Ciąża pozamaciczna

Rafał Rzepka

Katedra i Klinika 

Położnictwa i Perinatologii

PAM w Szczecinie

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

2

Ciążą pozamaciczna

definicja 

• Graviditas extrauterina vel 

ectopica

• Zagnieżdżenie zapłodnionej 

komórki jajowej poza jamą trzonu 
macicy

• Częstość występowania 1-3%
• II przyczyna zgonów w położnictwie

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

3

Ciążą pozamaciczna

lokalizacja

• 95% ciąża jajowodowa

– Ciąża w bańkowa – 78%
– Ciąża cieśniowa – 12%
– Ciąża w strzępkach jajowodu – 5%
– Ciąża w śródściennej części jajowodu – 2-3% 

• Ciąża brzuszna - ~1%
• Ciąża jajnikowa - ~1%
• Ciąża szyjkowa - ~0,5%

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

4

Ciążą pozamaciczna

lokalizacja

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

5

Ciążą pozamaciczna

przyczyny

• PID (pelvic inflammatory disease) – zespół zapalenia 

miednicy mniejszej 

6-krotny wzrost ryzyka

• Endomtrioza
• Operacje jajowodu
• Techniki wspomaganego rozrodu
• Stan po operacjach jamy brzusznej
• Ciąża pozamaciczna w wywiadzie 

10-krotny wzrost ryzyka

• wieloródki
• Wiek, wzrost ryzyka po 35 roku życia

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

6

Przebieg choroby

• Ostry

– Objawy wynikające z pęknięcia 

jajowodu, krwawienia do jamy 
otrzewnowej, wstrząsu krwotocznego

• Przewlekły

– Objawy subiektywne ciąży, objawy 

niewielkiego podrażnienia otrzewnej

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

7

Objawy kliniczne

• Ciąże pozamaciczną należy 

podejrzewać

– Wywiad zwiększonego ryzyka CP
– Zatrzymanie miesiączki
– Nieprawidłowy wzrost macicy
– Plamienie z dróg rodnych

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

8

Objawy kliniczne

• Ból podbrzusza
• Objawy podrażnienia otrzewnej:

– Nudności, wymioty, ból brzucha, parcie 

na stolec i inne

• Ból lewego barku – podrażnienie 

nerwu przeponowego

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

9

Badanie ginekologiczne

• TM nieco większy od normalnego
• Przydatki bez zmian lub
• Miękki, słabo ograniczony, bolesny 

guz przydatków

• Obniżenie zatoki Douglasa

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

10

Objawy pęknięcia ciąży 

pozamacicznej

• Ostry brzuch
• Ból barku
• Objawy wstrząsu
• Badanie ginekologiczne

– Obniżona, żywo bolesna zatoka 

Douglasa

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

11

Diagnostyka ciąży ektopowej

• Rozpoznanie ciąży

– Test ciążowy lub stężenie -hCG

• Określenie rodzaju ciąży

– stężenie -hCG co 48godzin
– Stężenie progesteronu
– Badanie USG TV
– Punkcja zatoki Douglasa
– Laparoscopia
– Laparotomia

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

12

Diagnostyka biochemiczna

• Stężenie -hCG co 48godzin

– Ciąża wewnątrzmaciczna podwojenie 

stężenia

– Ciąża pozamaciczna mniejszy wzrost 

stężenia

• Stężenie progesteronu

– Ciąża wewnątrzmaciczna>25ng/ml, 
– Ciąża pozamaciczna<5ng/ml

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

13

Diagnostyka obrazowa

• USG TV

– Przy stężeniu -hCG >1800mIU/ml w jamie macicy 

widoczny jest pęcherzyk ciążowy

• CIĄŻA POZAMACICZA

– Brak pęcherzyka ciążowego w jamie macicy
– Pseudopęcherzyk ciążowy w jamie macicy
– Pęcherzyk ciążowy poza macicą
– Poszerzenie światła jajowodu

–

BRAK OBJAWÓW 

• Badaniem można potwierdzić wystąpienie ciąży 

pozamacicznej zaś nie można wykluczyć jej 

istnienia

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

14

Punkcja zatoki Douglasa

• Zabieg diagnostyczny 

mający na celu 
wykluczenie 
krwawienia do jamy 
brzusznej

• Pozytywny wynik 

kuldocentezy jest 
wskazaniem do 
leczenia operacyjnego

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

15

Laparoskopia

• Najlepsza metoda 

diagnostyczno-lecznicza 

• Leczenie

– Liniowa salpingostomia
– Częściowa resekcja jajowodu
– Salpingektomia całkowita
– Salpingocenteza

(Metotrexat, stężona 
glukoza)

Ciąża pozamaciczna - Rafał R
zepka

16

Zachowawcze leczenie ciąży 

pozamacicznej

• Wskazania

– Stężenie -hCG 

<5000ng/ml

– Średnica GS<4cm
– Stężenie 

progesteronu 
<5ng/ml

– Brak tętna 

zarodka

• Korzyści:

– Zachowana 

drożność jajowodu

– Mniejszy koszt 

leczenia

• Leki 

– Metotreksat 1mg/kg 

m.c

– Kwas folinowy 

0,1mg/kg m.c