PowerPoint Presentation



Rodzaje wrażeń i ich

charakterystyka

Wrażenia

– odzwierciedlenie się

poszczególnych cech zmysłowych

obiektów działających na nasze

receptory takie jak barwa, kształt,

twardość, szorstkość.



Można je podzielić na dwie główne grupy zależnie od tego czy

odzwierciedlają cechy przedmiotów i zjawisk znajdujących się w otoczeniu

człowieka, czy też stan jego organizmu i ruchy ciała. Podział w zależności od

receptorów :

eksteroreceptory – odbierają bodźce z pewnej odległości ( telereceptory

wzrokowe, słuchowe, bólowe, węchowe ), bądź przy bezpośrednim kontakcie

z przedmiotem ( kontaktoreceptory dotykowe, smakowe, bólowe )

interoreceptory dostarczające informacji co dzieje się w naszym organizmie,

a także informują nas o zmianie położenia człowieka. Wśród wrażeń

odbieranych przez interoreceptory najwięcej informacji o własnościach

przedmiotów i zjawisk świata zewnętrznego dostarczają człowiekowi

wrażenia słuchowe i wzrokowe. Wzrokowe – bodźcami są fale świetlne o

długości fal 390 – 760 milimikronów; słuchowe – bodźcami są fale

dźwiękowe powstałe wskutek drgań w powietrzu lub innych substancjach.

Granica od 16 – 20000 drgań na sekundę, najlepsza rozróżnialność to 155 –

2200 drgań sekundę.

SPOSTRZEGANIE



Proces sensoryczny – to akt odbioru bodźca

przez narząd zmysłu.



Spostrzeganie jako proces poznawczy. To akt

interpretacji bodźca zarejestrowanego w mózgu

przez jeden lub więcej mechanizmów

zmysłowych. Spostrzeganie –

proces poznawczy

polegający na odzwierciedleniu w naszej

świadomości całokształtu danego przedmiotu

lub zjawiska oddziałującego na nasze narządy

zmysłowe. Przedmioty oddziałują na nasze

receptory jako bodźce złożone – widząc jabłko

odczuwamy jego smak, zapach itp.

PODZIAŁ SPOSTRZEŻEŃ



wzrokowe, słuchowe, dotykowe, smakowe, inne –

uzależnione od narządów zmysłowych dominujących

przy odzwierciedlaniu danego przedmiotu.



Spostrzeżenia polisensoryczne – mają charakter

wielozmysłowy; spostrzeżenia monosensoryczne –

mają charakter jednozmysłowy. Możemy podzielić

spostrzeżenia ze względu na rodzaj zjawisk

rzeczywistości odzwierciedlanych w spostrzeżeniu :

przedmiotów; przestrzeni i stosunków

przestrzennych między przedmiotami; czasu i

stosunków czasowych; ruchów istot, przedmiotów

oraz własnego ciała.



Podstawową cechą spostrzeżeń jest stałość, która

polega na tym, iż mimo zmiany warunków

spostrzegania ( w pewnych granicach ) spostrzegamy

jako

stałe pewne cechy przedmiotów :



stałość barwy ( kartka papieru jest dla nas biała

mimo różnego światła ), stałość wielkości ( do pewnej

odległości obrazy spostrzeganych przedmiotów

zachowują tą samą wielkość, mimo iż wraz z ich

oddalaniem się zmniejsza się ich odbicie w siatkówce

); stałość kształtu ( spostrzegamy przedmioty

zgodnie z ich rzeczywistym kształtem, mimo, że

kształt obrazu danego przedmiotu zmienia się na

siatkówce wraz z każdym zmienieniem kata

widzenia ).



JAK SPOSTRZEGAMY?



To co spostrzegamy to organizujemy

w umyśle w formę, kształt, melodię.

Wtedy tworzy się sensowna całość.

Gryząc jabłko nie jesteśmy

świadomi grupy wrażeń smakowych,

że jest kwaśne, słodkie, ale

odczuwamy smak jabłka.

ZLUDZENIA



Gdy istnieje wyraźna różnica,

rozbieżność między tym co

spostrzegamy, a rzeczywistymi

faktami, doświadczenie takie

nazywa się złudzeniem

Uwaga jako cecha procesów

poznawczych.



Uwaga – swoista cecha wszystkich procesów poznawczych,

polega na skierowaniu świadomości na określony przedmiot,

własne przeżycia pełnią dwie zasadnicze funkcje :

selekcjonowanie różnorodnych czynności człowieka;

ukierunkowanie ich na osiągnięcie celu.



Funkcje te spełnia :

- uwaga mimowolna ( reaktywna ) – wywołana przez

właściwości bodźców i sytuacji bez wysiłku ze strony człowieka

( przykładem może być odruch orientacyjny stanowiący

wrodzoną reakcję organizmu na bodźce nieznane i nowe )

- uwaga dowolna ( kognitywna ) – wymaga świadomego

zamiaru i wysiłku woli. Koncentrujemy się na danym

przedmiocie lub zadaniu mimo iż początkowo nie jesteśmy nim

zainteresowani.



Cechy uwagi :

- zakres – zależy od własności spostrzeganych

przedmiotów i jest na ogół stały ( obejmuje od

czterech do sześciu przedmiotów w polu widzenia )

- natężenie zakres łączy się z natężeniem, jeżeli silnie

koncentrujemy na czymś uwagę, zawężamy jej

zakres.

- Podzielność – oznacza możliwość jednorazowego

skupienia się na kilku przedmiotach, przeżutność

oznacza szybkie przechodzenie od jednego obiektu

do drugiego.

- Roztargnienie – brak koncentracji przez dłuższy czas

na jakimś obiekcie.

Document Outline