodarcze

 

(nienaruszalność  
  źródeł),

-

Techniczne

 

(pewność, 

dogodność, 
  taniość, prostota),

-

 

Sprawiedliwości

 

(powszechność i 
  równość)

*

wywodzi się ze zdolności płatniczej - 
sprawiedliwe podatki to podatki 
progresywne

*

Sprawiedliwość pozioma – 

równe 

traktowanie równych

*

Wywodzi się ze zdolności płatniczej 

*

nierówne dochody opodatkowane w 
sposób zróżnicowany

16

16

*

Klasyfikacja podatków wg OECD

Klasyfikacja podatków wg OECD

*

Podatki dochodowe

Podatki dochodowe

 

 

*

podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)

podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)

*

podatek dochodowy od osób prawnych (CIT)

podatek dochodowy od osób prawnych (CIT)

*

Obowiązkowe składki ubezpieczeniowe, zdrowotne itp.

Obowiązkowe składki ubezpieczeniowe, zdrowotne itp.

*

Opodatkowanie własności 

Opodatkowanie własności 

*

Podatki od nieruchomości 

Podatki od nieruchomości 

*

podatek rolny (gruntowy)

podatek rolny (gruntowy)

*

podatek leśny

podatek leśny

*

Podatek od spadków i darowizn

Podatek od spadków i darowizn

*

Podatki od towarów i usług

Podatki od towarów i usług

 

 

*

Podatek od wartości dodanej (VAT)

Podatek od wartości dodanej (VAT)

*

Akcyza: podatek pobierany od spożycia niektórych artykułów, pobiera się od przedsiębiorcy, który wlicza ją do ceny 

Akcyza: podatek pobierany od spożycia niektórych artykułów, pobiera się od przedsiębiorcy, który wlicza ją do ceny 

towaru.

towaru.

*

Cło: podatek graniczny od towarów, w ostatecznym rozrachunku płaci konsument (część doktryny prawa 

Cło: podatek graniczny od towarów, w ostatecznym rozrachunku płaci konsument (część doktryny prawa 

podatkowego nie uważa ceł za podatki ze względu iż jego celem nie jest co do zasady ochrona interesu finansowego 

podatkowego nie uważa ceł za podatki ze względu iż jego celem nie jest co do zasady ochrona interesu finansowego 

fiskusa, ale ochrona rynku wewnętrznego. Zgodnie z klasyfikacją dochodów budżetu państwa wpływy z tytułu ceł są 

fiskusa, ale ochrona rynku wewnętrznego. Zgodnie z klasyfikacją dochodów budżetu państwa wpływy z tytułu ceł są 

włączane do pozycji 

włączane do pozycji 

dochody niepodatkowe

dochody niepodatkowe

. Zgodnie z tą klasyfikacją cło należy do kategorii opłat, czyli świadczeń, 

. Zgodnie z tą klasyfikacją cło należy do kategorii opłat, czyli świadczeń, 

którym towarzyszy równoległe świadczenie ekwiwalentne w postaci pozwolenia na wwóz lub wywóz towarów).

którym towarzyszy równoległe świadczenie ekwiwalentne w postaci pozwolenia na wwóz lub wywóz towarów).

Inne 

Inne 

*

podatek od środków transportowych

podatek od środków transportowych

*

podatek od czynności cywilnoprawnych

podatek od czynności cywilnoprawnych

*

Podatki można klasyfikować według  

kryteriów:

*

I kryterium - przedmiot opodatkowania 

*

II kryterium  - stosunek podatku do źródła 

                             zapłaty

*

III kryterium - miejsce zasilania

*

I.  Podatki przychodowe,

*

II. Podatki dochodowe,

*

III. Podatki majątkowe,

*

IV. Podatki od wydatków.

19

I. PODATKI  PRZYCHODOWE

*

    ryczałt od przychodów 

       ewidencjonowanych,

*

    karta podatkowa,

*

    ryczałt od przychodów osób 

       duchownych

*

    podatek rolny,

*

    podatek leśny.

20

II. PODATKI  DOCHODOWE

*

    podatek dochodowy od osób   

       fizycznych,

*

    podatek dochodowy od osób

       prawnych,

*

    wpłaty z zysku

21

III.  PODATKI  MAJĄTKOWE
1. Podatki od posiadania majątku:

*

      podatek od nieruchomości,

*

      podatek od środków  transportowych,

*

      podatek tonażowy.

