background image

Choroby układu 

oddechowego

background image
background image
background image

Objawy ze strony układu 

oddechowego

• kaszel
• świszczący oddech
• duszność
• przyśpieszenie liczby oddechów
• zaciąganie klatki piersiowej
• krwioplucie
• ból w klatce piersiowej
• kształt klatki piersiowej
• sinica
• palce pałeczkowate

background image

Kaszel

• Podstawowy mechanizm obronny 

organizmu

• Powstaje na skutek drażnienia 

receptorów kaszlowych 
zlokalizowanych w górnych drogach 
oddechowych (nos,  krtań) i dolnych 
drogach oddechowych (tchawica, 
oskrzela i oskrzeliki – oskrzelikow 
końcowych), opłucna

background image

Przyczyna kaszlu

• Czynniki egzogenne – 

zanieczyszczenia chemiczne i 
fizyczne

• Czynniki endogenne – zaleganie 

wydzieliny, której nie może usunąć 
fizjologiczny mechanizm transportu 
śluzowo-rzęskowego 

background image

Przyczyny przewlekłego kaszlu

• Niemowlęta

– Zespól aspiracji, refluks przełukowo-żoładkowy, 

zaburzenia połykania

– Wady wrodzone: przetoka tchawiczo-przełykowa, 

laryngotracheomalacja

– Mukowiscydoza

– Wrodzony zespół dyskinezji rzęsek

– Alergia pokarmowa

– Czynniki środowiskowe: bierne palenie tytoniu, 

niedostateczna wilgotność powietrza 

• Wiek poniemowlęcy i przedszkolny

– Zapalenie górnych/dolnych dróg oddechowych

– Nawrotowe zapalenie oskrzeli

– Astma oskrzelowa

– Aspiracja ciał obcych

– Mukowiscydoza

– Wady wrodzone i choroby wrodzone  

background image

• Wiek szkolny

– Astma oskrzelowa, Zapalenia oskrzeli i płuc

– Aspiracja ciał obcych

– Mukowiscydoza

– Palenie tytoniu

– Kaszel psychogenny 

• Wiek młodzieńczy

– Astma oskrzelowa

– Mukowiscydoza

– Palenie tytoniu

– Kaszel psychogenny

Przyczyny przewlekłego kaszlu

background image

Rodzaje kaszlu

• Suchy (nieproduktywny) – ostry okres 

choroby górnych i dolnych dróg 

oddechowych, zapalenia płuc

• Wilgotny (produktywny) – zaleganie 

wydzieliny w dolnych drogach 

oddechowych

• Suchy kaszel „szczekający” – 

obturacja dużych dróg oddechowych 

(krtań, tchawica)  

background image

świszczący oddech

• Świst wdechowy

 (stridor) – utrudnienie przepływu w 

czasie wdechu

– Wiotkość krtani

– Guzy krtani

– Zapalenie krtani, zapalenie nagłośni (zagrożenie życia!!!!)

• Świst wydechowy

 (wheezing) – utrudnienie 

przepływu powietrze w czasie wydechu

– Wiotkość tchawicy

– Przetoka tchawiczo-przełykowa

– Astma oskrzelowa (stan astmatyczny – zagrożenie 

życia !!!)

– Obturacyjne zapalenie oskrzeli

– Guzy tchawicy/oskrzeli

• Świst wdechowo-wydechowy

– Wiotkość krtani i tchawicy

– Zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli (zagrożenie życia !!!)

– Guzy śródpiersia

– Ciało obce

background image

Duszność – subiektywne wrażenie trudności w 

oddychaniu, zależy od indywidualnej tolerancji na 

niedotlenienie

• Przyspieszenie liczby oddechów –

– > 60/min. u niemowlaka do 2 m.ż.

– > 50/min. od 2 m.ż.-12 m.ż.

– >40/min. 1-5 lat

– >30/min. 6-10 lat

– >20/min. >10 lat

• Zaciąganie klatki piersiowej

– Zaciąganie przestrzeni międzyżebrowych, 

nadobojczykowych, nadmostkowych – dusznośc 

wdechowa

– Zaciąganie przestrzeni dolnożebrowych, napięcie 

mięśni brzusznych – duszność wydechowa 

background image

Ból w klatce piersiowej

• Pochodzi z opłucnej
• Ból mięśni międzyżebrowych – długotrwały 

kaszel

Krwioplucie

• Odkrztuszanie krwi – krew może pochodzić 

z górnych lub dolnych dróg oddechowych, 

ale również z przewodu pokarmowego

– Zapalenie oskrzel;i, zapalenie płuc
– Ciała obce
– Rzadziej gruźlica i guzy oskrzeli

background image

• Paleczkowate zniekształcenia dystalnych 

paliczków

• Przewlekle niedotlenienie: astma, 

mukowiscydoza

• Również w przewlekłych chorobach układu 

krążania doprowadzajacych do 
niedotlenienia

background image

Badania diagnostyczne w chorobach 

płuc

• Badanie rentgenowskie klatki piersiowej
• Bronchoskopia – badanie endoskopowe 

(metoda diagnostyczno-lecznicza)

