Funkcjonowanie 

zadaniowe grup II

Wstęp do psychologii 

społecznej II

I rok studiów

wykład 9, 17-18.05.2005

Marek Cielecki

 

 

Burza mózgów

• Jest to grupowa procedura uzyskiwania 

produktów poznawczych w zadaniach 
otwartych.

• Uczestników grupy zachęca się do:

– powstrzymywania się od oceny pomysłów  w 

fazie ich generowania

– generowania jak największej liczby 

pomysłów

– „rozkręcania się”
– korzystania nawzajem ze swoich pomysłów, 

ich zestawiania i ulepszania.

 

 

Burza mózgów - c. d.:

• Efekty bada się przy pomocy różnych 

zadań, takich jak wymyślanie sposobów, 
przewidywanie konsekwencji, 
nadawanie nazw, znajdowanie 
zastosowań,  poszukiwanie przyczyn, 
wymyślanie pytań.

• Wskaźnikami mogą być:

– liczba nietożsamych pomysłów
– zróżnicowanie pomysłów
– wyjątkowość pomysłów
– subiektywna ocena jakości pomysłów.

 

 

Czynniki poznawcze regulujące 

poziom wykonania zadania w burzy 

mózgów:

Zakłócające

• rozproszenie uwagi
• przeciążenie poznawcze
• podejmowanie 

zachowań nie 
związanych z zadaniem

• ujednolicenie 

poznawcze

• wolniejsze 

wykonywanie zadań

• blokowanie wymiany

Sprzyjające

• stymulacja poznawcza

– różnorodność zasobów
– komplementarność zasobów
– interakcja zasobów
– konflikt poznawczy
– uczenie się strategii 

myślenia dywergencyjnego

– inkubacja

• wzajemna korekta błędów
• zapobieganie powtarzaniu

 

 

Czynniki społeczne regulujące 

poziom wykonania zadania w burzy 

mózgów:

Zakłócające

• lęk przed oceną
• próżniactwo 

społeczne

• złudzenie 

produktywności

• dostosowywanie się 

do średniej

• porównywanie 

społeczne „w dół”

Sprzyjające

• rywalizacja
• kompensacja 

społeczna

• porównywanie 

społeczne „w górę”

 

 

Czy burza mózgów jest efektywna?

• Porównuje się grupy rzeczywiste z nominalnymi.
• Porównania „między” pokazują, że bardziej 

efektywne są grupy nominalne.

• Porównania „wewnątrz” pokazują, że 

uczestnictwo w burzy mózgów może zwiększać 
oryginalność pomysłów indywidualnych

• Porównania grup pracujących zgodnie z 

procedurą burzy mózgów ze zwykłymi 
interakcyjnymi pokazują, że ilość pomysłów jest 
większa w tych pierwszych, lecz jakość nie różni 
się.

 

 

Dlaczego jest wobec tego stosowana?

• Praca grupowa może mieć pozytywne 

skutki

– dla otoczenia organizacyjnego
– dla produktywności indywidualnej.

• Zadania eksperymentalne i rzeczywiste 

mogą być nieporównywalne.

 

 

Mechanizmy efektywności burzy 
mózgów:

• Badania wykazują, iż większość z 

postulowanych czynników rzeczywiście 
reguluje poziom wykonania zadania w 
toku burzy mózgów.

• Jednak usunięcie przyczyn lęku przed 

oceną i próżniactwa społecznego nie 
zmniejsza różnic w produktywności 
grup naturalnych i nominalnych - te dwa 
mechanizmy nie są wobec tego 
przyczyną względnego braku 
efektywności tych pierwszych.

 

 

Mechanizmy efektywności burzy 
mózgów - c.d.:

• Porównanie warunków, w których 

blokowano aktywność uczestników z 
warunkami, w których aktywności nie 
blokowano wykazało, iż blokowanie 
aktywności innych może być źródłem 
niższej efektywności grup naturalnych. 

• Jest możliwe, iż czynnikiem 

krytycznym jest blokowanie 
aktywności uczestnika w momencie, w 
którym ma on na to ochotę.

 

 

W grupie może zachodzić 
przekształcenie poznawcze:

• Grupy stosują szersze kategorie, niż 

jednostki.

• Wskaźnik konwergencji jest wyższy w 

grupach naturalnych, niż nominalnych.

• Decyzja grupowa zależy od mniejszej 

liczby czynników, niż decyzja 
indywidualna.

• Nawet jeśli struktura percepcji przez 

jednostki i w grupach jest taka sama, to te 
same wymiary mają wyższe wagi  w 
grupach. 

 

 

W grupie może zachodzić 
przekształcenie poznawcze - c.d.:

• Najlepszym modelem podejmowania 

decyzji grupowej jest taki, który łączy

– regułę „zwycięża prawda z poparciem”
– opór wobec jednoosobowej mniejszości
– poprawę wynikającą z samego faktu 

grupowego rozwiązywania zadania

• Około 4% decyzji „polaryzacyjnych” 

grup wychodzi poza zakres wartości 
reprezentowanych indywidualnie.

 

 

W grupie może zachodzić 
przekształcenie poznawcze - c.d.:

• Grupy zmuszone do wydania jednomyślnej 

opinii moralnej osiągają wyższy poziom 
rozumowania moralnego, niż jednostki lub 
grupy (tylko) dyskusyjne.

• Przekształcenie następuje w grupach, 

których członkowie mają odpowiedni, ale 
niewykorzystany, potencjał poznawczy.

• Dane co do podobieństwa treści 

wymiarów generowanych przez jednostki i 
grupy są sprzeczne.

 

 

Podsumowanie:

• Przyczyna nieoptymalnej 

efektywności burzy mózgów leży 
raczej w koordynacji, niż motywacji.

• W toku procesu grupowego 

reprezentacja zadania ulega 
uproszczeniu.

• Uproszczenie to może mieć charakter 

rozwojowy.