TRAFNO
ŚĆ
TRAFNOŚĆ TESTU
Trafność to dokładność z jaką
test mierzy to co ma mierzyć
Trafność jest to stopień, w
jakim test jest w stanie
osiągnąć stawiane mu cele
Trafność testu wskazuje na
wielkość błędu
spowodowanego rozbieżnością
między zamierzeniami autora
testu a tym co test faktycznie
mierzy
Trafność wskazuje na
adekwatność operacjonalizacji
wielkości psychologicznej
TRAFNOŚĆ TESTU
PODSTAWOWE ASPEKTY TRAFNOŚCI
TREŚCIOWA
Ocena całokształtu zachowań, których próbkę pobiera test
(ocena wiadomości z matematyki)
KRYTERIALNA
Ocena czy osoba posiada lub będzie posiadać pewną cechę
(inną niż ta, którą mierzy test)
TEORETYCZNA
Pomiar nasilenia hipotetycznej właściwości
(czyli konstruktu, o którym mają świadczyć odpowiedzi)
TRAFNOŚĆ
TREŚCIOWA
Jest to zakres w jakim pozycje
testowe reprezentują uniwersum
pozycji lub interesujący nas
konstrukt
„TRAFNOŚĆ”
FASADOWA
•jak test jest postrzegany przez osoby
badane (co test wydaje się mierzyć)
•osoba badana w związku z tym wierzy,
że test rzeczywiście mierzy to co im się
wydaje
•z tego wynika, że trafność fasadowa
zapewnia motywację
TRAFNOŚĆ
KRYTERIALNA
Kryterium
jest to zachowanie czy
właściwość, o której chcemy
wnioskować z wyniku
ocenianego testu
jest to zmienna pozatestowa
kryterium jest zewnętrzne w
stosunku do testu.
Jest pomiarem innej zmiennej
niż ta, które mierzy interesujący
nas test
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
jest wyznaczana przez stopień
zgodności dwóch pomiarów:
zmiennej testowej i zmiennej
kryterialnej
TRAFNOŚĆ KRYTERIALNA
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ KRYTERIALNA
KONTAMINACJA KRYTERIUM
Wyniki testowe nie mogą wpływać
na pozycję jednostki w zakresie
badanego kryterium
TRAFNOŚĆ
KRYTERIALNA
Na ile wyniki testowe powiązane
są z interesującym nas
kryterium (istniejącym teraz
bądź w przyszłości)
DIAGNOSTYCZNA
kryterium jest pomiar
zachowania aktualnie
występującego u osoby
badanej
PROGNOSTYCZNA
kryterium jest pomiar
zachowania mającego
wystąpić w przyszłości
u osoby badanej
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
konieczne jest określenie uniwersum czyli
pełnego zakresu dziedziny, której ma
dotyczyć test
Aby to zrobić należy odwołać się do wiedzy
ekspertów
Bardzo ważne jest
zachowanie reprezentatywności pozycji
TRAFNOŚĆ TREŚCIOWA
TRAFNOŚĆ
TEORETYCZNA
ocena stopnia w jakim wnioski
wyprowadzane na podstawie
wyników testowych
odzwierciedlają pozycję osoby na
danym kontinuum (konstrukcie)
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
Analiza międzygrupowa
Analiza macierzy korelacji (macierz
WCWM)
Analiza zmian nieprzypadkowych
Analiza procesu rozwiązywania testu
Analiza struktury czynnikowej testu
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
Analiza międzygrupowa
•analiza hipotez dotyczących zachowania się grup
różniących się ze względu na mierzony konstrukt
APIS-Z
•Uczniowe różnych typów szkół średnich
•Uczniowie a studenci
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
Analiza macierzy korelacji (macierz
WCWM)
•Pomiar kilku cech przy użyciu kilku kwestionariuszy
•Aspekt zbieżny i różnicowy trafności
ZBIEŻNY
Gdy można wykazać wysoką
korelację z innymi testami
mierzącymi podobne cechy
RÓŻNICOWY
Gdy można wykazać niską
korelację z innymi testami
mierzącymi inne cechy
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
NEO-FFI
Neurotyczność
Ekstrawersja
Otwartość na doświadczenie
Ugodowość
Sumienność
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
NE
U
EKS OT
W
UG
O
SU
M
ŻW
PE
WS
RE
WT
AK
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
Analiza zmian nieprzypadkowych
•Porównanie wyników dwóch badań, między którymi
wprowadza się oddziaływanie eksperymentalne związane
z cechą
•Najczęściej tego typu manipulacją jest np. formalne
kształcenie lub terapia
•Introwersja a leki uspokajające
•Problemem jest odpowiednie zaplanowanie
eksperymentu
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
Analiza procesu rozwiązywania testu
•polega na analizowaniu zadań z punktu widzenia
przetwarzania informacji
•obserwuje się kolejność wykonania, pomijane elementu,
czas poświęcony na rozwiązanie poszczególnych zadań,
popełniane błędy
•Stosuje się także technikę dekompozycji zadania
polegającą na manipulowaniu cechami zadania
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
TRAFNOŚĆ TEORETYCZNA
ANALIZA
CZYNNIKO
WA
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
ANALIZA CZYNNIKOWA
EKSPLORACYJNA
vs.
KONFIRMACYJNA
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
ANALIZA CZYNNIKOWA
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
ANALIZA CZYNNIKOWA
Jak zdecydować ile ma być
czynników?
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
ANALIZA CZYNNIKOWA
SPOSOBY BADANIA
TRAFNOŚCI
ANALIZA CZYNNIKOWA