2. Podatki od przyrostu majątku:

*

      podatek od spadków i darowizn

3. Podatki od obrotu majątkiem:

*

      podatek od czynności cywilnoprawnych

22

IV.

PODATKI  OD  WYDATKÓW 

     (KONSUMPCYJNE)

*

      podatek od towarów 
i usług,

*

      podatek akcyzowy,

*

      podatek od gier.

*

Według 

kryterium 

stosunku 

przedmiotu 

opodatkowania  do  źródła  podatku,  podatki 
dzielimy na:

*

podatki bezpośrednie,

*

podatki pośrednie, 

24

24

*

 

 

  

  

Zasadniczy podział 

Zasadniczy podział 

podatków 

podatków 

wg MF jest następujący:

wg MF jest następujący:

*

 

 

*

bezpośrednie,

bezpośrednie,

 czyli: 

 czyli: 

*

podatek dochodowy od osób fizycznych, 

podatek dochodowy od osób fizycznych, 

*

podatek dochodowy od osób prawnych, 

podatek dochodowy od osób prawnych, 

*

podatek od spadków i darowizn, 

podatek od spadków i darowizn, 

*

podatek od czynności cywilnoprawnych, 

podatek od czynności cywilnoprawnych, 

*

podatek rolny, 

podatek rolny, 

*

podatek leśny, 

podatek leśny, 

*

podatek od nieruchomości, 

podatek od nieruchomości, 

*

podatek od środków transportowych, 

podatek od środków transportowych, 

*

pośrednie: 

pośrednie: 

*

podatek od towarów i usług,

podatek od towarów i usług,

*

podatek akcyzowy, 

podatek akcyzowy, 

*

podatek od gier. 

podatek od gier. 

*

Podział podatków ze względu 

na miejsce zasilania:

*

 

- podatki państwowe 

(centralne),

*

 - podatki samorządowe 

(lokalne),

*

 - podatki wspólne.

*

Podatki państwowe (centralne):

*

- podatek od towarów i usług (VAT),

*

- podatek akcyzowy,

*

- podatek od gier,

*

- podatek dochodowy od osób prawnych 
(CIT),

*

- podatek dochodowy od osób fizycznych 
(PIT).

*

Podatki samorządowe (lokalne):

*

- podatek od czynności cywilnoprawnych  

      (PCC),

*

- podatek rolny,

*

- podatek leśny,

*

- podatek od nieruchomości,

*

- podatek od spadków i darowizn,

*

- podatek od środków transportowych,

*

- karta podatkowa

28

28

*

Podział podatków ze względu na miejsce 

Podział podatków ze względu na miejsce 

zasilania:

zasilania:

*

- podatki wspólne:

- podatki wspólne:

*

   

   

- 

- 

PIT        Gmina –            39,34%, 

PIT        Gmina –            39,34%, 

*

                    

                    

Powiat -             10,25%, 

Powiat -             10,25%, 

*

                    

                    

Województwo –  1,60%

Województwo –  1,60%

*

   

   

- CIT        Gmina –              6,71%,

- CIT        Gmina –              6,71%,

*

                    

                    

Powiat –               1,40%,      

Powiat –               1,40%,      

*

                    

                    

Województwo – 14,75%

Województwo – 14,75%

29

29

*

Konstrukcja prawna 

Konstrukcja prawna 

podatku

podatku

:

:

*

- podmiot podatku (kto płaci podatek?),

- podmiot podatku (kto płaci podatek?),

*

- przedmiot podatku (od czego płaci 

- przedmiot podatku (od czego płaci 

      

      

podatek?)

podatek?)

*

- podstawa podatku (od czego oblicza 

- podstawa podatku (od czego oblicza 

      

      

podatek?),

podatek?),

*

- elementy korekty podatku (zwolnienia, 

- elementy korekty podatku (zwolnienia, 

      

      

ulgi, zniżki, zwyżki podatkowe?),

ulgi, zniżki, zwyżki podatkowe?),

*

- stawki i skale podatkowe (w jakiej 

- stawki i skale podatkowe (w jakiej 

      

      

wysokości płaci?),

wysokości płaci?),

*

- warunki płatności podatku (jak i kiedy

- warunki płatności podatku (jak i kiedy

      

      

płaci?).

płaci?).