– bronchografia

• Badania czynnościowe układu 

oddechowego – (spirometria) – ocena 
objętości i pojemności płuc, ciśnienia, 
przepływu i skład gazów

background image

Najczęstsze bronchoskopowe zabiegi 

lecznicze

• Usuwanie cial obcych
• Usuwanie aspirowanej treści żoładkowej
• Udrażnianie oskrzeli zatkanych treścią ropną
• Lecznicze plukanie oskrzeli
• Usuwanie mas ziarninowych w przebiegu 

gruźlicy

• Tamowanie krwotokow
• Zakladanie protez tchawiczych
• Zamykanie przetok oskrzelowo-opłucnowych

background image

Zapalenie oskrzeli 

(bronchitis)

• Patogeneza – zastój wydzieliny w 

oskrzelach spowodowany 
upośledzonym transportem śluzowo-
rzęskowym

• Przyczyna zastoju – 

– wirusy, rzadziej bakterie, 
– alergia 
– przyczyny wrodzone (mukowiscydoza, 

wrodzony zespół dyskinezji rzęsek)

background image

Ostre zapalenie oskrzeli

• Przyczyny- 

– najczęściej wirusy
– Zakażenie bakteryjne – są wtórne  

• Objawy – 

– suchy kaszel, zmieniający się w wilgotny
– Krótkotrwała gorączka
– Dzieci starsze odkrztuszją wydzielinę, młodsze połykają – 

wymioty

• Leczenie

– Utrzymanie wilgotności powietrza, inhalacje 
– Leki mukolityczne pochodne cysteiny  podawane doustnie i 

w inhalacji

–  wspomaganie transportu zabiegami fizykoterapeutycznymi

background image

Rozpoznanie

• Wywiad
• Objawy
• Badanie fizykalne – zmiany 

osłuchowe: rzężenia średnio- i 
grubobańkowe

background image

Nawrotowe zapalenie oskrzeli

• Objawy zapalenia oskrzeli 

utrzymujące się dłużej niż 2 tygodnie 
i powtarzające się przynajmniej 4 
razy w roku

Przewlekłe zapalenie oskrzeli

• Objawy utrzymujące się powyżej 

3 miesięcy

background image

Powikłania

• Ryzyko nawrotowego zapalenia płuc
• Trwałe uszkodzenie oskrzeli i płuc – 

rozstrzenie płuc i rozedma płuc

background image

Przyczyna PZO

• Bezpośrednio wirusy i bakterie
• Pośrednio – 

– alergia, 
– niedobory immunologiczne

background image

Zapalenie oskrzelików (bronchiolitis)

• Jedna z najcięższych chorób dolnych dróg 

oddechowych, przebiegająca z zagrażającą 
życiu niewydolnością oddechową

• Najczęściej występuje u niemowląt 2-6 m.ż.
• Przyczyna – wirusy RS, paragrypy, grypy, 

adenowirusy

• Zachorowania od jesieni do wiosny
• Zmiany dotycza oskrzelikow o przekroju 

0,5-1 mm, nabłonek oskrzelikow złuszcza 
się i zatyka częściowo lub całkowicie 
światło oskrzelików

background image

Zapalenie oskrzelików – przebieg 

choroby

• I faza – zapalenie górnycvh dróg 

oddechowych – katar, zapalenie gardła

• II faza - po 2-3 dniach następuje 

gwałtowne pogorszenie stanu dziecka

–  duszność wdechowo-wydechowa
– suchy kaszel
– sinica obwodowa
– ciepłota ciala nieznacznie podwyższona

background image

• Badanie fizykalne

– Duszność
– Rzężenia drobnobańkowe i trzeszczenia
– „cisza” nad płucami – świadczy o 

skrajnym rozdęciu płuc

• Badania dodatkowe

– Rtg – objawy rozdęcia płuc, ogniska 

niedodmy

– Niedotlenienie: kwasica oddechowa

background image

Leczenie bronchiolitis

• Bezwględna hospitalizacja

• Podanie tlenu – gdy znaczna niewydolność 

oddechowa - oddech wspomagany

• Nawodnienie dziecka

• Nawilżanie powietrza

• Podanie antybiotyków ze względu na 

wtorne nadkażenie bakteryjne

• Leki przeciwirusowe – ribavirin – 

podawanie w inhalacjach  

Powikłania

• Ciężki stan utrzymuje się 4-5 dni

• U wiekszosci chorych całkowite wylezenie

• 30% rozwikja astmę oskrzelową

background image

Rozstrzenie oskrzeli (bronchiectasis)

• Przyczyna – zastój śluzu i/lub zwężenie oskrzeli 

i powstanie na tym tle zakażenia 
bakteryjnego; przewlekły proces zapalny 
doprowadza do uszkodzenia morfologii 
oskrzeli – mają one kształt workowaty, sa 
poszerzone; dołącza się włóknienie tkanki 
płucnej i wyłączenie z wymiany gazowej 
uszkodzonych obszarów płuc

