Zasady udzielania 

informacji zwrotnych po 

diagnozie

Wykład 5

Zakończenie diagnozy

Zakończenie diagnozy

1. Przekazanie informacji zwrotnych 

badanemu

2. Sformułowanie i wystawienie opinii

INFORMACJE ZWROTNE

Komu pierwszemu?
Zleceniodawca ( sąd, dyrektor zakładu itp.)
Badany

Informacje zwrotne a opinia

Kiedy?
Bezpośrednio po badaniu

Rodzaje danych stanowiących 

dokumentację diagnozy

• 1. Pisemny raport zawierający 

podsumowanie historii badanego, 
podsumowanie wyników testowych i 
innych ważnych danych 
prowadzących do konkluzji – 
diagnoza, uzupełniana zaleceniami i 
przewidywaniami dotyczącymi 
funkcjonowania badanego w 
określonym zakresie 

Dokumentacja diagnozy – 

cd.

• 2. Notatki sporządzane przez 

psychologa w czasie całego badania – 

obserwacja, wywiad

• 3. Liczbowe wyniki badań konkretnymi 

technikami

• 4. Opis reakcji badanego na stosowane 

w diagnozie badania, pytania lub 

bodźce

• 5. Wytwory badanego (np. Rysunki 

dziecka)

Udostępnianie danych 

zebranych w procesie 

diagnostycznym

• Dane udostępniamy tylko:
• 1. Innemu profesjonaliście - 

psychologowi, tzn. osobie, która zna 

teoretyczne podstawy zastosowanych 

metod, ich wartość psychometryczną 

oraz jest zobligowana do 

przestrzegania tajemnicy zawodowej

• 2. Klientowi przysługuje pełna 

informacja o wynikach oraz wgląd w 

materiały

Zasady udzielania informacji

zwrotnych 

• Należy pamiętać, że informacje zwrotne 

trafiają nie tylko do klienta, ale mają 
konsekwencje społeczne

• 1. Zrozumiały język
• 2. Bez informacji destrukcyjnych
• 3. Nie podawać wyników liczbowych
• 4. Odpowiedzieć na pytania klienta
• 5. Nie stygmatyzować
• 6. „kanapkowa” konstrukcja informacji 

zwrotnych

PRAWO DO INFORMACJI O 

WYNIKACH

1. Informacja o wynikach jest 

integralna częścią diagnozy i 

elementem kontaktu psycholog-klient

2. Rzetelna informacja może przynieść 

pozytywny skutek terapeutyczny

3. Psycholog włącza swojego klienta w 

interpretowanie wyników diagnozy

4. Klient musi zaaprobować 

przedstawione mu informacje

Prawo do informacji o 

wynikach

5. Odrzucenie informacji przez klienta 

powoduje, że staje się ona 
bezużyteczna

6. Ważna jest zarówno informacja jak i 

wnioski z niej wynikające

Znaczenie informacji 

zwrotnych dla badanego

1. Zmniejszenie lęku i poczucia 

zagrożenia

2. Podmiotowe traktowanie badanego

3. Zmniejszenie poczucia winy oraz 

samooskarżania się

DYLEMATY PRZY 

PRZEKAZYWANIU INFORMACJI 

ZWROTNYCH

 spowodowanie cierpienia i poczucia krzywdy, 

gdy klient dowiaduje się o niezauważonych 

przedtem problemach i trudnościach

 łatwość asymilacji błędnej diagnozy

 wpływ samopisu przy badaniu młodzieży- 

kształtowanie się tożsamości

 stymulacja do autorefleksji ,pogłębienie 

wglądu czy klasyfikacja wartości i celów 

życiowych versus ingerencja w prywatność, 

narażenie na przykre przeżycia 

Zasady opracowywania 

ekspertyz i opinii

Podstawowe zasady 

opracowywania opinii

• 1. Opinia (ekspertyza) musi 

odpowiadać na wszystkie pytania 
zamawiającego, ale tylko na te pytania

• 2. Opinia powinna być napisana 

zrozumiale, bez epatowania terminami 
psychologicznymi

• 3. Opinia nie może zawierać 

liczbowych wyników testów

ZASADY PRZYGOTOWANIA 

OPINII

SELEKCJA  INFORMACJI – tylko te które 

wiążą się z opiniowanym zakresem

• ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA SŁOWO
• KOMUNIKATYWNOŚĆ
• INTERPRETACJA WYŁĄCZNIE MATERIAŁU 

DIAGNOSTYCZNEGO – weryfikacja 
wniosków różnymi metodami

• PROBLEM ETYKIETOWANIA

Wpływ opinii wydawanych 

przez psychologów

• „Etykietowanie” – stygmatyzacja 

badanych

• - zmiany w tożsamości;
• - nacisk społeczny;
• - efekt samo-sprawdzającej się 

przepowiedni

• Co zamiast „etykietek” – opis 

funkcjonowania zamiast nazwy cechy

Jawność opinii

• 1. Opinia powinna zostać przekazana 

do wglądu najpierw badanemu

• 2. Psycholog nie sporządza tajnych 

opinii

Inne ważne zasady dotyczące 

opinii

• Sporządzając opinię należy bezwzględnie 

przestrzegać formalnych zasad

• Każda opinia powinna być sporządzana z 

kopią, która pozostaje u psychologa

• Sporządzając opinię psycholog pamięta, 

że podstawową wartością jest dobro 

jednostki  - PIERWSZEŃSTWO INTERESU 

BADANEGO NAD CHĘCIĄ 

USATYSFAKCJONOWANIA 

ZLECENIODAWCY