1

KOMÓRKA PODSTAWOWĄ 

STRUKTURĄ

ORGANIZMÓW

2

Z czego zbudowane są 

żywe organizmy?

3

 

Z czego zbudowane są żywe organizmy 

?

Organizmy zarówno roślinne jak i zwierzęce, cechuje ogromna 
różnorodność
 kształtów, kolorów i wymiarów. Pomimo różnic w budowie 
zewnętrznej niepozorna trawa zbudowana jest z takich samych 
elementów jak potężny dąb, a w ciele kota odnaleźć można 
struktury identyczne jak u konia. Badając
wnętrze liścia rośliny lub fragment nabłonka z nosa z łatwością 
można wyróżnić poszczególne 

komórki.

 Komórki są tak małe , że 

można je zobaczyć
 dopiero pod mikroskopem.

4

 Jak zbudowana jest komórka?

Komórki mają skomplikowaną budowę 
wewnętrzną. 

Przebiegają w nich 

procesy życiowe.

 

A)

 ściana komórkowa, 

B)

 plasmodesma, 

C

) 

błona komórkowa, 

D)

 

chloroplast, 

E)

 błona 

tylakoidu,

 F

) 

mitochondrium, G) 
lizosom, 

H)

 aparat 

Golgiego, 

I)

 wakuola, 

J

) retikulum 

endoplazmatyczne 
gładkie, 

K

) retikulum 

endoplazmatyczne 
szorstkie, 

L)

 jądro, 

M)

 

błona jądrowa, 

N)

 

otwór w błonie 
jądrowej, 

O)

 jąderko.  

 

5

Komórka roślinna

6

Komórka 
zwierzęca

Komórki zwierzęce są bardzo zróżnicowane pod względem 
kształtu i wielkości. Ich kształt może się zmieniać , ponieważ nie 
mają one ściany komórkowej. Komórki zwierzęce nie mają 
chloroplastów i nie są zdolne do przeprowadzania procesu 
fotosyntezy. Pod tym względem świat roślin przewyższa 
możliwości
Świata zwierząt.

7

Skąd komórka czerpie energię?

       Do podziału komórek i przebiegu w nich procesów życiowych 
potrzebna jest energia. Powstaje ona w

 organellach

 zwanych 

mitochondriami.
       

Proces wytwarzania energii w mitochondriach , to 

odychanie 

wewnątrzkomórkowe . 

Podczas oddychania komórkowego 

substancje pokarmowe z udziałem tlenu zamieniają się w energię.

                          

MITOCHONDRIA

8

Chloroplasty producentem żywności

       Chloroplasty przypominają w komórkach roślinnych fabrykę, w 
której dwutlenek  węgla i woda z udziałem światła słonecznego 
zamieniane są na substancje pokarmowe. Proces ten nosi nazwę 

fotosyntezy.

chloroplasty

Chloroplasty

9

10

W przebiegu fotosyntezy wyróżnia się dwie fazy: fazę jasną (energia 
słoneczna pochłaniana jest przez chlorofil - w wyniku fosforylacji 
fotosyntetycznej powstaje ATP, a u roślin wyższych w tej fazie następuje 
redukcja NADP+ i rozpad wody) i fazę ciemną (wbudowanie CO2 do 
związków organicznych i powstanie glukozy - proces ten zachodzi z 
wykorzystaniem energii zgromadzonej w ATP). Fotosynteza, proces 
syntezy prostych związków organicznych (węglowodanów) z dwutlenku 
węgla i wody przebiegający dzięki wykorzystaniu energii świetlnej 
pochłanianej przezbarwniki asymilacyjne.
Fotosynteza zachodzi według ogólnego równania: 6 CO2 + 6H2O + 
energia świetlna = C6H12O6 + 6O2.
Najważniejszym barwnikiem asymilacyjnym jest chlorofil a, pochłaniający 
światło czerwone i fioletowe. Organizmy zdolne do przeprowadzania 
fotosyntezy określane są jako fotoautotrofy Należą do nich rośliny zielone 
zawierające w swych komórkach barwniki asymilacyjne oraz niektóre 
bakterie wyposażone w tzw. bakteriochlorofil.
Głównym miejscem fotosyntezy u roślin naczyniowych są liście lecz także 
zielone łodygi inne zielone części rośliny.
Fotosynteza stanowi podstawę życia na Ziemi dostarczając tlenu i 
ogromnych ilości związków organicznych. Fotosynteza odbywa się na 
lądach i w wodach, a jej intensywność zależy od natężenia światła, 
zawartości dwutlenku węgla i zaopatrzenia w wodę, a także temperatury 
otoczenia.

       FOTOSYNTEZA

11

Równanie fotosyntezy

DWUTLENEK WĘGLA  + WODA + 

ENERGIA 

TLEN + GLUKOZA

Fotosynteza, to proces syntezy prostych związków 
organicznych (węglowodanów) z dwutlenku węgla i wody 
przebiegający dzięki wykorzystaniu energii świetlnej 
pochłanianej przez barwniki asymilacyjne- chlorofil.
Fotosynteza stanowi podstawę życia na Ziemi dostarczając 
tlenu i ogromnych ilości związków organicznych

12

Rośliny nazywamy 

organizmami 

samożywnymi

,

 ponieważ 

budują swoje ciało, korzystając z wody i tlenu zawartego w 
powietrzu.

13

ZAPAMIĘTAJ

•Organizmy żywe zbudowane są z komórek

•Komórki roślinne i zwierzęce mają podobny plan 
budowy, posiadają 

•błonę komórkową, cytoplazmę, jądro komórkowe, 
mitochondria.

•Tylko komórki roślinne mają chloroplasty. W 
chloroplastach zachodzi proces fotosyntezy.

•Tylko komórki roślinne otoczone są ścianą 
komórkową.

•Komórki roślinne mogą gromadzić produkowane 
przez siebie substancje w postaci materiałów 
zapasowych.

•W komórkach roślinnych występują wodniczki 
zawierające sok komórkowy.