• Objawy – przewlekły kaszel z porannym 

odkrztuszaniem ropnej plwociny „pełnymi 
ustami”

background image

Leczenie

• resekcja tkanki 
płucnej

• stała fizykoterapia
• leki mukolityczne
• okresowa 
antybiotykoterapia

background image

Zapalenia płuc - pneumonia

• Ostra choroba obejmująca głównie 

pęcherzyki płucne i tkankę 

śródmiąższową, ale również oskrzeliki 

i drobne oskrzela

• Przyczyna – wirusy, bakterie, grzyby, 

pierwotniaki (Pneumocystis carini), 

reakcje immunologiczne

– Prawie wszystkie wirusy powodujące 

zapalenie górnych dróg oddechowych 

mogą wywołać zapalenie płuc

background image

Podział zapaleń płuc

• Za względu na czynnik infekcyjny:

– Wirusowe

– Bakteryjne: zapalenie paciorkowcowe, 

gronkowcowe, pneumokokowe, wywołane prze 

Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia

– Pneumocystozowe zapalenie płuc

– Grzybicze zapalenie płuc (Candida albicans)

• Ze względu na lokalizacje

– Płatowe zapalenie płuc – starsze dzieci, dorośli

– Odoskrzelowe zapalenie płuc – małe dzieci do 2 

r.ż., starcy

– Śródmiąższowe zapalenie płuc

background image
background image

Wirusowe zapalenie płuc

• Poprzedzone infekcją górnych dróg 

oddechowych

• Suchy, uporczywy kaszel
• Badaniem przedmiotowym rzężenia 

drobnobankowe i trzeszczenia

• Niemowlęta i małe dzieci- leczenie 

szpitalne

background image

Bakteryjne zapalenie płuc

• Paciorkowcowe zapalenie płuc (b-hemolizujący typu A) – 

choroba zaczyna się nagle, bólem gardła i bólem stawów, 

przebieg jest ciężki, z objawami duszności, jest to płatowe 

zapalenie płuc, u ½ pacjentów występuje zapalenie 

opłucnej

– Badaniem przedmiotowym – opukowo stłumienie nad zajętym 

segmentem lub płatem, rzężenia wilgotne

– RTG – płatowe zapalenie płuc

– Leczenie – penicylina lub cefalosporyny

• Gronkowcowe zapalenie płuc – występuje głównie u 

niemowląt (70%) – charakterystyczna jest obecność 

licznych ropni w płucach (widoczne na rtg, przebicie ropnia 

może być przyczyną odmy opłucnej i ropniaka

– Choroba rozpoczyna się nagle wysoką gorączką, kaszlem i 

narastającą dusznością, dziecko wyglądą na bardzo chore, 

pojawia się sinica

– Badanie przedmiotowe z zależności od fazy choroby – liczne 

rzężenia nad całymi płucami, gdy odma odgłos opukowy 

bębenkowy, brak szmerów

– RTG płuc – zmiany podobne do odoskrzelowego zapalenia płuc 

w pierwszej fazie, nastepnie nacieki mogą obejmowac cale 

płuco, stwierdza się ropnie zpoziomem płynu, wysięk do 

opłucnej

– Leczenie- antybiotyki –pólsysntetyczne penicyliny – 

kloksacylina, cefalosporyny

– Wysoka śmiertelnośc -10%

background image

Paciorkowcowe zapalenie płuc

 

(paciorkowce beta-hemolizujące typu A)  

Choroba zaczyna się nagle, bólem 

gardła i bólem stawów, przebieg jest 

ciężki, z objawami duszności, jest to 

płatowe zapalenie płuc, u ½ pacjentów 

występuje zapalenie opłucnej

– Badaniem przedmiotowym – opukowo 

stłumienie nad zajętym segmentem lub 

płatem, rzężenia wilgotne

– RTG – płatowe zapalenie płuc
– Leczenie – penicylina lub cefalosporyny

background image

Gronkowcowe zapalenie płuc

 

(Staphylococcus aureus) – występuje głównie 

u niemowląt (70%) – charakterystyczna jest 

obecność licznych ropni w płucach (widoczne 

na rtg, przebicie ropnia może być przyczyną 

odmy opłucnej i ropniaka

– Choroba rozpoczyna się nagle wysoką gorączką, 

kaszlem i narastającą dusznością, dziecko 

wyglądą na bardzo chore, pojawia się sinica

– Badanie przedmiotowe z zależności od fazy 

choroby – liczne rzężenia nad całymi płucami, gdy 

odma odgłos opukowy bębenkowy, brak szmerów

– RTG płuc – zmiany podobne do odoskrzelowego 

zapalenia płuc w pierwszej fazie, nastepnie 

nacieki mogą obejmowac cale płuco, stwierdza 

się ropnie zpoziomem płynu, wysięk do opłucnej

– Leczenie- antybiotyki –pólsysntetyczne penicyliny 

– kloksacylina, cefalosporyny

– Wysoka śmiertelnośc -10%


Document Outline